सूक्त 38: सविता संसार को विश्राम देते हैं

उदु॒ ष्य दे॒वः स॑वि॒ता स॒वाय॑ शश्वत्त॒मं तद॑पा॒ वह्नि॑रस्थात् ।
नू॒नं दे॒वेभ्यो॒ वि हि धाति॒ रत्न॒मथाभ॑जद्वी॒तिहो॑त्रं स्व॒स्तौ

udu ṣya devaḥ savitā savāya śaśvattamaṃ tadapā vahnirasthāt |
nūnaṃ devebhyo vi hi dhāti ratnamathābhajadvītihotraṃ svastau

विश्व॑स्य॒ हि श्रु॒ष्टये॑ दे॒व ऊ॒र्ध्वः प्र बा॒हवा॑ पृ॒थुपा॑णि॒ः सिस॑र्ति ।
आप॑श्चिदस्य व्र॒त आ निमृ॑ग्रा अ॒यं चि॒द्वातो॑ रमते॒ परि॑ज्मन्

viśvasya hi śruṣṭaye deva ūrdhvaḥ pra bāhavā pṛthupāṇiḥ sisarti |
āpaścidasya vrata ā nimṛgrā ayaṃ cidvāto ramate parijman

आ॒शुभि॑श्चि॒द्यान्वि मु॑चाति नू॒नमरी॑रम॒दत॑मानं चि॒देतो॑ः ।
अ॒ह्यर्षू॑णां चि॒न्न्य॑याँ अवि॒ष्यामनु॑ व्र॒तं स॑वि॒तुर्मोक्यागा॑त्

āśubhiścidyānvi mucāti nūnamarīramadatamānaṃ cidetoḥ |
ahyarṣūṇāṃ cinnyayām̐ aviṣyāmanu vrataṃ saviturmokyāgāt

पुन॒ः सम॑व्य॒द्वित॑तं॒ वय॑न्ती म॒ध्या कर्तो॒र्न्य॑धा॒च्छक्म॒ धीर॑ः ।
उत्सं॒हाया॑स्था॒द्व्यृ१॒॑तूँर॑दर्धर॒रम॑तिः सवि॒ता दे॒व आगा॑त्

punaḥ samavyadvitataṃ vayantī madhyā kartornyadhācchakma dhīraḥ |
utsaṃhāyāsthādvyṛtūm̐radardhararamatiḥ savitā deva āgāt

नानौकां॑सि॒ दुर्यो॒ विश्व॒मायु॒र्वि ति॑ष्ठते प्रभ॒वः शोको॑ अ॒ग्नेः ।
ज्येष्ठं॑ मा॒ता सू॒नवे॑ भा॒गमाधा॒दन्व॑स्य॒ केत॑मिषि॒तं स॑वि॒त्रा

nānaukāṃsi duryo viśvamāyurvi tiṣṭhate prabhavaḥ śoko agneḥ |
jyeṣṭhaṃ mātā sūnave bhāgamādhādanvasya ketamiṣitaṃ savitrā

स॒माव॑वर्ति॒ विष्ठि॑तो जिगी॒षुर्विश्वे॑षां॒ काम॒श्चर॑ताम॒माभू॑त् ।
शश्वाँ॒ अपो॒ विकृ॑तं हि॒त्व्यागा॒दनु॑ व्र॒तं स॑वि॒तुर्दैव्य॑स्य

samāvavarti viṣṭhito jigīṣurviśveṣāṃ kāmaścaratāmamābhūt |
śaśvām̐ apo vikṛtaṃ hitvyāgādanu vrataṃ saviturdaivyasya

त्वया॑ हि॒तमप्य॑म॒प्सु भा॒गं धन्वान्वा मृ॑ग॒यसो॒ वि त॑स्थुः ।
वना॑नि॒ विभ्यो॒ नकि॑रस्य॒ तानि॑ व्र॒ता दे॒वस्य॑ सवि॒तुर्मि॑नन्ति

tvayā hitamapyamapsu bhāgaṃ dhanvānvā mṛgayaso vi tasthuḥ |
vanāni vibhyo nakirasya tāni vratā devasya saviturminanti

या॒द्रा॒ध्यं१॒॑ वरु॑णो॒ योनि॒मप्य॒मनि॑शितं नि॒मिषि॒ जर्भु॑राणः ।
विश्वो॑ मार्ता॒ण्डो व्र॒जमा प॒शुर्गा॑त्स्थ॒शो जन्मा॑नि सवि॒ता व्याक॑ः

yādrādhyaṃ varuṇo yonimapyamaniśitaṃ nimiṣi jarbhurāṇaḥ |
viśvo mārtāṇḍo vrajamā paśurgātsthaśo janmāni savitā vyākaḥ

न यस्येन्द्रो॒ वरु॑णो॒ न मि॒त्रो व्र॒तम॑र्य॒मा न मि॒नन्ति॑ रु॒द्रः ।
नारा॑तय॒स्तमि॒दं स्व॒स्ति हु॒वे दे॒वं स॑वि॒तारं॒ नमो॑भिः

na yasyendro varuṇo na mitro vratamaryamā na minanti rudraḥ |
nārātayastamidaṃ svasti huve devaṃ savitāraṃ namobhiḥ

भगं॒ धियं॑ वा॒जय॑न्त॒ः पुरं॑धिं॒ नरा॒शंसो॒ ग्नास्पति॑र्नो अव्याः ।
आ॒ये वा॒मस्य॑ संग॒थे र॑यी॒णां प्रि॒या दे॒वस्य॑ सवि॒तुः स्या॑म

bhagaṃ dhiyaṃ vājayantaḥ puraṃdhiṃ narāśaṃso gnāspatirno avyāḥ |
āye vāmasya saṃgathe rayīṇāṃ priyā devasya savituḥ syāma

अ॒स्मभ्यं॒ तद्दि॒वो अ॒द्भ्यः पृ॑थि॒व्यास्त्वया॑ द॒त्तं काम्यं॒ राध॒ आ गा॑त् ।
शं यत्स्तो॒तृभ्य॑ आ॒पये॒ भवा॑त्युरु॒शंसा॑य सवितर्जरि॒त्रे

asmabhyaṃ taddivo adbhyaḥ pṛthivyāstvayā dattaṃ kāmyaṃ rādha ā gāt |
śaṃ yatstotṛbhya āpaye bhavātyuruśaṃsāya savitarjaritre