Rishi: कवष ऐलूषः · Devata: इन्द्रः · Metre: जगती, ६-९ त्रिष्टुप्
9 verses · 32 of 191
Kavasha Ailusha addresses Indra in nine verses of jagati and trishtubh. Indra goes through the bright realms of heaven and earth; may those who bring him overcome the ungenerous. The rishi praises the son who knows his parents' line and the wife who brings her husband home with song. Then a teaching verse: one who does not know the land asks one who knows; taught by the knower he goes forward. This is the blessing of instruction: he finds the straight path. Indra, knowing, has taught the rishi. The hymn closes with a dana-stuti for King Kurushravana and with the Soma the rishi carries in his heart.
प्र सु ग्मन्ता॑ धियसा॒नस्य॑ स॒क्षणि॑ व॒रेभि॑र्व॒राँ अ॒भि षु प्र॒सीद॑तः ।
अ॒स्माक॒मिन्द्र॑ उ॒भयं॑ जुजोषति॒ यत्सो॒म्यस्यान्ध॑सो॒ बुबो॑धति
pra su gmantā dhiyasānasya sakṣaṇi varebhirvarām̐ abhi ṣu prasīdataḥ |
asmākamindra ubhayaṃ jujoṣati yatsomyasyāndhaso bubodhati
वी॑न्द्र यासि दि॒व्यानि॑ रोच॒ना वि पार्थि॑वानि॒ रज॑सा पुरुष्टुत ।
ये त्वा॒ वह॑न्ति॒ मुहु॑रध्व॒राँ उप॒ ते सु व॑न्वन्तु वग्व॒नाँ अ॑रा॒धस॑ः
vīndra yāsi divyāni rocanā vi pārthivāni rajasā puruṣṭuta |
ye tvā vahanti muhuradhvarām̐ upa te su vanvantu vagvanām̐ arādhasaḥ
तदिन्मे॑ छन्त्स॒द्वपु॑षो॒ वपु॑ष्टरं पु॒त्रो यज्जानं॑ पि॒त्रोर॒धीय॑ति ।
जा॒या पतिं॑ वहति व॒ग्नुना॑ सु॒मत्पुं॒स इद्भ॒द्रो व॑ह॒तुः परि॑ष्कृतः
tadinme chantsadvapuṣo vapuṣṭaraṃ putro yajjānaṃ pitroradhīyati |
jāyā patiṃ vahati vagnunā sumatpuṃsa idbhadro vahatuḥ pariṣkṛtaḥ
तदित्स॒धस्थ॑म॒भि चारु॑ दीधय॒ गावो॒ यच्छास॑न्वह॒तुं न धे॒नव॑ः ।
मा॒ता यन्मन्तु॑र्यू॒थस्य॑ पू॒र्व्याभि वा॒णस्य॑ स॒प्तधा॑तु॒रिज्जन॑ः
taditsadhasthamabhi cāru dīdhaya gāvo yacchāsanvahatuṃ na dhenavaḥ |
mātā yanmanturyūthasya pūrvyābhi vāṇasya saptadhāturijjanaḥ
प्र वोऽच्छा॑ रिरिचे देव॒युष्प॒दमेको॑ रु॒द्रेभि॑र्याति तु॒र्वणि॑ः ।
ज॒रा वा॒ येष्व॒मृते॑षु दा॒वने॒ परि॑ व॒ ऊमे॑भ्यः सिञ्चता॒ मधु॑
pra vo'cchā ririce devayuṣpadameko rudrebhiryāti turvaṇiḥ |
jarā vā yeṣvamṛteṣu dāvane pari va ūmebhyaḥ siñcatā madhu
नि॒धी॒यमा॑न॒मप॑गूळ्हम॒प्सु प्र मे॑ दे॒वानां॑ व्रत॒पा उ॑वाच ।
इन्द्रो॑ वि॒द्वाँ अनु॒ हि त्वा॑ च॒चक्ष॒ तेना॒हम॑ग्ने॒ अनु॑शिष्ट॒ आगा॑म्
nidhīyamānamapagūḻhamapsu pra me devānāṃ vratapā uvāca |
indro vidvām̐ anu hi tvā cacakṣa tenāhamagne anuśiṣṭa āgām
अक्षे॑त्रवित्क्षेत्र॒विदं॒ ह्यप्रा॒ट् स प्रैति॑ क्षेत्र॒विदानु॑शिष्टः ।
ए॒तद्वै भ॒द्रम॑नु॒शास॑नस्यो॒त स्रु॒तिं वि॑न्दत्यञ्ज॒सीना॑म्
akṣetravitkṣetravidaṃ hyaprāṭ sa praiti kṣetravidānuśiṣṭaḥ |
etadvai bhadramanuśāsanasyota srutiṃ vindatyañjasīnām
अ॒द्येदु॒ प्राणी॒दम॑मन्नि॒माहापी॑वृतो अधयन्मा॒तुरूध॑ः ।
एमे॑नमाप जरि॒मा युवा॑न॒महे॑ळ॒न्वसु॑ः सु॒मना॑ बभूव
adyedu prāṇīdamamannimāhāpīvṛto adhayanmāturūdhaḥ |
emenamāpa jarimā yuvānamaheḻanvasuḥ sumanā babhūva
ए॒तानि॑ भ॒द्रा क॑लश क्रियाम॒ कुरु॑श्रवण॒ दद॑तो म॒घानि॑ ।
दा॒न इद्वो॑ मघवान॒ः सो अ॑स्त्व॒यं च॒ सोमो॑ हृ॒दि यं बिभ॑र्मि
etāni bhadrā kalaśa kriyāma kuruśravaṇa dadato maghāni |
dāna idvo maghavānaḥ so astvayaṃ ca somo hṛdi yaṃ bibharmi
Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)
