विमुक्तो वसुदेवोऽस्य नन्दस्य शकटं गतः ।
प्रह्टष्टं दृष्टवान् नन्दं पूत्रो जातो ममेति वै
vimukto vasudevo'sya nandasya śakaṭaṃ gataḥ |
prahṭaṣṭaṃ dṛṣṭavān nandaṃ pūtro jāto mameti vai
23 verses · 5 of 38
Released, Vasudeva goes to Nanda's cart in Mathura and rejoices with him over the son born in his old age. The yearly tax is paid, he says, so Nanda should hurry home to Gokula, and guard Rohini's son there as his own. The cowherds set out. In Gokula, by night, Putana takes the sleeping Krishna to her breast, and He draws out her life with her milk. Woken by her dying roar, the people of the vraja find the child on the lap of the fallen ogress. Nanda performs a rite of protection over Him, calling on Hari as Varaha, as Narasimha who tore the demon's chest with His nails, as Vaikuntha, Madhusudana and Hrishikesha, to guard Him in every direction.
विमुक्तो वसुदेवोऽस्य नन्दस्य शकटं गतः ।
प्रह्टष्टं दृष्टवान् नन्दं पूत्रो जातो ममेति वै
vimukto vasudevo'sya nandasya śakaṭaṃ gataḥ |
prahṭaṣṭaṃ dṛṣṭavān nandaṃ pūtro jāto mameti vai
वसुदेवोऽपि तं प्राह दिष्ठया दिष्ठयति सादरम् ।
वार्द्धकेऽपि समुत्पन्नस्तनयोऽयं तवाघुना
vasudevo'pi taṃ prāha diṣṭhayā diṣṭhayati sādaram |
vārddhake'pi samutpannastanayo'yaṃ tavāghunā
दत्तो हि वार्षिकः सर्व्वो भवद्भिर्नृ पतेः करः ।
यदर्थमागतास्तस्मान्नावस्थेयं महाधनाः
datto hi vārṣikaḥ sarvvo bhavadbhirnṛ pateḥ karaḥ |
yadarthamāgatāstasmānnāvastheyaṃ mahādhanāḥ
यदर्थमागताः कार्य्यं तन्निष्पन्नं किमास्यते भतद्भिर्गम्यतां नन्द तच्छीघ्रं निजगोकुलम्
yadarthamāgatāḥ kāryyaṃ tanniṣpannaṃ kimāsyate bhatadbhirgamyatāṃ nanda tacchīghraṃ nijagokulam
ममापि बालकस्तत्र रोहिणीप्रसवी हि यः ।
स रक्षणीयो भवता यथायं तनयो निजः
mamāpi bālakastatra rohiṇīprasavī hi yaḥ |
sa rakṣaṇīyo bhavatā yathāyaṃ tanayo nijaḥ
इत्युक्ताः प्रययुर्गोपा नन्दगोपपुरोगमाः ।
शकटारोपितैर्भाण्डैः करं दत्त्वा महाबलाः
ityuktāḥ prayayurgopā nandagopapurogamāḥ |
śakaṭāropitairbhāṇḍaiḥ karaṃ dattvā mahābalāḥ
वसतां गोकुले तेषां पूतना बालघातिनी ।
सुप्तं कृषूणमुपादाय रात्रौ तस्मै ददौ स्तनम्
vasatāṃ gokule teṣāṃ pūtanā bālaghātinī |
suptaṃ kṛṣūṇamupādāya rātrau tasmai dadau stanam
यस्मै यस्मै स्तनं पूतना सम्प्रयच्छति ।
तस्य तस्य क्षणोनाङ्ग बालकस्योपहन्यते
yasmai yasmai stanaṃ pūtanā samprayacchati |
tasya tasya kṣaṇonāṅga bālakasyopahanyate
कुषूणस्तस्याः स्तनं गाढ़ं कराभ्यामवपीड़ितम् ।
गृहोत्वा प्राणसहितं पपौ कोपसमन्वितः
kuṣūṇastasyāḥ stanaṃ gār̤haṃ karābhyāmavapīr̤itam |
gṛhotvā prāṇasahitaṃ papau kopasamanvitaḥ
सा विमुक्तमहारावा विच्छिन्नस्त्रंयुबन्धना ।
पपात पूतना भूमौ म्रियमाणतिभीषणा
sā vimuktamahārāvā vicchinnastraṃyubandhanā |
papāta pūtanā bhūmau mriyamāṇatibhīṣaṇā
तन्नादश्रुतिसन्त्रासात् प्रबुद्धास्ते व्रजौकसः ।
ददृशुः पूतनोत्सङ्गे कृषूणं ताञ्च निपातिताम्
tannādaśrutisantrāsāt prabuddhāste vrajaukasaḥ |
dadṛśuḥ pūtanotsaṅge kṛṣūṇaṃ tāñca nipātitām
आदाय कृषूणं सन्त्रस्ता यशोदापि द्रिजोत्तम गोपुच्छं भ्राम्य हस्तेन बालदोषमपाकरोत्
ādāya kṛṣūṇaṃ santrastā yaśodāpi drijottama gopucchaṃ bhrāmya hastena bāladoṣamapākarot
गोः करीषमुपादाय नन्दगोफोऽपि मस्तके ।
कृषूणस्य प्रददौ रक्षां कुर्वंश्चैतदुदोरयन्
goḥ karīṣamupādāya nandagopho'pi mastake |
kṛṣūṇasya pradadau rakṣāṃ kurvaṃścaitadudorayan
रक्षतु त्वामशेषाणां भूतानां प्रभवो हरिः ।
यस्य नाभिसमुदूभूतपङ्कजादभवज्जगत्
rakṣatu tvāmaśeṣāṇāṃ bhūtānāṃ prabhavo hariḥ |
yasya nābhisamudūbhūtapaṅkajādabhavajjagat
येन दंष्ट्राग्रविधृता धारयत्यवनी जगत् ।
वराहरूपधूगू देवः स त्वां रक्षतु केशवः
yena daṃṣṭrāgravidhṛtā dhārayatyavanī jagat |
varāharūpadhūgū devaḥ sa tvāṃ rakṣatu keśavaḥ
नखाङूकुरविनिर्भिन्न-वैरिवक्षःस्थलो विभुः ।
नृसिंहरूपी सर्व्वत्र स त्वां रक्षतु केशवः
nakhāṅūkuravinirbhinna-vairivakṣaḥsthalo vibhuḥ |
nṛsiṃharūpī sarvvatra sa tvāṃ rakṣatu keśavaḥ
वामनो रक्षतु सदा भवन्तं यः क्षणादभूत् ।
त्रिविक्रमः क्रमाकान्त-त्रैलोक्यः स्फुरदायुधः
vāmano rakṣatu sadā bhavantaṃ yaḥ kṣaṇādabhūt |
trivikramaḥ kramākānta-trailokyaḥ sphuradāyudhaḥ
शिरस्ते पातु गोविन्दः कणठं रक्षतु केशवः ।
गुह्यञ्च जठरं विष्णुर्जङ्घा-पादौ जनार्द्दनः
śiraste pātu govindaḥ kaṇaṭhaṃ rakṣatu keśavaḥ |
guhyañca jaṭharaṃ viṣṇurjaṅghā-pādau janārddanaḥ
मुखं बाहू प्रबाहू च मनः सर्व्वेन्द्रियाणि च ।
रक्षत्वव्याहतैश्वर्य्यस्तव नारयणोऽव्ययः
mukhaṃ bāhū prabāhū ca manaḥ sarvvendriyāṇi ca |
rakṣatvavyāhataiśvaryyastava nārayaṇo'vyayaḥ
शाङ्ग-चक्र-गदा-खडूग-शङ्खनादहताः क्षयम् ।
गच्छन्तु प्रते-कुष्माण्ड-राक्षसा ये तवाहिताः
śāṅga-cakra-gadā-khaḍūga-śaṅkhanādahatāḥ kṣayam |
gacchantu prate-kuṣmāṇḍa-rākṣasā ye tavāhitāḥ
त्वां पातु दिक्षु वैकुणठो विदिक्षु मधुसूदनः ।
ह्टषीकेशोऽम्बरे भूमौ रक्षतु त्वां महीधरः
tvāṃ pātu dikṣu vaikuṇaṭho vidikṣu madhusūdanaḥ |
hṭaṣīkeśo'mbare bhūmau rakṣatu tvāṃ mahīdharaḥ
एवं कृतस्वस्त्ययनो नन्दगोपेन बालकः ।
शायितः शकटस्याधो बालपर्य्यङ्किकातले
evaṃ kṛtasvastyayano nandagopena bālakaḥ |
śāyitaḥ śakaṭasyādho bālaparyyaṅkikātale
ते च गोपा महदू दृष्ट्वा पूतनायाः कलेवरम् ।
मृतायाः परमं त्रासं विस्मयं परमं ययुः
te ca gopā mahadū dṛṣṭvā pūtanāyāḥ kalevaram |
mṛtāyāḥ paramaṃ trāsaṃ vismayaṃ paramaṃ yayuḥ
Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)