Rishi: वामदेवो गौतमः · Devata: बृहस्पतिः, १०-११ इन्द्राबृहस्पती · Metre: त्रिष्टुप्, १० जगती
11 verses · 50 of 58
Vamadeva Gautama praises Brihaspati in trishtubh, the last two verses to Indra and Brihaspati. Brihaspati, dwelling in three places, propped apart the ends of the earth with his roar; the ancient rishis set him in front. Born first in the highest heaven of great light, seven-mouthed, seven-rayed, he blew the darkness away. With his singing band he broke Vala by his roar and drove out the lowing cows. Then a teaching on kingship: the king who honours Brihaspati and in whose realm the brahmana goes first lives secure, his people bow to him, and the gods protect him. Indra and Brihaspati are asked to drink and bless us.
यस्त॒स्तम्भ॒ सह॑सा॒ वि ज्मो अन्ता॒न्बृह॒स्पति॑स्त्रिषध॒स्थो रवे॑ण ।
तं प्र॒त्नास॒ ऋष॑यो॒ दीध्या॑नाः पु॒रो विप्रा॑ दधिरे म॒न्द्रजि॑ह्वम्
yastastambha sahasā vi jmo antānbṛhaspatistriṣadhastho raveṇa |
taṃ pratnāsa ṛṣayo dīdhyānāḥ puro viprā dadhire mandrajihvam
धु॒नेत॑यः सुप्रके॒तं मद॑न्तो॒ बृह॑स्पते अ॒भि ये न॑स्तत॒स्रे ।
पृष॑न्तं सृ॒प्रमद॑ब्धमू॒र्वं बृह॑स्पते॒ रक्ष॑तादस्य॒ योनि॑म्
dhunetayaḥ supraketaṃ madanto bṛhaspate abhi ye nastatasre |
pṛṣantaṃ sṛpramadabdhamūrvaṃ bṛhaspate rakṣatādasya yonim
बृह॑स्पते॒ या प॑र॒मा प॑रा॒वदत॒ आ त॑ ऋत॒स्पृशो॒ नि षे॑दुः ।
तुभ्यं॑ खा॒ता अ॑व॒ता अद्रि॑दुग्धा॒ मध्व॑ः श्चोतन्त्य॒भितो॑ विर॒प्शम्
bṛhaspate yā paramā parāvadata ā ta ṛtaspṛśo ni ṣeduḥ |
tubhyaṃ khātā avatā adridugdhā madhvaḥ ścotantyabhito virapśam
बृह॒स्पति॑ः प्रथ॒मं जाय॑मानो म॒हो ज्योति॑षः पर॒मे व्यो॑मन् ।
स॒प्तास्य॑स्तुविजा॒तो रवे॑ण॒ वि स॒प्तर॑श्मिरधम॒त्तमां॑सि
bṛhaspatiḥ prathamaṃ jāyamāno maho jyotiṣaḥ parame vyoman |
saptāsyastuvijāto raveṇa vi saptaraśmiradhamattamāṃsi
स सु॒ष्टुभा॒ स ऋक्व॑ता ग॒णेन॑ व॒लं रु॑रोज फलि॒गं रवे॑ण ।
बृह॒स्पति॑रु॒स्रिया॑ हव्य॒सूद॒ः कनि॑क्रद॒द्वाव॑शती॒रुदा॑जत्
sa suṣṭubhā sa ṛkvatā gaṇena valaṃ ruroja phaligaṃ raveṇa |
bṛhaspatirusriyā havyasūdaḥ kanikradadvāvaśatīrudājat
ए॒वा पि॒त्रे वि॒श्वदे॑वाय॒ वृष्णे॑ य॒ज्ञैर्वि॑धेम॒ नम॑सा ह॒विर्भि॑ः ।
बृह॑स्पते सुप्र॒जा वी॒रव॑न्तो व॒यं स्या॑म॒ पत॑यो रयी॒णाम्
evā pitre viśvadevāya vṛṣṇe yajñairvidhema namasā havirbhiḥ |
bṛhaspate suprajā vīravanto vayaṃ syāma patayo rayīṇām
स इद्राजा॒ प्रति॑जन्यानि॒ विश्वा॒ शुष्मे॑ण तस्थाव॒भि वी॒र्ये॑ण ।
बृह॒स्पतिं॒ यः सुभृ॑तं बि॒भर्ति॑ वल्गू॒यति॒ वन्द॑ते पूर्व॒भाज॑म्
sa idrājā pratijanyāni viśvā śuṣmeṇa tasthāvabhi vīryeṇa |
bṛhaspatiṃ yaḥ subhṛtaṃ bibharti valgūyati vandate pūrvabhājam
स इत्क्षे॑ति॒ सुधि॑त॒ ओक॑सि॒ स्वे तस्मा॒ इळा॑ पिन्वते विश्व॒दानी॑म् ।
तस्मै॒ विश॑ः स्व॒यमे॒वा न॑मन्ते॒ यस्मि॑न्ब्र॒ह्मा राज॑नि॒ पूर्व॒ एति॑
sa itkṣeti sudhita okasi sve tasmā iḻā pinvate viśvadānīm |
tasmai viśaḥ svayamevā namante yasminbrahmā rājani pūrva eti
अप्र॑तीतो जयति॒ सं धना॑नि॒ प्रति॑जन्यान्यु॒त या सज॑न्या ।
अ॒व॒स्यवे॒ यो वरि॑वः कृ॒णोति॑ ब्र॒ह्मणे॒ राजा॒ तम॑वन्ति दे॒वाः
apratīto jayati saṃ dhanāni pratijanyānyuta yā sajanyā |
avasyave yo varivaḥ kṛṇoti brahmaṇe rājā tamavanti devāḥ
इन्द्र॑श्च॒ सोमं॑ पिबतं बृहस्पते॒ऽस्मिन्य॒ज्ञे म॑न्दसा॒ना वृ॑षण्वसू ।
आ वां॑ विश॒न्त्विन्द॑वः स्वा॒भुवो॒ऽस्मे र॒यिं सर्व॑वीरं॒ नि य॑च्छतम्
indraśca somaṃ pibataṃ bṛhaspate'sminyajñe mandasānā vṛṣaṇvasū |
ā vāṃ viśantvindavaḥ svābhuvo'sme rayiṃ sarvavīraṃ ni yacchatam
बृह॑स्पत इन्द्र॒ वर्ध॑तं न॒ः सचा॒ सा वां॑ सुम॒तिर्भू॑त्व॒स्मे ।
अ॒वि॒ष्टं धियो॑ जिगृ॒तं पुरं॑धीर्जज॒स्तम॒र्यो व॒नुषा॒मरा॑तीः
bṛhaspata indra vardhataṃ naḥ sacā sā vāṃ sumatirbhūtvasme |
aviṣṭaṃ dhiyo jigṛtaṃ puraṃdhīrjajastamaryo vanuṣāmarātīḥ
Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)
