अध्याय 12: इन्द्र द्वारा गोविन्द-अभिषेक और अर्जुन की सौंपनी

धृते गोवर्द्धने शैले परित्राते च गोकुले ।
रोचयामास कृष्णस्य दर्शनं पाकशासनः

dhṛte govarddhane śaile paritrāte ca gokule |
rocayāmāsa kṛṣṇasya darśanaṃ pākaśāsanaḥ

सोऽधिरुह्य महानागमैरावतममित्रजित् ।
गोवर्द्धनगिरौ कृष्णं ददर्श त्रिदश्श्वोरः

so'dhiruhya mahānāgamairāvatamamitrajit |
govarddhanagirau kṛṣṇaṃ dadarśa tridaśśvoraḥ

चारयंतं महावीर्यं गास्तु गोपवपुर्धरम् ।
कृत्स्नस्य जगतो गोपं वृतं गोपकुमारकैः

cārayaṃtaṃ mahāvīryaṃ gāstu gopavapurdharam |
kṛtsnasya jagato gopaṃ vṛtaṃ gopakumārakaiḥ

गरुडं च ददर्शोच्चैरंतर्द्धानगतं द्विज ।
कृतच्छायं हरेर्मूर्ध्नि पक्षाभ्यां पक्षिपुंगवम्

garuḍaṃ ca dadarśoccairaṃtarddhānagataṃ dvija |
kṛtacchāyaṃ harermūrdhni pakṣābhyāṃ pakṣipuṃgavam

अवरुह्य स नागेंद्रा देकांते मधुसूदनम् ।
शक्रस्सस्मितमाहेदं प्रीतिविस्तारितेक्षणः

avaruhya sa nāgeṃdrā dekāṃte madhusūdanam |
śakrassasmitamāhedaṃ prītivistāritekṣaṇaḥ

कृष्णकृष्ण शृणुष्वेदं यदर्थ महामागतः ।
त्वत्समीपं महाबाहो नैतच्चिंत्यं त्वयाऽन्यथा

kṛṣṇakṛṣṇa śṛṇuṣvedaṃ yadartha mahāmāgataḥ |
tvatsamīpaṃ mahābāho naitacciṃtyaṃ tvayā'nyathā

भारावतारणार्थाय पृथिव्याः पृथिवीतले ।
अवतीर्णोऽखिलाधार त्वमेव परमेश्वर

bhārāvatāraṇārthāya pṛthivyāḥ pṛthivītale |
avatīrṇo'khilādhāra tvameva parameśvara

मखभंगविरोधेन मया गोकुलनाशकाः ।
समादिष्टा महामेघास्तैश्चेदं कदनं कृतम्

makhabhaṃgavirodhena mayā gokulanāśakāḥ |
samādiṣṭā mahāmeghāstaiścedaṃ kadanaṃ kṛtam

त्रातास्ताश्च त्वया गावस्समुत्पाट्य महीधरम् ।
तेनाऽहं तोषितो वीरकर्मणाऽत्यद्भुतेन ते

trātāstāśca tvayā gāvassamutpāṭya mahīdharam |
tenā'haṃ toṣito vīrakarmaṇā'tyadbhutena te

साधितं कृष्ण देवानामहं मन्ये प्रयोजनम् ।
त्वयायमद्रि प्रवरः करेणैकेन यद्धृतः

sādhitaṃ kṛṣṇa devānāmahaṃ manye prayojanam |
tvayāyamadri pravaraḥ kareṇaikena yaddhṛtaḥ

गोभिश्च चोदितः कृष्ण त्वत्सकाशमिहागतः ।
त्वया त्राताभिरत्यर्थं युष्मत्सत्कारकारणात्

gobhiśca coditaḥ kṛṣṇa tvatsakāśamihāgataḥ |
tvayā trātābhiratyarthaṃ yuṣmatsatkārakāraṇāt

स त्वां कृष्णाभिषेक्ष्यामि गवां वाक्यप्रचोदितः ।
उपेंद्र त्वे गवामिंद्रो गोविंदस्त्वं भविष्यसि

sa tvāṃ kṛṣṇābhiṣekṣyāmi gavāṃ vākyapracoditaḥ |
upeṃdra tve gavāmiṃdro goviṃdastvaṃ bhaviṣyasi

अथोपवाह्यादादाय घंटामैरावताद्गजात् ।
अभिषेकं तया चक्रे पवित्रजलपूर्णया

athopavāhyādādāya ghaṃṭāmairāvatādgajāt |
abhiṣekaṃ tayā cakre pavitrajalapūrṇayā

क्रियमाणेऽभिषेके तु गावः कृष्णस्य तत्क्षणात् ।
प्रस्नवोद्भूतदुग्धाद्रा रं सद्यश्चक्रुर्वसुन्धराम्

kriyamāṇe'bhiṣeke tu gāvaḥ kṛṣṇasya tatkṣaṇāt |
prasnavodbhūtadugdhādrā raṃ sadyaścakrurvasundharām

अभिषिच्य गवां वाक्यादुपेंद्रं वै जनार्दनम् ।
प्रीत्या सप्रश्रयं वाक्यं पुनराह शचीपतिः

abhiṣicya gavāṃ vākyādupeṃdraṃ vai janārdanam |
prītyā sapraśrayaṃ vākyaṃ punarāha śacīpatiḥ

गवामेतत्कृतं वाक्यं तथान्यदपि मे शृणु ।
यद्ब्रवीमि महाभाग भारावतरणेच्छया

gavāmetatkṛtaṃ vākyaṃ tathānyadapi me śṛṇu |
yadbravīmi mahābhāga bhārāvataraṇecchayā

ममंशः पुरुषव्याघ्र पृथिव्यां पृथिवीधर ।
अवतीर्णोऽर्जुनोनाम संरक्ष्यो भवता सदा

mamaṃśaḥ puruṣavyāghra pṛthivyāṃ pṛthivīdhara |
avatīrṇo'rjunonāma saṃrakṣyo bhavatā sadā

भारावतरणे साह्यं स ते वीरः करिष्यति ।
संरक्षणीयो भवता यथात्मा मधुसूदन

bhārāvataraṇe sāhyaṃ sa te vīraḥ kariṣyati |
saṃrakṣaṇīyo bhavatā yathātmā madhusūdana

जानामि भारते वंशो जातं पार्थं तवांशतः ।
तमहं पालयिष्यामि यावत्स्थास्यामि भूतले

jānāmi bhārate vaṃśo jātaṃ pārthaṃ tavāṃśataḥ |
tamahaṃ pālayiṣyāmi yāvatsthāsyāmi bhūtale

यावन्महीतले शक्र स्थास्याम्यहमरिंदम ।
न तावदर्जुनं कश्चिद्देवेंद्र युधि जेष्यति

yāvanmahītale śakra sthāsyāmyahamariṃdama |
na tāvadarjunaṃ kaściddeveṃdra yudhi jeṣyati

कंसो नाम महाबाहुर्दैत्योऽरिष्टस्तथाऽसुरः ।
केशी कुवलयापीडो नरकाद्यास्तथा परे

kaṃso nāma mahābāhurdaityo'riṣṭastathā'suraḥ |
keśī kuvalayāpīḍo narakādyāstathā pare

हतेषु तेषु देवेंद्र भविष्यति महाहवः ।
तत्र विद्धि सहस्राक्ष भारावतरणं कृतम्

hateṣu teṣu deveṃdra bhaviṣyati mahāhavaḥ |
tatra viddhi sahasrākṣa bhārāvataraṇaṃ kṛtam

स त्वं गच्छ न संतापं पुत्रार्थे कर्त्तुमर्हसि ।
नार्जुनस्य रिपुः कश्चिन्ममाग्रे प्रभविष्यति

sa tvaṃ gaccha na saṃtāpaṃ putrārthe karttumarhasi |
nārjunasya ripuḥ kaścinmamāgre prabhaviṣyati

अर्जुनार्थे त्वहं सर्वान्युधिष्ठिरपुरोगमान् ।
निवृत्ते भारते युद्धे कुंत्यै दास्याम्यविक्षताम्

arjunārthe tvahaṃ sarvānyudhiṣṭhirapurogamān |
nivṛtte bhārate yuddhe kuṃtyai dāsyāmyavikṣatām

इत्युक्तः संपरिष्वज्य देवाराजो जनार्दनम् ।
आरुह्यैरावतं नागं पुनरेव दिवं ययौ

ityuktaḥ saṃpariṣvajya devārājo janārdanam |
āruhyairāvataṃ nāgaṃ punareva divaṃ yayau

कृष्णो हि सहितो गोभिर्गोपालैश्च पुनर्व्रजम् ।
आजगामाऽथ गोपीनां दृष्टिपूतेन वर्त्मना

kṛṣṇo hi sahito gobhirgopālaiśca punarvrajam |
ājagāmā'tha gopīnāṃ dṛṣṭipūtena vartmanā