इ॒दमु॒ त्यत्पु॑रु॒तमं॑ पु॒रस्ता॒ज्ज्योति॒स्तम॑सो व॒युना॑वदस्थात् ।
नू॒नं दि॒वो दु॑हि॒तरो॑ विभा॒तीर्गा॒तुं कृ॑णवन्नु॒षसो॒ जना॑य
idamu tyatpurutamaṃ purastājjyotistamaso vayunāvadasthāt |
nūnaṃ divo duhitaro vibhātīrgātuṃ kṛṇavannuṣaso janāya
Mandala 4
Sukta 51: The dawns rise like sacrificial posts
Rishi: वामदेवो गौतमः · Devata: उषाः · Metre: त्रिष्टुप्
11 verses · 51 of 58
What happens in this chapter
The dawns rise like sacrificial posts
Vamadeva Gautama praises Usha in trishtubh. That brightest light has risen in the east out of darkness; the daughters of heaven make a path for men. The many-coloured dawns stand in the east like posts planted at sacrifices, opening the doors of the dark stall. Let the Panis sleep in darkness unawakened. On your course you shone for the Navagvas and Dashagvas, the Angirasas. You wake all that sleeps, two-footed and four-footed, to move. The dawns are alike, ageless, born of rita, coming each day the same, hiding the black with their bright bodies. Grant us wealth with offspring.
अस्थु॑रु चि॒त्रा उ॒षस॑ः पु॒रस्ता॑न्मि॒ता इ॑व॒ स्वर॑वोऽध्व॒रेषु॑ ।
व्यू॑ व्र॒जस्य॒ तम॑सो॒ द्वारो॒च्छन्ती॑रव्र॒ञ्छुच॑यः पाव॒काः
asthuru citrā uṣasaḥ purastānmitā iva svaravo'dhvareṣu |
vyū vrajasya tamaso dvārocchantīravrañchucayaḥ pāvakāḥ
उ॒च्छन्ती॑र॒द्य चि॑तयन्त भो॒जान्रा॑धो॒देया॑यो॒षसो॑ म॒घोनी॑ः ।
अ॒चि॒त्रे अ॒न्तः प॒णय॑ः सस॒न्त्वबु॑ध्यमाना॒स्तम॑सो॒ विम॑ध्ये
ucchantīradya citayanta bhojānrādhodeyāyoṣaso maghonīḥ |
acitre antaḥ paṇayaḥ sasantvabudhyamānāstamaso vimadhye
कु॒वित्स दे॑वीः स॒नयो॒ नवो॑ वा॒ यामो॑ बभू॒यादु॑षसो वो अ॒द्य ।
येना॒ नव॑ग्वे॒ अङ्गि॑रे॒ दश॑ग्वे स॒प्तास्ये॑ रेवती रे॒वदू॒ष
kuvitsa devīḥ sanayo navo vā yāmo babhūyāduṣaso vo adya |
yenā navagve aṅgire daśagve saptāsye revatī revadūṣa
यू॒यं हि दे॑वीरृत॒युग्भि॒रश्वै॑ः परिप्रया॒थ भुव॑नानि स॒द्यः ।
प्र॒बो॒धय॑न्तीरुषसः स॒सन्तं॑ द्वि॒पाच्चतु॑ष्पाच्च॒रथा॑य जी॒वम्
yūyaṃ hi devīrṛtayugbhiraśvaiḥ pariprayātha bhuvanāni sadyaḥ |
prabodhayantīruṣasaḥ sasantaṃ dvipāccatuṣpāccarathāya jīvam
क्व॑ स्विदासां कत॒मा पु॑रा॒णी यया॑ वि॒धाना॑ विद॒धुरृ॑भू॒णाम् ।
शुभं॒ यच्छु॒भ्रा उ॒षस॒श्चर॑न्ति॒ न वि ज्ञा॑यन्ते स॒दृशी॑रजु॒र्याः
kva svidāsāṃ katamā purāṇī yayā vidhānā vidadhurṛbhūṇām |
śubhaṃ yacchubhrā uṣasaścaranti na vi jñāyante sadṛśīrajuryāḥ
ता घा॒ ता भ॒द्रा उ॒षस॑ः पु॒रासु॑रभि॒ष्टिद्यु॑म्ना ऋ॒तजा॑तसत्याः ।
यास्वी॑जा॒नः श॑शमा॒न उ॒क्थैः स्तु॒वञ्छंस॒न्द्रवि॑णं स॒द्य आप॑
tā ghā tā bhadrā uṣasaḥ purāsurabhiṣṭidyumnā ṛtajātasatyāḥ |
yāsvījānaḥ śaśamāna ukthaiḥ stuvañchaṃsandraviṇaṃ sadya āpa
ता आ च॑रन्ति सम॒ना पु॒रस्ता॑त्समा॒नत॑ः सम॒ना प॑प्रथा॒नाः ।
ऋ॒तस्य॑ दे॒वीः सद॑सो बुधा॒ना गवां॒ न सर्गा॑ उ॒षसो॑ जरन्ते
tā ā caranti samanā purastātsamānataḥ samanā paprathānāḥ |
ṛtasya devīḥ sadaso budhānā gavāṃ na sargā uṣaso jarante
ता इन्न्वे॒३॒॑व स॑म॒ना स॑मा॒नीरमी॑तवर्णा उ॒षस॑श्चरन्ति ।
गूह॑न्ती॒रभ्व॒मसि॑तं॒ रुश॑द्भिः शु॒क्रास्त॒नूभि॒ः शुच॑यो रुचा॒नाः
tā innveva samanā samānīramītavarṇā uṣasaścaranti |
gūhantīrabhvamasitaṃ ruśadbhiḥ śukrāstanūbhiḥ śucayo rucānāḥ
र॒यिं दि॑वो दुहितरो विभा॒तीः प्र॒जाव॑न्तं यच्छता॒स्मासु॑ देवीः ।
स्यो॒नादा व॑ः प्रति॒बुध्य॑मानाः सु॒वीर्य॑स्य॒ पत॑यः स्याम
rayiṃ divo duhitaro vibhātīḥ prajāvantaṃ yacchatāsmāsu devīḥ |
syonādā vaḥ pratibudhyamānāḥ suvīryasya patayaḥ syāma
तद्वो॑ दिवो दुहितरो विभा॒तीरुप॑ ब्रुव उषसो य॒ज्ञके॑तुः ।
व॒यं स्या॑म य॒शसो॒ जने॑षु॒ तद्द्यौश्च॑ ध॒त्तां पृ॑थि॒वी च॑ दे॒वी
tadvo divo duhitaro vibhātīrupa bruva uṣaso yajñaketuḥ |
vayaṃ syāma yaśaso janeṣu taddyauśca dhattāṃ pṛthivī ca devī
Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)