Mandala 5

Sukta 48: Four-faced Agni and the turning days

Rishi: प्रतिभानुरात्रेयः · Devata: विश्वे देवाः · Metre: जगती

5 verses · 48 of 87

What happens in this chapter

Four-faced Agni and the turning days

Pratibhanu Atreya praises the Vishvedevas in Jagati, five dense verses. How shall we honour that dear, self-ruling, self-famed domain? The wondrous power spreads the waters through the mid-air, and the days are set turning, a hundred of them rolling out in their own home. The rishi has seen the face of that form like the gleam of an axe. The four-faced one adorns himself with his tongue, wearing a lovely robe. Its last line is humble: we do not know whence Bhaga and Savitar give their treasure.

48.1

कदु॑ प्रि॒याय॒ धाम्ने॑ मनामहे॒ स्वक्ष॑त्राय॒ स्वय॑शसे म॒हे व॒यम् ।
आ॒मे॒न्यस्य॒ रज॑सो॒ यद॒भ्र आँ अ॒पो वृ॑णा॒ना वि॑त॒नोति॑ मा॒यिनी॑

kadu priyāya dhāmne manāmahe svakṣatrāya svayaśase mahe vayam |
āmenyasya rajaso yadabhra ām̐ apo vṛṇānā vitanoti māyinī

48.2

ता अ॑त्नत व॒युनं॑ वी॒रव॑क्षणं समा॒न्या वृ॒तया॒ विश्व॒मा रज॑ः ।
अपो॒ अपा॑ची॒रप॑रा॒ अपे॑जते॒ प्र पूर्वा॑भिस्तिरते देव॒युर्जन॑ः

tā atnata vayunaṃ vīravakṣaṇaṃ samānyā vṛtayā viśvamā rajaḥ |
apo apācīraparā apejate pra pūrvābhistirate devayurjanaḥ

48.3

आ ग्राव॑भिरह॒न्ये॑भिर॒क्तुभि॒र्वरि॑ष्ठं॒ वज्र॒मा जि॑घर्ति मा॒यिनि॑ ।
श॒तं वा॒ यस्य॑ प्र॒चर॒न्स्वे दमे॑ संव॒र्तय॑न्तो॒ वि च॑ वर्तय॒न्नहा॑

ā grāvabhirahanyebhiraktubhirvariṣṭhaṃ vajramā jigharti māyini |
śataṃ vā yasya pracaransve dame saṃvartayanto vi ca vartayannahā

48.4

ताम॑स्य री॒तिं प॑र॒शोरि॑व॒ प्रत्यनी॑कमख्यं भु॒जे अ॑स्य॒ वर्प॑सः ।
सचा॒ यदि॑ पितु॒मन्त॑मिव॒ क्षयं॒ रत्नं॒ दधा॑ति॒ भर॑हूतये वि॒शे

tāmasya rītiṃ paraśoriva pratyanīkamakhyaṃ bhuje asya varpasaḥ |
sacā yadi pitumantamiva kṣayaṃ ratnaṃ dadhāti bharahūtaye viśe

48.5

स जि॒ह्वया॒ चतु॑रनीक ऋञ्जते॒ चारु॒ वसा॑नो॒ वरु॑णो॒ यत॑न्न॒रिम् ।
न तस्य॑ विद्म पुरुष॒त्वता॑ व॒यं यतो॒ भग॑ः सवि॒ता दाति॒ वार्य॑म्

sa jihvayā caturanīka ṛñjate cāru vasāno varuṇo yatannarim |
na tasya vidma puruṣatvatā vayaṃ yato bhagaḥ savitā dāti vāryam

Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)