अध्याय 5: पूतना का वध और बालक की रक्षा

विमुक्तो वसुदेवोऽस्य नन्दस्य शकटं गतः ।
प्रह्टष्टं दृष्टवान् नन्दं पूत्रो जातो ममेति वै

vimukto vasudevo'sya nandasya śakaṭaṃ gataḥ |
prahṭaṣṭaṃ dṛṣṭavān nandaṃ pūtro jāto mameti vai

वसुदेवोऽपि तं प्राह दिष्ठया दिष्ठयति सादरम् ।
वार्द्धकेऽपि समुत्पन्नस्तनयोऽयं तवाघुना

vasudevo'pi taṃ prāha diṣṭhayā diṣṭhayati sādaram |
vārddhake'pi samutpannastanayo'yaṃ tavāghunā

दत्तो हि वार्षिकः सर्व्वो भवद्भिर्नृ पतेः करः ।
यदर्थमागतास्तस्मान्नावस्थेयं महाधनाः

datto hi vārṣikaḥ sarvvo bhavadbhirnṛ pateḥ karaḥ |
yadarthamāgatāstasmānnāvastheyaṃ mahādhanāḥ

यदर्थमागताः कार्य्यं तन्निष्पन्नं किमास्यते भतद्भिर्गम्यतां नन्द तच्छीघ्रं निजगोकुलम्

yadarthamāgatāḥ kāryyaṃ tanniṣpannaṃ kimāsyate bhatadbhirgamyatāṃ nanda tacchīghraṃ nijagokulam

ममापि बालकस्तत्र रोहिणीप्रसवी हि यः ।
स रक्षणीयो भवता यथायं तनयो निजः

mamāpi bālakastatra rohiṇīprasavī hi yaḥ |
sa rakṣaṇīyo bhavatā yathāyaṃ tanayo nijaḥ

इत्युक्ताः प्रययुर्गोपा नन्दगोपपुरोगमाः ।
शकटारोपितैर्भाण्डैः करं दत्त्वा महाबलाः

ityuktāḥ prayayurgopā nandagopapurogamāḥ |
śakaṭāropitairbhāṇḍaiḥ karaṃ dattvā mahābalāḥ

वसतां गोकुले तेषां पूतना बालघातिनी ।
सुप्तं कृषूणमुपादाय रात्रौ तस्मै ददौ स्तनम्

vasatāṃ gokule teṣāṃ pūtanā bālaghātinī |
suptaṃ kṛṣūṇamupādāya rātrau tasmai dadau stanam

यस्मै यस्मै स्तनं पूतना सम्प्रयच्छति ।
तस्य तस्य क्षणोनाङ्ग बालकस्योपहन्यते

yasmai yasmai stanaṃ pūtanā samprayacchati |
tasya tasya kṣaṇonāṅga bālakasyopahanyate

कुषूणस्तस्याः स्तनं गाढ़ं कराभ्यामवपीड़ितम् ।
गृहोत्वा प्राणसहितं पपौ कोपसमन्वितः

kuṣūṇastasyāḥ stanaṃ gār̤haṃ karābhyāmavapīr̤itam |
gṛhotvā prāṇasahitaṃ papau kopasamanvitaḥ

सा विमुक्तमहारावा विच्छिन्नस्त्रंयुबन्धना ।
पपात पूतना भूमौ म्रियमाणतिभीषणा

sā vimuktamahārāvā vicchinnastraṃyubandhanā |
papāta pūtanā bhūmau mriyamāṇatibhīṣaṇā

तन्नादश्रुतिसन्त्रासात् प्रबुद्धास्ते व्रजौकसः ।
ददृशुः पूतनोत्सङ्गे कृषूणं ताञ्च निपातिताम्

tannādaśrutisantrāsāt prabuddhāste vrajaukasaḥ |
dadṛśuḥ pūtanotsaṅge kṛṣūṇaṃ tāñca nipātitām

आदाय कृषूणं सन्त्रस्ता यशोदापि द्रिजोत्तम गोपुच्छं भ्राम्य हस्तेन बालदोषमपाकरोत्

ādāya kṛṣūṇaṃ santrastā yaśodāpi drijottama gopucchaṃ bhrāmya hastena bāladoṣamapākarot

गोः करीषमुपादाय नन्दगोफोऽपि मस्तके ।
कृषूणस्य प्रददौ रक्षां कुर्वंश्चैतदुदोरयन्

goḥ karīṣamupādāya nandagopho'pi mastake |
kṛṣūṇasya pradadau rakṣāṃ kurvaṃścaitadudorayan

रक्षतु त्वामशेषाणां भूतानां प्रभवो हरिः ।
यस्य नाभिसमुदूभूतपङ्कजादभवज्जगत्

rakṣatu tvāmaśeṣāṇāṃ bhūtānāṃ prabhavo hariḥ |
yasya nābhisamudūbhūtapaṅkajādabhavajjagat

येन दंष्ट्राग्रविधृता धारयत्यवनी जगत् ।
वराहरूपधूगू देवः स त्वां रक्षतु केशवः

yena daṃṣṭrāgravidhṛtā dhārayatyavanī jagat |
varāharūpadhūgū devaḥ sa tvāṃ rakṣatu keśavaḥ

नखाङूकुरविनिर्भिन्न-वैरिवक्षःस्थलो विभुः ।
नृसिंहरूपी सर्व्वत्र स त्वां रक्षतु केशवः

nakhāṅūkuravinirbhinna-vairivakṣaḥsthalo vibhuḥ |
nṛsiṃharūpī sarvvatra sa tvāṃ rakṣatu keśavaḥ

वामनो रक्षतु सदा भवन्तं यः क्षणादभूत् ।
त्रिविक्रमः क्रमाकान्त-त्रैलोक्यः स्फुरदायुधः

vāmano rakṣatu sadā bhavantaṃ yaḥ kṣaṇādabhūt |
trivikramaḥ kramākānta-trailokyaḥ sphuradāyudhaḥ

शिरस्ते पातु गोविन्दः कणठं रक्षतु केशवः ।
गुह्यञ्च जठरं विष्णुर्जङ्घा-पादौ जनार्द्दनः

śiraste pātu govindaḥ kaṇaṭhaṃ rakṣatu keśavaḥ |
guhyañca jaṭharaṃ viṣṇurjaṅghā-pādau janārddanaḥ

मुखं बाहू प्रबाहू च मनः सर्व्वेन्द्रियाणि च ।
रक्षत्वव्याहतैश्वर्य्यस्तव नारयणोऽव्ययः

mukhaṃ bāhū prabāhū ca manaḥ sarvvendriyāṇi ca |
rakṣatvavyāhataiśvaryyastava nārayaṇo'vyayaḥ

शाङ्ग-चक्र-गदा-खडूग-शङ्खनादहताः क्षयम् ।
गच्छन्तु प्रते-कुष्माण्ड-राक्षसा ये तवाहिताः

śāṅga-cakra-gadā-khaḍūga-śaṅkhanādahatāḥ kṣayam |
gacchantu prate-kuṣmāṇḍa-rākṣasā ye tavāhitāḥ

त्वां पातु दिक्षु वैकुणठो विदिक्षु मधुसूदनः ।
ह्टषीकेशोऽम्बरे भूमौ रक्षतु त्वां महीधरः

tvāṃ pātu dikṣu vaikuṇaṭho vidikṣu madhusūdanaḥ |
hṭaṣīkeśo'mbare bhūmau rakṣatu tvāṃ mahīdharaḥ

एवं कृतस्वस्त्ययनो नन्दगोपेन बालकः ।
शायितः शकटस्याधो बालपर्य्यङ्किकातले

evaṃ kṛtasvastyayano nandagopena bālakaḥ |
śāyitaḥ śakaṭasyādho bālaparyyaṅkikātale

ते च गोपा महदू दृष्ट्वा पूतनायाः कलेवरम् ।
मृतायाः परमं त्रासं विस्मयं परमं ययुः

te ca gopā mahadū dṛṣṭvā pūtanāyāḥ kalevaram |
mṛtāyāḥ paramaṃ trāsaṃ vismayaṃ paramaṃ yayuḥ