Rishi: गृत्समद (आङ्गिरसः शौनहोत्रः पश्चाद्) भार्गवः शौनकः · Devata: सविता · Metre: त्रिष्टुप्
11 verses · 38 of 43
Gritsamada's trishtubh sukta to Savitri, who rises with broad hands raised to set all things moving, and at evening brings them to rest. The waters keep his law and even the wind is still within his round. He unyokes the swift horses, and the traveller halts. The weaver rolls up her half-done cloth; the craftsman lays down his work. Agni's light spreads through every home, and the mother gives her son the best share. The wanderer longing to win turns homeward. The beasts go to their pens, the birds to their nests. Neither Indra nor Varuna, Mitra, Aryaman or Rudra breaks Savitri's law.
उदु॒ ष्य दे॒वः स॑वि॒ता स॒वाय॑ शश्वत्त॒मं तद॑पा॒ वह्नि॑रस्थात् ।
नू॒नं दे॒वेभ्यो॒ वि हि धाति॒ रत्न॒मथाभ॑जद्वी॒तिहो॑त्रं स्व॒स्तौ
udu ṣya devaḥ savitā savāya śaśvattamaṃ tadapā vahnirasthāt |
nūnaṃ devebhyo vi hi dhāti ratnamathābhajadvītihotraṃ svastau
विश्व॑स्य॒ हि श्रु॒ष्टये॑ दे॒व ऊ॒र्ध्वः प्र बा॒हवा॑ पृ॒थुपा॑णि॒ः सिस॑र्ति ।
आप॑श्चिदस्य व्र॒त आ निमृ॑ग्रा अ॒यं चि॒द्वातो॑ रमते॒ परि॑ज्मन्
viśvasya hi śruṣṭaye deva ūrdhvaḥ pra bāhavā pṛthupāṇiḥ sisarti |
āpaścidasya vrata ā nimṛgrā ayaṃ cidvāto ramate parijman
आ॒शुभि॑श्चि॒द्यान्वि मु॑चाति नू॒नमरी॑रम॒दत॑मानं चि॒देतो॑ः ।
अ॒ह्यर्षू॑णां चि॒न्न्य॑याँ अवि॒ष्यामनु॑ व्र॒तं स॑वि॒तुर्मोक्यागा॑त्
āśubhiścidyānvi mucāti nūnamarīramadatamānaṃ cidetoḥ |
ahyarṣūṇāṃ cinnyayām̐ aviṣyāmanu vrataṃ saviturmokyāgāt
पुन॒ः सम॑व्य॒द्वित॑तं॒ वय॑न्ती म॒ध्या कर्तो॒र्न्य॑धा॒च्छक्म॒ धीर॑ः ।
उत्सं॒हाया॑स्था॒द्व्यृ१॒॑तूँर॑दर्धर॒रम॑तिः सवि॒ता दे॒व आगा॑त्
punaḥ samavyadvitataṃ vayantī madhyā kartornyadhācchakma dhīraḥ |
utsaṃhāyāsthādvyṛtūm̐radardhararamatiḥ savitā deva āgāt
नानौकां॑सि॒ दुर्यो॒ विश्व॒मायु॒र्वि ति॑ष्ठते प्रभ॒वः शोको॑ अ॒ग्नेः ।
ज्येष्ठं॑ मा॒ता सू॒नवे॑ भा॒गमाधा॒दन्व॑स्य॒ केत॑मिषि॒तं स॑वि॒त्रा
nānaukāṃsi duryo viśvamāyurvi tiṣṭhate prabhavaḥ śoko agneḥ |
jyeṣṭhaṃ mātā sūnave bhāgamādhādanvasya ketamiṣitaṃ savitrā
स॒माव॑वर्ति॒ विष्ठि॑तो जिगी॒षुर्विश्वे॑षां॒ काम॒श्चर॑ताम॒माभू॑त् ।
शश्वाँ॒ अपो॒ विकृ॑तं हि॒त्व्यागा॒दनु॑ व्र॒तं स॑वि॒तुर्दैव्य॑स्य
samāvavarti viṣṭhito jigīṣurviśveṣāṃ kāmaścaratāmamābhūt |
śaśvām̐ apo vikṛtaṃ hitvyāgādanu vrataṃ saviturdaivyasya
त्वया॑ हि॒तमप्य॑म॒प्सु भा॒गं धन्वान्वा मृ॑ग॒यसो॒ वि त॑स्थुः ।
वना॑नि॒ विभ्यो॒ नकि॑रस्य॒ तानि॑ व्र॒ता दे॒वस्य॑ सवि॒तुर्मि॑नन्ति
tvayā hitamapyamapsu bhāgaṃ dhanvānvā mṛgayaso vi tasthuḥ |
vanāni vibhyo nakirasya tāni vratā devasya saviturminanti
या॒द्रा॒ध्यं१॒॑ वरु॑णो॒ योनि॒मप्य॒मनि॑शितं नि॒मिषि॒ जर्भु॑राणः ।
विश्वो॑ मार्ता॒ण्डो व्र॒जमा प॒शुर्गा॑त्स्थ॒शो जन्मा॑नि सवि॒ता व्याक॑ः
yādrādhyaṃ varuṇo yonimapyamaniśitaṃ nimiṣi jarbhurāṇaḥ |
viśvo mārtāṇḍo vrajamā paśurgātsthaśo janmāni savitā vyākaḥ
न यस्येन्द्रो॒ वरु॑णो॒ न मि॒त्रो व्र॒तम॑र्य॒मा न मि॒नन्ति॑ रु॒द्रः ।
नारा॑तय॒स्तमि॒दं स्व॒स्ति हु॒वे दे॒वं स॑वि॒तारं॒ नमो॑भिः
na yasyendro varuṇo na mitro vratamaryamā na minanti rudraḥ |
nārātayastamidaṃ svasti huve devaṃ savitāraṃ namobhiḥ
भगं॒ धियं॑ वा॒जय॑न्त॒ः पुरं॑धिं॒ नरा॒शंसो॒ ग्नास्पति॑र्नो अव्याः ।
आ॒ये वा॒मस्य॑ संग॒थे र॑यी॒णां प्रि॒या दे॒वस्य॑ सवि॒तुः स्या॑म
bhagaṃ dhiyaṃ vājayantaḥ puraṃdhiṃ narāśaṃso gnāspatirno avyāḥ |
āye vāmasya saṃgathe rayīṇāṃ priyā devasya savituḥ syāma
अ॒स्मभ्यं॒ तद्दि॒वो अ॒द्भ्यः पृ॑थि॒व्यास्त्वया॑ द॒त्तं काम्यं॒ राध॒ आ गा॑त् ।
शं यत्स्तो॒तृभ्य॑ आ॒पये॒ भवा॑त्युरु॒शंसा॑य सवितर्जरि॒त्रे
asmabhyaṃ taddivo adbhyaḥ pṛthivyāstvayā dattaṃ kāmyaṃ rādha ā gāt |
śaṃ yatstotṛbhya āpaye bhavātyuruśaṃsāya savitarjaritre
Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)
