अध्याय 11: श्रीकृष्ण सात रात गोवर्धन धारण करते हैं

मखे प्रतिहते शक्रो मैत्रेयातिरुषान्वितः ।
संवर्त्तकं नाम गणं तोयदानामथाऽब्रवीत्

makhe pratihate śakro maitreyātiruṣānvitaḥ |
saṃvarttakaṃ nāma gaṇaṃ toyadānāmathā'bravīt

भोभो मेघा निशम्यैतद्वचनं गदतो मम ।
आज्ञानंतरमेवाशु क्रियतामविचारितम्

bhobho meghā niśamyaitadvacanaṃ gadato mama |
ājñānaṃtaramevāśu kriyatāmavicāritam

नंदगोपस्सुदुर्बुद्धिर्गोपैरन्यैस्सहायवान् ।
कृष्णाश्रयं बलाध्मातो मखभंगमचीकरत्

naṃdagopassudurbuddhirgopairanyaissahāyavān |
kṛṣṇāśrayaṃ balādhmāto makhabhaṃgamacīkarat

आजीवो याः परस्तेषां गावस्तस्य च कारणम् ।
तागावो वृष्टिपातेन पीड्यन्तां वचनान्मम

ājīvo yāḥ parasteṣāṃ gāvastasya ca kāraṇam |
tāgāvo vṛṣṭipātena pīḍyantāṃ vacanānmama

अहमप्यद्रि शृंगाभं तुंगमारुह्य वारणम् ।
साहाय्यं वः करिष्यामि वाय्वम्बूत्सर्गयोजितम्

ahamapyadri śṛṃgābhaṃ tuṃgamāruhya vāraṇam |
sāhāyyaṃ vaḥ kariṣyāmi vāyvambūtsargayojitam

इत्याज्ञप्तास्ततस्तेन मुमुचुस्ते बलाहकाः ।
वातवर्षं महाभीममभावाय गवां द्विज

ityājñaptāstatastena mumucuste balāhakāḥ |
vātavarṣaṃ mahābhīmamabhāvāya gavāṃ dvija

ततः क्षणेन पृथिवी ककुभॐबरमेव च ।
एकं धारामहासारपूरेणनाभवन्मुने

tataḥ kṣaṇena pṛthivī kakubhaoṃbarameva ca |
ekaṃ dhārāmahāsārapūreṇanābhavanmune

विद्युल्लताकषाघातत्रस्तैरिव घनैर्घनम् ।
नादापूरितदिक्चक्रैर्धारासारमपात्यत

vidyullatākaṣāghātatrastairiva ghanairghanam |
nādāpūritadikcakrairdhārāsāramapātyata

अंधकारीकृते लोके वर्षद्भिरनिशं घनैः ।
अधश्चोर्ध्वं च तिर्यक् च जगदाप्यमिवाभवत्

aṃdhakārīkṛte loke varṣadbhiraniśaṃ ghanaiḥ |
adhaścordhvaṃ ca tiryak ca jagadāpyamivābhavat

गावस्तु तेन पतता वर्षवातेन वेगिना ।
धूताः प्राणाञ्जहुस्सन्नत्रिकसक्थिशिरोधराः

gāvastu tena patatā varṣavātena veginā |
dhūtāḥ prāṇāñjahussannatrikasakthiśirodharāḥ

क्रोडेन वत्सानाक्रम्य तस्थुरन्या महामुने ।
गावो विवत्साश्च कृता वारिपूरेण चापराः

kroḍena vatsānākramya tasthuranyā mahāmune |
gāvo vivatsāśca kṛtā vāripūreṇa cāparāḥ

वत्साश्च दीनवदना वातकंपितकंधराः ।
त्राहित्राहीत्यल्पशब्दाः कृष्णमूचुरिवातुराः

vatsāśca dīnavadanā vātakaṃpitakaṃdharāḥ |
trāhitrāhītyalpaśabdāḥ kṛṣṇamūcurivāturāḥ

ततस्तद्गोकुलं सर्वं गोगोपीगोपसंकुलम् ।
अतीवार्त्तं हरिर्दृष्ट्वा मैत्रेयाचिंतयत्तदा

tatastadgokulaṃ sarvaṃ gogopīgopasaṃkulam |
atīvārttaṃ harirdṛṣṭvā maitreyāciṃtayattadā

एतत्कृतं महेंद्रे ण मखभंगविरोधिना ।
तदेतदखिलं गोष्ठं त्रातव्यमधुना मया

etatkṛtaṃ maheṃdre ṇa makhabhaṃgavirodhinā |
tadetadakhilaṃ goṣṭhaṃ trātavyamadhunā mayā

इममद्रि महं धैर्यादुत्पाट्योरुशिखाघनम् ।
धारयिष्यामि गोष्ठस्य पृथुच्छत्रमिवोपरि

imamadri mahaṃ dhairyādutpāṭyoruśikhāghanam |
dhārayiṣyāmi goṣṭhasya pṛthucchatramivopari

इति कृत्वामतिं कृष्णो गोवर्द्धनमहीधरम् ।
उत्पाट्यैककरेणैव धारयामास लीलया

iti kṛtvāmatiṃ kṛṣṇo govarddhanamahīdharam |
utpāṭyaikakareṇaiva dhārayāmāsa līlayā

गोपांश्चाह हसञ्छौरिस्समुत्पाटितभूधरः ।
विशध्वमत्रत्वरिताः कृतं वर्षनिवारणम्

gopāṃścāha hasañchaurissamutpāṭitabhūdharaḥ |
viśadhvamatratvaritāḥ kṛtaṃ varṣanivāraṇam

सुनिवातेषु देश्षोउ यथा जोषमिहास्यताम् ।
प्रविश्यतां न भेतव्यं गिरिपाताच्च निर्भयैः

sunivāteṣu deśṣou yathā joṣamihāsyatām |
praviśyatāṃ na bhetavyaṃ giripātācca nirbhayaiḥ

इत्युक्तास्तेन ते गोपा विविशुर्गोधनैस्सह ।
शकटारोपितैर्भांडैर्गोप्यश्चासारपीडिताः

ityuktāstena te gopā viviśurgodhanaissaha |
śakaṭāropitairbhāṃḍairgopyaścāsārapīḍitāḥ

कृष्णोपि तं दधारैव शैलमत्यंतनिश्चलम् ।
व्रजौकवासिभिर्हर्षविस्मिताक्षैर्निरीक्षितः

kṛṣṇopi taṃ dadhāraiva śailamatyaṃtaniścalam |
vrajaukavāsibhirharṣavismitākṣairnirīkṣitaḥ

गोपगोपीजनैर्हृष्टैः प्रीतिविस्तारितेक्षणैः ।
संस्तूयमानचरितः कृष्णश्शैलमधारयत्

gopagopījanairhṛṣṭaiḥ prītivistāritekṣaṇaiḥ |
saṃstūyamānacaritaḥ kṛṣṇaśśailamadhārayat

सप्तरात्रं महामेघा ववर्षुर्नंदगोकुले ।
इंद्रे ण चोदिता विप्र गोपानां नाशकारिणा

saptarātraṃ mahāmeghā vavarṣurnaṃdagokule |
iṃdre ṇa coditā vipra gopānāṃ nāśakāriṇā

ततो धृते महाशैले परित्राते च गोकुले ।
मिथ्याप्रतिज्ञो बलभिद्वारयामास तान्घनान्

tato dhṛte mahāśaile paritrāte ca gokule |
mithyāpratijño balabhidvārayāmāsa tānghanān

व्यभ्रे नभसि देवेंद्रे वितथात्मवचस्यथ ।
निष्क्रम्य गोकुलं हृष्टं स्वस्थानं पुनरागमत्

vyabhre nabhasi deveṃdre vitathātmavacasyatha |
niṣkramya gokulaṃ hṛṣṭaṃ svasthānaṃ punarāgamat

मुमोच कृष्णोपि तदा गोवर्द्धनमहाचलम् ।
स्वस्थाने विस्मितमुखैर्दृष्टस्तैस्तु व्रजौकसैः

mumoca kṛṣṇopi tadā govarddhanamahācalam |
svasthāne vismitamukhairdṛṣṭastaistu vrajaukasaiḥ