Aranya Kanda

Chapter 1: Jayanta, son of Indra, tests Shri Rama

8 verses · 1 of 46

What happens in this chapter

Jayanta, son of Indra, tests Shri Rama

Two Sanskrit shlokas open the kanda. The first salutes Shankara as the root of the tree of dharma, dear to King Rama; the second pictures Shri Rama on the forest road with Sita and Lakshmana. Shiva then tells Uma that the virtues of Rama yield detachment to the wise and delusion to those turned away from Hari. Having sung the love of Bharata and the townsfolk, Tulsidas now begins the forest lilas. One day Rama makes ornaments of flowers with his own hands and adorns Sita on a crystal rock. Jayanta, Indra's son, takes the form of a crow to test Rama's strength, pecks Sita's foot and flies off. Seeing the blood, Rama fits a blade of grass to his bow.

1.श्लो॰ 1

मूलं धर्मतरोर्विवेकजलधेः पूर्णेन्दुमानन्ददं ।
वैराग्याम्बुजभास्करं ह्यघघनध्वान्तापहं तापहम् ॥
मोहाम्भोधरपूगपाटनविधौ स्वःसम्भवं शङ्करं ।
वन्दे ब्रह्मकुलं कलंकशमनं श्रीरामभूपप्रियम् ॥

mūlaṃ dharmatarorvivekajaladheḥ pūrṇendumānandadaṃ |
vairāgyāmbujabhāskaraṃ hyaghaghanadhvāntāpahaṃ tāpaham ||
mohāmbhodharapūgapāṭanavidhau svaḥsambhavaṃ śaṅkaraṃ |
vande brahmakulaṃ kalaṃkaśamanaṃ śrīrāmabhūpapriyam ||

1.श्लो॰ 2

सान्द्रानन्दपयोदसौभगतनुं पीताम्बरं सुन्दरं ।
पाणौ बाणशरासनं कटिलसत्तूणीरभारं वरम् ॥
राजीवायतलोचनं धृतजटाजूटेन संशोभितं ।
सीतालक्ष्मणसंयुतं पथिगतं रामाभिरामं भजे ॥

sāndrānandapayodasaubhagatanuṃ pītāmbaraṃ sundaraṃ |
pāṇau bāṇaśarāsanaṃ kaṭilasattūṇīrabhāraṃ varam ||
rājīvāyatalocanaṃ dhṛtajaṭājūṭena saṃśobhitaṃ |
sītālakṣmaṇasaṃyutaṃ pathigataṃ rāmābhirāmaṃ bhaje ||

1.सो॰ 1Soratha

उमा राम-गुन-गूढ़, पंडित मुनि पावहिँ बिरति ।
पावहिँ मोह बिमूढ़, जे हरि-विमुख न धरम-रति ॥

umā rāma-guna-gūr̤ha, paṃḍita muni pāvahim̐ birati |
pāvahim̐ moha bimūr̤ha, je hari-vimukha na dharama-rati ||

1.1

पुर-नर-भरत-प्रीति मैं गाई । मति अनुरूप अनूप सुहाई ॥
अब प्रभु चरित सुनहु अति पावन । करत जे बन सुर-नर-मुनि भावन ॥

pura-nara-bharata-prīti maiṃ gāī | mati anurūpa anūpa suhāī ||
aba prabhu carita sunahu ati pāvana | karata je bana sura-nara-muni bhāvana ||

1.2

एक बार चुनि कुसुम सुहाये । निज कर भूषन राम बनाये ॥
सीतहि पहिराये मनु सादर । बैठे फटिक-सिला पर सुन्दर ॥

eka bāra cuni kusuma suhāye | nija kara bhūṣana rāma banāye ||
sītahi pahirāye manu sādara | baiṭhe phaṭika-silā para sundara ||

1.3

सुरपति-सुत धरि बायस बेखा । सठ चाहत रघुपति बल देखा ॥
जिमि पिपीलिका सागर थाहा । महा-मन्द-मति पावन चाहा ॥

surapati-suta dhari bāyasa bekhā | saṭha cāhata raghupati bala dekhā ||
jimi pipīlikā sāgara thāhā | mahā-manda-mati pāvana cāhā ||

1.4

सीता परत चौंच हति भागा । मूढ़ मन्दमति-कारन कागा ॥
चला रुधिर रघुनायक जाना । सींक धनुष सायक सन्धाना ॥

sītā parata cauṃca hati bhāgā | mūr̤ha mandamati-kārana kāgā ||
calā rudhira raghunāyaka jānā | sīṃka dhanuṣa sāyaka sandhānā ||

दो॰ 1Doha

अति कृपाल रघुनायक, सदा दीन पर नेह ।
ता सन आइ कीन्ह छल, मूरख अवगुन-गेह ॥

ati kṛpāla raghunāyaka, sadā dīna para neha |
tā sana āi kīnha chala, mūrakha avaguna-geha ||

Text source: Wikisource · Public domain (Tulsidas, 16th c.; 1925 edition, Wikisource PD-1996 tag); transcription CC BY-SA 4.0