राम चरित चिन्तामनि चारू । सन्त सुमति तिय सुभग सिंगारू ॥
जग मङ्गल गुन ग्राम राम के । दानि मुकुति धन धरम धाम के ॥
rāma carita cintāmani cārū | santa sumati tiya subhaga siṃgārū ||
jaga maṅgala guna grāma rāma ke | dāni mukuti dhana dharama dhāma ke ||
Bala Kanda
Chapter 32: The virtues of Rama's deeds
9 verses · 32 of 361
What happens in this chapter
The virtues of Rama's deeds
Rama's deeds are a chintamani and the ornament of good sense. His virtues bless the world and grant liberation, wealth and dharma. They are the guru of knowledge and dispassion, the divine physician for the disease of becoming, mother and father of love for Sita and Rama, the seed of every vow. They end sin and grief. They are lion cubs against the elephants of lust and anger, Shiva's honoured guests, rain clouds on the forest fire of poverty, a mantra against the serpent of craving, sunlight on the night of delusion. The dohas: Rama's virtues burn deceit and hypocrisy as fire burns fuel, and are moonlight to the good.
सदगुरु ज्ञान बिराग-जोग के । बिबुध बैद भव भीम रोग के ॥
जननि जनक सिय राम प्रेम के । बीज सकल ब्रत धरम नेम के ॥
sadaguru jñāna birāga-joga ke | bibudha baida bhava bhīma roga ke ||
janani janaka siya rāma prema ke | bīja sakala brata dharama nema ke ||
समन पाप सन्ताप सोक के । प्रिय पालक परलोक लोक के ॥
सचिव सुभट भूपति बिचार के । कुम्भज लोभ उदधि अपार के ॥
samana pāpa santāpa soka ke | priya pālaka paraloka loka ke ||
saciva subhaṭa bhūpati bicāra ke | kumbhaja lobha udadhi apāra ke ||
काम-कोह कलिमल करि गन के । केहरि सावक जन मन बन के ॥
अतिथि पूज्य प्रियतम पुरारि के । कामद घन दारिद दवारि के ॥
kāma-koha kalimala kari gana ke | kehari sāvaka jana mana bana ke ||
atithi pūjya priyatama purāri ke | kāmada ghana dārida davāri ke ||
मन्त्र महा मनि बिषय ब्याल के । मेटत कठिन कुअङ्क भाल के ॥
हरन मोह तम दिनकर कर से । सेवक सालि पाल जलधर से ॥
mantra mahā mani biṣaya byāla ke | meṭata kaṭhina kuaṅka bhāla ke ||
harana moha tama dinakara kara se | sevaka sāli pāla jaladhara se ||
अभिमत दानि देवतरु बर से । सेवत सुलभ सुखद हरि हर से ॥
सुकबि सरद नभ मन उडुगन से । राम भगत जन जीवन धन से ॥
abhimata dāni devataru bara se | sevata sulabha sukhada hari hara se ||
sukabi sarada nabha mana uḍugana se | rāma bhagata jana jīvana dhana se ||
सकल सुकृत फल भूरि भोग से । जग हित निरुपधि साधु लोग से ॥
सेवक मन मानस मराल से । पावन गङ्ग तरङ्ग माल से ॥
sakala sukṛta phala bhūri bhoga se | jaga hita nirupadhi sādhu loga se ||
sevaka mana mānasa marāla se | pāvana gaṅga taraṅga māla se ||
कुपथ कुतरक कुचालि कलि, कपट दम्भ पाखंड ।
दहन राम गुन ग्राम जिमि, ईंधन अनल प्रचंड ॥
kupatha kutaraka kucāli kali, kapaṭa dambha pākhaṃḍa |
dahana rāma guna grāma jimi, īṃdhana anala pracaṃḍa ||
रामचरित राकेस कर, सरिस सुखद सब काहु ।
सज्जन कुमुद चकोर चित, हित बिसेष बड़ लाहु ॥
rāmacarita rākesa kara, sarisa sukhada saba kāhu |
sajjana kumuda cakora cita, hita biseṣa bar̤a lāhu ||
Text source: Wikisource · Public domain (Tulsidas, 16th c.; 1925 edition, Wikisource PD-1996 tag); transcription CC BY-SA 4.0