अध्याय 14: वसुदेव के सम्बन्धी, कुन्ती और शिशुपाल के तीन जन्म

अनमित्रस्य पुत्रः शिनिर्नामाभवत्

anamitrasya putraḥ śinirnāmābhavat

तस्यापि सत्यकः सत्यकात्सात्यकिर्युयुधानापरनामा

tasyāpi satyakaḥ satyakātsātyakiryuyudhānāparanāmā

तस्मादपि संजयः तत्पुत्रश्च कुणिः कुणेर्युगन्धरः

tasmādapi saṃjayaḥ tatputraśca kuṇiḥ kuṇeryugandharaḥ

इत्येते शैनेयाः

ityete śaineyāḥ

अनमित्रस्यान्वये वृष्णिः तस्मात्श्चफल्कः तत्प्रभावः काथेन एव

anamitrasyānvaye vṛṣṇiḥ tasmātścaphalkaḥ tatprabhāvaḥ kāthena eva

श्वफल्कस्यान्यः कनीयांश्चित्रकोनाम भ्राता

śvaphalkasyānyaḥ kanīyāṃścitrakonāma bhrātā

श्वफल्कादक्रूरो गान्दिन्यामभवत्

śvaphalkādakrūro gāndinyāmabhavat

तथोपमद्गः

tathopamadgaḥ

उपमद्गोर्मृदामृदविश्वारिमेजयगिरिक्षत्रोपक्षत्रशतघ्नारिमर्दनधर्मदृग्दृष्टधर्मगन्धमोजवाहप्रतिवाहाख्याः पुत्राःसुताराख्या कन्या च

upamadgormṛdāmṛdaviśvārimejayagirikṣatropakṣatraśataghnārimardanadharmadṛgdṛṣṭadharmagandhamojavāhaprativāhākhyāḥ putrāḥsutārākhyā kanyā ca

देववानुपदेवश्चाक्रूरपुत्रौ

devavānupadevaścākrūraputrau

पृथुविपृथुप्रमुखाश्चित्रकस्य पुत्रा बहवो बभूवुः

pṛthuvipṛthupramukhāścitrakasya putrā bahavo babhūvuḥ

कुकुरभजमानशुचिकंबलबर्हिषाख्यास्तथान्धकस्य चत्वारः पुत्राः

kukurabhajamānaśucikaṃbalabarhiṣākhyāstathāndhakasya catvāraḥ putrāḥ

कुकुराद्धृष्टः तस्माच्च कपोतरोमा ततश्च विलोमा तस्मादपि तुंबुरसखोऽभवदनुसंज्ञश्च

kukurāddhṛṣṭaḥ tasmācca kapotaromā tataśca vilomā tasmādapi tuṃburasakho'bhavadanusaṃjñaśca

अनोरानकदुन्दभिः ततश्चा भिजितभिजितः पुनर्वसुः

anorānakadundabhiḥ tataścā bhijitabhijitaḥ punarvasuḥ

तस्याप्याहुकः आहुकी च कन्या

tasyāpyāhukaḥ āhukī ca kanyā

आहुकस्य देवकोग्रसेनौ द्वौ पुत्रौ

āhukasya devakograsenau dvau putrau

देववानुपदेवः सहदेवो देवरक्षिता च देवकस्य चत्वारः पुत्राः

devavānupadevaḥ sahadevo devarakṣitā ca devakasya catvāraḥ putrāḥ

तेषां वृकदेवोपदेवा देवरक्षिता श्रीदेवा शान्तिदेवा सहदेवा देवकी च सप्तभगिन्यः

teṣāṃ vṛkadevopadevā devarakṣitā śrīdevā śāntidevā sahadevā devakī ca saptabhaginyaḥ

ताश्च सर्वा वसुदेव उपयेमे

tāśca sarvā vasudeva upayeme

उग्रसेनस्यापि कंसन्यग्रोधसुनामानकाह्वशङ्कुसुभूमिराष्ट्रपालयुद्धतुष्टिसुतुष्टिंमत्संज्ञाः पुत्रा बभूवुः

ugrasenasyāpi kaṃsanyagrodhasunāmānakāhvaśaṅkusubhūmirāṣṭrapālayuddhatuṣṭisutuṣṭiṃmatsaṃjñāḥ putrā babhūvuḥ

कंसाकंसवतीसुतनूराष्ट्रपलिकाह्वाश्चोग्रसेनस्य तनूजाः कन्याः

kaṃsākaṃsavatīsutanūrāṣṭrapalikāhvāścograsenasya tanūjāḥ kanyāḥ

भजमानाच्च विदूरथः पुत्रोऽभवत्

bhajamānācca vidūrathaḥ putro'bhavat

विदूरथाच्छूरः शुराच्छमी शमिनः प्रतिक्षत्रः तस्मात्स्वयंभोजः ततश्च हृदिकः

vidūrathācchūraḥ śurācchamī śaminaḥ pratikṣatraḥ tasmātsvayaṃbhojaḥ tataśca hṛdikaḥ

तस्यापि कृतवर्मशतधनुर्दवार्हदेवगर्भाद्याः पुत्रा बभूवुः

tasyāpi kṛtavarmaśatadhanurdavārhadevagarbhādyāḥ putrā babhūvuḥ

देवगर्भस्यापि शुरः

devagarbhasyāpi śuraḥ

शुरस्यापि मारीषा नाम पत्न्यभवत्

śurasyāpi mārīṣā nāma patnyabhavat

तस्यां चासौ दशपुत्रानजनयद्वसुदेवरूर्वान्

tasyāṃ cāsau daśaputrānajanayadvasudevarūrvān

वसुदेवस्य जातमात्रस्यैव तद्गृहे भगवदंशावतारमव्याहतदृष्ट्या पश्यद्भिर्देवैर्दिव्यानकदुन्दुभयो वादिताः

vasudevasya jātamātrasyaiva tadgṛhe bhagavadaṃśāvatāramavyāhatadṛṣṭyā paśyadbhirdevairdivyānakadundubhayo vāditāḥ

ततश्चसावानकदुन्दुभिसंज्ञामवाप

tataścasāvānakadundubhisaṃjñāmavāpa

तस्य च देवभागदेवश्रवाष्टकककुच्चक्रवत्सधारकसृंजयश्यामशमिकगञ्जूषसंज्ञा नव भ्रतरोऽभवन्

tasya ca devabhāgadevaśravāṣṭakakakuccakravatsadhārakasṛṃjayaśyāmaśamikagañjūṣasaṃjñā nava bhrataro'bhavan

पृथा श्रुतदेवा श्रुत कीर्तिः श्रुतश्रवा राजाधिदेवी च वसुदेदादीनां पञ्च भगिन्योऽभवन्

pṛthā śrutadevā śruta kīrtiḥ śrutaśravā rājādhidevī ca vasudedādīnāṃ pañca bhaginyo'bhavan

शुरस्य कुन्तिर्नाम सखाभवत्

śurasya kuntirnāma sakhābhavat

तस्मै चापुत्राय पृथामात्मजां विधिना शुरो दत्तवान्

tasmai cāputrāya pṛthāmātmajāṃ vidhinā śuro dattavān

तां च पाण्डुरुवाह

tāṃ ca pāṇḍuruvāha

तस्यां च धर्मानिलेन्द्रैर्युधिष्ठरभीमसेनार्जुनाख्यास्त्रयः पुत्राःसमुत्पादिताः

tasyāṃ ca dharmānilendrairyudhiṣṭharabhīmasenārjunākhyāstrayaḥ putrāḥsamutpāditāḥ

पूर्वमेवानूढायाश्च भगवता भास्वता कानीनः कर्णो नाम पुत्रोऽजन्यत

pūrvamevānūḍhāyāśca bhagavatā bhāsvatā kānīnaḥ karṇo nāma putro'janyata

तस्याश्च सपत्नी माद्री नामाभूत्

tasyāśca sapatnī mādrī nāmābhūt

तस्यां च नासत्यदस्त्राभ्यां नकुलसहदेवौ पाण्डोः पुत्रौ जनितौ

tasyāṃ ca nāsatyadastrābhyāṃ nakulasahadevau pāṇḍoḥ putrau janitau

श्रुतदेवां तु वृद्धधर्मा नाम कारूश उवयेमे

śrutadevāṃ tu vṛddhadharmā nāma kārūśa uvayeme

तस्याञ्च च दन्तवक्रो नाम महासुरो जज्ञे

tasyāñca ca dantavakro nāma mahāsuro jajñe

श्रुतकीर्तिमपि केकयराजा उपयेमे

śrutakīrtimapi kekayarājā upayeme

तस्यां च संतर्दनादयः कैकेयाः पञ्च पुत्रा बभूवुः

tasyāṃ ca saṃtardanādayaḥ kaikeyāḥ pañca putrā babhūvuḥ

राजाधिदेव्यमावन्त्यौ विन्दानुविन्दौ जज्ञाते

rājādhidevyamāvantyau vindānuvindau jajñāte

श्रुतश्रवसमपि चेदिराजो दमघोषनामोपयेमे

śrutaśravasamapi cedirājo damaghoṣanāmopayeme

तस्यां च शिशुपालमुत्पादयामास

tasyāṃ ca śiśupālamutpādayāmāsa

स वा पूर्वमप्युदारविक्रमो दैत्यानामादिपुरुषो हिरण्यकशिपुरभवत्

sa vā pūrvamapyudāravikramo daityānāmādipuruṣo hiraṇyakaśipurabhavat

यश्च भगवता सकललोकगुरुणा नारसिंहेन घातितः

yaśca bhagavatā sakalalokaguruṇā nārasiṃhena ghātitaḥ

पुनरपि अक्षयवीर्यशौर्यसंपत्पराक्रमगुणःसमाक्रान्तसकलत्रैलोकेश्वरप्रभावो दशाननो नामाभूत्

punarapi akṣayavīryaśauryasaṃpatparākramaguṇaḥsamākrāntasakalatrailokeśvaraprabhāvo daśānano nāmābhūt

बहुकालोपभुक्तभगवत्सकाशावाप्तशरीरपातोद्भवपुण्यफलो भगवता राघवरूपिणा सोऽपि निधनमुपपादितः

bahukālopabhuktabhagavatsakāśāvāptaśarīrapātodbhavapuṇyaphalo bhagavatā rāghavarūpiṇā so'pi nidhanamupapāditaḥ

पुनश्चेदिराजस्य दमघोषस्यात्मजः शिशु पालनामाभवत्

punaścedirājasya damaghoṣasyātmajaḥ śiśu pālanāmābhavat

शिशुपालत्वेपि भगवतो भूभारावतारणायावतीर्णांशस्य पुण्डरीकनयनाख्यस्योपरि द्वेषानुबन्धमतितराञ्चकार

śiśupālatvepi bhagavato bhūbhārāvatāraṇāyāvatīrṇāṃśasya puṇḍarīkanayanākhyasyopari dveṣānubandhamatitarāñcakāra

भगवता च स निधनमुपानीतस्तत्रैव परमात्मभूते मनस एकाग्रतया सायुज्यमवाप

bhagavatā ca sa nidhanamupānītastatraiva paramātmabhūte manasa ekāgratayā sāyujyamavāpa

भगवान् यदि प्रसन्नो यथाभिलषितं ददाति तथा अग्रसन्नोपि निघ्नन् दिव्यमनुपमं स्थानं प्रयच्छति

bhagavān yadi prasanno yathābhilaṣitaṃ dadāti tathā agrasannopi nighnan divyamanupamaṃ sthānaṃ prayacchati