What happens in this chapter Mountain-shakers who guard rishi and king Shyavashva Atreya praises the Maruts in Jagati, one verse Trishtubh. They shake mountains, flash with lightning, roar with thunder and carry water. Their might stretches like the sun's long road. Whoever they help, rishi or king, is never beaten or slain, never fails, and his wealth does not run dry. They swell the springs and soak the earth with honeyed food. Spears on their shoulders, anklets on their feet, gold on their chests, golden helmets on their heads, they shake the berry-laden tree of heaven. The rishi asks for wealth with heroes and a strong king, and to live a hundred winters.
54.1 प्र शर्धा॑य॒ मारु॑ताय॒ स्वभा॑नव इ॒मां वाच॑मनजा पर्वत॒च्युते॑ । घ॒र्म॒स्तुभे॑ दि॒व आ पृ॑ष्ठ॒यज्व॑ने द्यु॒म्नश्र॑वसे॒ महि॑ नृ॒म्णम॑र्चत
pra śardhāya mārutāya svabhānava imāṃ vācamanajā parvatacyute | gharmastubhe diva ā pṛṣṭhayajvane dyumnaśravase mahi nṛmṇamarcata
54.2 प्र वो॑ मरुतस्तवि॒षा उ॑द॒न्यवो॑ वयो॒वृधो॑ अश्व॒युज॒ः परि॑ज्रयः । सं वि॒द्युता॒ दध॑ति॒ वाश॑ति त्रि॒तः स्वर॒न्त्यापो॒ऽवना॒ परि॑ज्रयः
pra vo marutastaviṣā udanyavo vayovṛdho aśvayujaḥ parijrayaḥ | saṃ vidyutā dadhati vāśati tritaḥ svarantyāpo'vanā parijrayaḥ
54.3 वि॒द्युन्म॑हसो॒ नरो॒ अश्म॑दिद्यवो॒ वात॑त्विषो म॒रुत॑ः पर्वत॒च्युत॑ः । अ॒ब्द॒या चि॒न्मुहु॒रा ह्रा॑दुनी॒वृत॑ः स्त॒नय॑दमा रभ॒सा उदो॑जसः
vidyunmahaso naro aśmadidyavo vātatviṣo marutaḥ parvatacyutaḥ | abdayā cinmuhurā hrādunīvṛtaḥ stanayadamā rabhasā udojasaḥ
54.4 व्य१॒॑क्तून्रु॑द्रा॒ व्यहा॑नि शिक्वसो॒ व्य१॒॑न्तरि॑क्षं॒ वि रजां॑सि धूतयः । वि यदज्राँ॒ अज॑थ॒ नाव॑ ईं यथा॒ वि दु॒र्गाणि॑ मरुतो॒ नाह॑ रिष्यथ
vyaktūnrudrā vyahāni śikvaso vyantarikṣaṃ vi rajāṃsi dhūtayaḥ | vi yadajrām̐ ajatha nāva īṃ yathā vi durgāṇi maruto nāha riṣyatha
54.5 तद्वी॒र्यं॑ वो मरुतो महित्व॒नं दी॒र्घं त॑तान॒ सूर्यो॒ न योज॑नम् । एता॒ न यामे॒ अगृ॑भीतशोचि॒षोऽन॑श्वदां॒ यन्न्यया॑तना गि॒रिम्
tadvīryaṃ vo maruto mahitvanaṃ dīrghaṃ tatāna sūryo na yojanam | etā na yāme agṛbhītaśociṣo'naśvadāṃ yannyayātanā girim
54.6 अभ्रा॑जि॒ शर्धो॑ मरुतो॒ यद॑र्ण॒सं मोष॑था वृ॒क्षं क॑प॒नेव॑ वेधसः । अध॑ स्मा नो अ॒रम॑तिं सजोषस॒श्चक्षु॑रिव॒ यन्त॒मनु॑ नेषथा सु॒गम्
abhrāji śardho maruto yadarṇasaṃ moṣathā vṛkṣaṃ kapaneva vedhasaḥ | adha smā no aramatiṃ sajoṣasaścakṣuriva yantamanu neṣathā sugam
54.7 न स जी॑यते मरुतो॒ न ह॑न्यते॒ न स्रे॑धति॒ न व्य॑थते॒ न रि॑ष्यति । नास्य॒ राय॒ उप॑ दस्यन्ति॒ नोतय॒ ऋषिं॑ वा॒ यं राजा॑नं वा॒ सुषू॑दथ
na sa jīyate maruto na hanyate na sredhati na vyathate na riṣyati | nāsya rāya upa dasyanti notaya ṛṣiṃ vā yaṃ rājānaṃ vā suṣūdatha
54.8 नि॒युत्व॑न्तो ग्राम॒जितो॒ यथा॒ नरो॑ऽर्य॒मणो॒ न म॒रुत॑ः कब॒न्धिन॑ः । पिन्व॒न्त्युत्सं॒ यदि॒नासो॒ अस्व॑र॒न्व्यु॑न्दन्ति पृथि॒वीं मध्वो॒ अन्ध॑सा
niyutvanto grāmajito yathā naro'ryamaṇo na marutaḥ kabandhinaḥ | pinvantyutsaṃ yadināso asvaranvyundanti pṛthivīṃ madhvo andhasā
54.9 प्र॒वत्व॑ती॒यं पृ॑थि॒वी म॒रुद्भ्य॑ः प्र॒वत्व॑ती॒ द्यौर्भ॑वति प्र॒यद्भ्य॑ः । प्र॒वत्व॑तीः प॒थ्या॑ अ॒न्तरि॑क्ष्याः प्र॒वत्व॑न्त॒ः पर्व॑ता जी॒रदा॑नवः
pravatvatīyaṃ pṛthivī marudbhyaḥ pravatvatī dyaurbhavati prayadbhyaḥ | pravatvatīḥ pathyā antarikṣyāḥ pravatvantaḥ parvatā jīradānavaḥ
54.10 यन्म॑रुतः सभरसः स्वर्णर॒ः सूर्य॒ उदि॑ते॒ मद॑था दिवो नरः । न वोऽश्वा॑ः श्रथय॒न्ताह॒ सिस्र॑तः स॒द्यो अ॒स्याध्व॑नः पा॒रम॑श्नुथ
yanmarutaḥ sabharasaḥ svarṇaraḥ sūrya udite madathā divo naraḥ | na vo'śvāḥ śrathayantāha sisrataḥ sadyo asyādhvanaḥ pāramaśnutha
54.11 अंसे॑षु व ऋ॒ष्टय॑ः प॒त्सु खा॒दयो॒ वक्ष॑स्सु रु॒क्मा म॑रुतो॒ रथे॒ शुभ॑ः । अ॒ग्निभ्रा॑जसो वि॒द्युतो॒ गभ॑स्त्यो॒ः शिप्रा॑ः शी॒र्षसु॒ वित॑ता हिर॒ण्ययी॑ः
aṃseṣu va ṛṣṭayaḥ patsu khādayo vakṣassu rukmā maruto rathe śubhaḥ | agnibhrājaso vidyuto gabhastyoḥ śiprāḥ śīrṣasu vitatā hiraṇyayīḥ
54.12 तं नाक॑म॒र्यो अगृ॑भीतशोचिषं॒ रुश॒त्पिप्प॑लं मरुतो॒ वि धू॑नुथ । सम॑च्यन्त वृ॒जनाति॑त्विषन्त॒ यत्स्वर॑न्ति॒ घोषं॒ वित॑तमृता॒यव॑ः
taṃ nākamaryo agṛbhītaśociṣaṃ ruśatpippalaṃ maruto vi dhūnutha | samacyanta vṛjanātitviṣanta yatsvaranti ghoṣaṃ vitatamṛtāyavaḥ
54.13 यु॒ष्माद॑त्तस्य मरुतो विचेतसो रा॒यः स्या॑म र॒थ्यो॒३॒॑ वय॑स्वतः । न यो युच्छ॑ति ति॒ष्यो॒३॒॑ यथा॑ दि॒वो॒३॒॑ऽस्मे रा॑रन्त मरुतः सह॒स्रिण॑म्
yuṣmādattasya maruto vicetaso rāyaḥ syāma rathyo vayasvataḥ | na yo yucchati tiṣyo yathā divo'sme rāranta marutaḥ sahasriṇam
54.14 यू॒यं र॒यिं म॑रुतः स्पा॒र्हवी॑रं यू॒यमृषि॑मवथ॒ साम॑विप्रम् । यू॒यमर्व॑न्तं भर॒ताय॒ वाजं॑ यू॒यं ध॑त्थ॒ राजा॑नं श्रुष्टि॒मन्त॑म्
yūyaṃ rayiṃ marutaḥ spārhavīraṃ yūyamṛṣimavatha sāmavipram | yūyamarvantaṃ bharatāya vājaṃ yūyaṃ dhattha rājānaṃ śruṣṭimantam
54.15 तद्वो॑ यामि॒ द्रवि॑णं सद्यऊतयो॒ येना॒ स्व१॒॑र्ण त॒तना॑म॒ नॄँर॒भि । इ॒दं सु मे॑ मरुतो हर्यता॒ वचो॒ यस्य॒ तरे॑म॒ तर॑सा श॒तं हिमा॑ः
tadvo yāmi draviṇaṃ sadyaūtayo yenā svarṇa tatanāma nṝm̐rabhi | idaṃ su me maruto haryatā vaco yasya tarema tarasā śataṃ himāḥ
Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)
← Mandala 5 · Sukta 53 Who knows the birth of the Maruts? Mandala 5 · Sukta 55 → Their chariots roll on to glory