Uttara Kanda

Chapter 14: Bhagwan Shiva's hymn to Rama

7 verses · 14 of 130

What happens in this chapter

Bhagwan Shiva's hymn to Rama

Shambhu sings in short, quick lines. Victory to Rama; protect your people burning in the heat of the world. Your arrows burned the night-wanderers like moths in fire. You are the sun that ends the night of pride and attachment; slay Kama the hunter, who shoots men like deer with wrong pleasures. Disease and separation strike those who neglect your feet. Those who lean on your katha and love the saints know neither greed nor pride, take honour and insult alike, and wander the earth content. Then the boon he asks: unfailing bhakti at your lotus feet, and always the company of the good. Uma's lord returns to Kailash, and Rama gives the monkeys comfortable lodgings.

14.छं॰ 1Chhand

जय राम रमा-रमनं समनं । भव ताप भयाकुल पाहि जनं ।
अवधेस सुरेस रमेस बिभो । सरनागत माँगत पाहि प्रभो ॥
दससीस बिनासन बीस भुजा । कृत दूरि महा महि भूरि रुजा ।
रजनीचर-वृन्द पतङ्ग रहे । सर पावक तेज प्रचंड दहे ॥

jaya rāma ramā-ramanaṃ samanaṃ | bhava tāpa bhayākula pāhi janaṃ |
avadhesa suresa ramesa bibho | saranāgata mām̐gata pāhi prabho ||
dasasīsa bināsana bīsa bhujā | kṛta dūri mahā mahi bhūri rujā |
rajanīcara-vṛnda pataṅga rahe | sara pāvaka teja pracaṃḍa dahe ||

14.छं॰ 2Chhand

महि मंडल मंडन चारुतरं । धृत सायक चाप निषङ्ग बरं ।
मद मोह महा ममता रजनी । तम पुञ्ज दिवाकर तेज अनी ॥
मनजात किरात निपात किये । मृग लोग कुभोग सरेन हिये ।
हति नाथ अनाथनि पाहि हरे । बिषया बन पावँर भूलि परे ॥

mahi maṃḍala maṃḍana cārutaraṃ | dhṛta sāyaka cāpa niṣaṅga baraṃ |
mada moha mahā mamatā rajanī | tama puñja divākara teja anī ||
manajāta kirāta nipāta kiye | mṛga loga kubhoga sarena hiye |
hati nātha anāthani pāhi hare | biṣayā bana pāvam̐ra bhūli pare ||

14.छं॰ 3Chhand

बहु रोग वियोगन्हि लोग हये । भवदंघ्रि निरादर के फल ये ।
भव सिन्धु अगाध परे, नर ते । पद-पङ्कज प्रेम न जे करते ॥
अति दीन मलीन दुखी नितहीं । जिन्ह के पद-पङ्कज प्रेम नहीं ।
अवलम्ब भवन्त कथा जिन्ह के । प्रिय सन्त अनन्त सदा तिन्ह कें ॥

bahu roga viyoganhi loga haye | bhavadaṃghri nirādara ke phala ye |
bhava sindhu agādha pare, nara te | pada-paṅkaja prema na je karate ||
ati dīna malīna dukhī nitahīṃ | jinha ke pada-paṅkaja prema nahīṃ |
avalamba bhavanta kathā jinha ke | priya santa ananta sadā tinha keṃ ||

14.छं॰ 4Chhand

नहिं राग न लोभ न मान मदा । तिन्ह कें सम बैभव वा बिपदा ।
एहि ते तव सेवक होत मुदा । मुनि त्यागत जोग भरोस सदा ॥
करि प्रेम निरन्तर नेम लिये । पद-पङ्कज सेवत सुद्ध हिये ।
सम मानि निरादर आदरही । सब सन्त सुखी बिचरन्ति मही ॥

nahiṃ rāga na lobha na māna madā | tinha keṃ sama baibhava vā bipadā |
ehi te tava sevaka hota mudā | muni tyāgata joga bharosa sadā ||
kari prema nirantara nema liye | pada-paṅkaja sevata suddha hiye |
sama māni nirādara ādarahī | saba santa sukhī bicaranti mahī ||

14.छं॰ 5Chhand

मुनि-मानस-पङ्कज-भृङ्ग भजे । रघुबीर महा रनधीर अजे ।
तव नाम जपामि नमामि हरी । भव रोग महागद मान अरी ॥
गुन सील कृपा परमायतनं । प्रनमामि निरन्तर श्रीरमनं ।
रघुनन्द निकन्दय द्वंद्वघनं । महिपाल बिलोकय दीन जनं ॥

muni-mānasa-paṅkaja-bhṛṅga bhaje | raghubīra mahā ranadhīra aje |
tava nāma japāmi namāmi harī | bhava roga mahāgada māna arī ||
guna sīla kṛpā paramāyatanaṃ | pranamāmi nirantara śrīramanaṃ |
raghunanda nikandaya dvaṃdvaghanaṃ | mahipāla bilokaya dīna janaṃ ||

दो॰ 14 (क)Doha

चार बार बर माँगउँ, हरषि देहु श्रीरङ्ग ।
पद-सरोज अनपायनी, भगति सदा सतसङ्ग ॥

cāra bāra bara mām̐gaum̐, haraṣi dehu śrīraṅga |
pada-saroja anapāyanī, bhagati sadā satasaṅga ||

दो॰ 14 (ख)Doha

बरनि उमापति राम गुन, हरषि गये कैलास ।
तब प्रभु कपिन्ह दिवाये, सब विधि सुखप्रद बास ॥

barani umāpati rāma guna, haraṣi gaye kailāsa |
taba prabhu kapinha divāye, saba vidhi sukhaprada bāsa ||

Text source: Wikisource · Public domain (Tulsidas, 16th c.; 1925 edition, Wikisource PD-1996 tag); transcription CC BY-SA 4.0