Uttara Kanda

Chapter 13: The Vedas sing Rama's praise

8 verses · 13 of 130

What happens in this chapter

The Vedas sing Rama's praise

The Vedas, disguised as bards, sing six stanzas. Victory to you, with form and beyond form, who slew Ravana and took a human body to lift the world's burden. Under your maya all beings wander the road of birth; those you look on with mercy escape the three sufferings. Those proud of knowledge who ignore bhakti fall even from heights the devas seldom reach, while those who trust you and chant your name cross with ease. They praise the feet whose dust freed Ahalya and from whose nail the Ganga flows, and hymn the world as a tree whose root is the Unmanifest. Let others meditate on formless Brahman; we will sing your qualities. Then they vanish, and Shambhu comes to Rama.

13.छं॰ 1Chhand

जय सगुन निर्गुन रूप रूप अनूप भूप सिरोमने ।
दसकन्धरादि प्रचंड निसिचर, प्रबल खल भुज बल हने ॥
अवतार नर संसार भार बिभंजि दारुन दुख दहे ।
जय प्रनतपाल दयाल प्रभु संजुक्त सक्ति नमामहे ॥

jaya saguna nirguna rūpa rūpa anūpa bhūpa siromane |
dasakandharādi pracaṃḍa nisicara, prabala khala bhuja bala hane ||
avatāra nara saṃsāra bhāra bibhaṃji dāruna dukha dahe |
jaya pranatapāla dayāla prabhu saṃjukta sakti namāmahe ||

13.छं॰ 2Chhand

तव विषम माया बस सुरासुर, नाग नर अग जग हरे ।
भव पन्थ भ्रमत अमित दिवस निसि, काल कर्म गुननि भरे ॥
जे नाथ करि करुना बिलोके, त्रिबिधि दुख ते निर्वहे ।
भव-खेद छेदन दच्छ हम कह, रच्छ राम नमामहे ॥

tava viṣama māyā basa surāsura, nāga nara aga jaga hare |
bhava pantha bhramata amita divasa nisi, kāla karma gunani bhare ||
je nātha kari karunā biloke, tribidhi dukha te nirvahe |
bhava-kheda chedana daccha hama kaha, raccha rāma namāmahe ||

13.छं॰ 3Chhand

जे ज्ञान-मान-बिमत्त तव भव, हरनि भगति न आदरी ।
ते पाइ सुर-दुर्लभ-पदादपि, पात हम देखत हरी ॥
बिस्वास करि सब आस परिहरि, दास तव जे होइ रहे ।
जपि नाम तव बिनु श्रम तरहिं भव, नाथ सो समरामहे ॥

je jñāna-māna-bimatta tava bhava, harani bhagati na ādarī |
te pāi sura-durlabha-padādapi, pāta hama dekhata harī ||
bisvāsa kari saba āsa parihari, dāsa tava je hoi rahe |
japi nāma tava binu śrama tarahiṃ bhava, nātha so samarāmahe ||

13.छं॰ 4Chhand

जे चरन सिव अज पूज्य रज़ सुभ, परसि मुनि पतिनी तरी ।
नख निर्गता मुनि बन्दिता त्रय,-लोक पावनि सुरसरी ॥
ध्वज कुलिस अङ्कुस कञ्ज जुत बन, फिरत कंटक किन लहे ।
पद कञ्ज द्वन्द मुकुन्द राम रमेस नित्य भजाम हे ॥

je carana siva aja pūjya raza subha, parasi muni patinī tarī |
nakha nirgatā muni banditā traya,-loka pāvani surasarī ||
dhvaja kulisa aṅkusa kañja juta bana, phirata kaṃṭaka kina lahe |
pada kañja dvanda mukunda rāma ramesa nitya bhajāma he ||

13.छं॰ 5Chhand

अब्यक्तमूलमनादि-तरु त्वच, चारि निगमागम भने ।
षट-कन्ध साखा पञ्च बीस अनेक पर्न सुमन घने ॥
फल जुगल-बिधि, कटु मधुर बेलि, अकेलि जेहि आश्रित रहे ।
पल्लवत फूलत नवल नित संसार-बिटप नमाम हे ॥

abyaktamūlamanādi-taru tvaca, cāri nigamāgama bhane |
ṣaṭa-kandha sākhā pañca bīsa aneka parna sumana ghane ||
phala jugala-bidhi, kaṭu madhura beli, akeli jehi āśrita rahe |
pallavata phūlata navala nita saṃsāra-biṭapa namāma he ||

13.छं॰ 6Chhand

जे ब्रह्म अजमद्वैतमनुभवगम्य मनपर ध्यावहीं ।
ते कहहुं जानहुँ नाथ हम तव, सगुन जल नित गावहीं ॥
करुनायतन प्रभु सदगुनाकर, देव यह बर मागहीं ।
मन बचन कर्म बिकार तजि तव, चरन हम अनुरागहीं ॥

je brahma ajamadvaitamanubhavagamya manapara dhyāvahīṃ |
te kahahuṃ jānahum̐ nātha hama tava, saguna jala nita gāvahīṃ ||
karunāyatana prabhu sadagunākara, deva yaha bara māgahīṃ |
mana bacana karma bikāra taji tava, carana hama anurāgahīṃ ||

दो॰ 13 (क)Doha

सब के देखत बेदन्ह, बिनती कीन्हि उदार ।
अन्तरधान भये पुनि, गये ब्रह्म-आगार ॥

saba ke dekhata bedanha, binatī kīnhi udāra |
antaradhāna bhaye puni, gaye brahma-āgāra ||

दो॰ 13 (ख)Doha

बैनतेय सुनु सम्भु तब, आये जहँ रघुबीर ।
बिनय करत गदगद गिरा, पूरित पुलक सरीर ॥

bainateya sunu sambhu taba, āye jaham̐ raghubīra |
binaya karata gadagada girā, pūrita pulaka sarīra ||

Text source: Wikisource · Public domain (Tulsidas, 16th c.; 1925 edition, Wikisource PD-1996 tag); transcription CC BY-SA 4.0