क्षेत्र॑स्य॒ पति॑ना व॒यं हि॒तेने॑व जयामसि ।
गामश्वं॑ पोषयि॒त्न्वा स नो॑ मृळाती॒दृशे॑
kṣetrasya patinā vayaṃ hiteneva jayāmasi |
gāmaśvaṃ poṣayitnvā sa no mṛḻātīdṛśe
Mandala 4
Sukta 57: The ploughing hymn: Kshetrapati and Sita
Rishi: वामदेवो गौतमः · Devata: १-३ क्षेत्रपतिः, ४ शुनः, ५, ८ शुनासीरौ, ६-७ सीता · Metre: अनुष्टुप्, ५ पुर उष्णिक्, २,३,८ त्रिष्टुप्
8 verses · 57 of 58
What happens in this chapter
The ploughing hymn: Kshetrapati and Sita
Vamadeva Gautama's field hymn, in anushtubh and trishtubh, for Kshetrapati, the lord of the field, for Shuna and Shunasira, and for Sita, the furrow. With the lord of the field as friend we win cows and horses. Lord of the field, pour us a honeyed wave as a cow gives milk; let plants, heavens, waters and mid-air be honeyed for us. Happily may the oxen work, happily the men, happily the plough; happily the straps be bound. Come near, blessed Sita, that you may be fruitful for us. Let Indra press the furrow down and Pushan guide it, yielding milk year after year. May the ploughshares turn the earth happily.
क्षेत्र॑स्य पते॒ मधु॑मन्तमू॒र्मिं धे॒नुरि॑व॒ पयो॑ अ॒स्मासु॑ धुक्ष्व ।
म॒धु॒श्चुतं॑ घृ॒तमि॑व॒ सुपू॑तमृ॒तस्य॑ न॒ः पत॑यो मृळयन्तु
kṣetrasya pate madhumantamūrmiṃ dhenuriva payo asmāsu dhukṣva |
madhuścutaṃ ghṛtamiva supūtamṛtasya naḥ patayo mṛḻayantu
मधु॑मती॒रोष॑धी॒र्द्याव॒ आपो॒ मधु॑मन्नो भवत्व॒न्तरि॑क्षम् ।
क्षेत्र॑स्य॒ पति॒र्मधु॑मान्नो अ॒स्त्वरि॑ष्यन्तो॒ अन्वे॑नं चरेम
madhumatīroṣadhīrdyāva āpo madhumanno bhavatvantarikṣam |
kṣetrasya patirmadhumānno astvariṣyanto anvenaṃ carema
शु॒नं वा॒हाः शु॒नं नर॑ः शु॒नं कृ॑षतु॒ लाङ्ग॑लम् ।
शु॒नं व॑र॒त्रा ब॑ध्यन्तां शु॒नमष्ट्रा॒मुदि॑ङ्गय
śunaṃ vāhāḥ śunaṃ naraḥ śunaṃ kṛṣatu lāṅgalam |
śunaṃ varatrā badhyantāṃ śunamaṣṭrāmudiṅgaya
शुना॑सीरावि॒मां वाचं॑ जुषेथां॒ यद्दि॒वि च॒क्रथु॒ः पय॑ः ।
तेने॒मामुप॑ सिञ्चतम्
śunāsīrāvimāṃ vācaṃ juṣethāṃ yaddivi cakrathuḥ payaḥ |
tenemāmupa siñcatam
अ॒र्वाची॑ सुभगे भव॒ सीते॒ वन्दा॑महे त्वा ।
यथा॑ नः सु॒भगास॑सि॒ यथा॑ नः सु॒फलास॑सि
arvācī subhage bhava sīte vandāmahe tvā |
yathā naḥ subhagāsasi yathā naḥ suphalāsasi
इन्द्र॒ः सीतां॒ नि गृ॑ह्णातु॒ तां पू॒षानु॑ यच्छतु ।
सा न॒ः पय॑स्वती दुहा॒मुत्त॑रामुत्तरां॒ समा॑म्
indraḥ sītāṃ ni gṛhṇātu tāṃ pūṣānu yacchatu |
sā naḥ payasvatī duhāmuttarāmuttarāṃ samām
शु॒नं न॒ः फाला॒ वि कृ॑षन्तु॒ भूमिं॑ शु॒नं की॒नाशा॑ अ॒भि य॑न्तु वा॒हैः ।
शु॒नं प॒र्जन्यो॒ मधु॑ना॒ पयो॑भि॒ः शुना॑सीरा शु॒नम॒स्मासु॑ धत्तम्
śunaṃ naḥ phālā vi kṛṣantu bhūmiṃ śunaṃ kīnāśā abhi yantu vāhaiḥ |
śunaṃ parjanyo madhunā payobhiḥ śunāsīrā śunamasmāsu dhattam
Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)