Mandala 10

Sukta 2: Agni sets right our faulty rites

Rishi: त्रित आप्त्यः · Devata: अग्निः · Metre: त्रिष्टुप्

7 verses · 2 of 191

What happens in this chapter

Agni sets right our faulty rites

Trita Aptya again praises Agni in seven trishtubh verses. Agni, youngest of the Devas and lord of the seasons, is asked to please the gods and offer yajna at the right times, for he knows every priestly office. The rishi admits plainly that men break the Devas' vows through ignorance and perform the rite with weak minds. Agni, who knows, makes all of it full and orders it season by season. Heaven and earth, the waters and Tvashta brought him to birth. The last verse asks him to shine, kindled, along the path of the Pitrs.

2.1

पि॒प्री॒हि दे॒वाँ उ॑श॒तो य॑विष्ठ वि॒द्वाँ ऋ॒तूँरृ॑तुपते यजे॒ह ।
ये दैव्या॑ ऋ॒त्विज॒स्तेभि॑रग्ने॒ त्वं होतॄ॑णाम॒स्याय॑जिष्ठः

piprīhi devām̐ uśato yaviṣṭha vidvām̐ ṛtūm̐rṛtupate yajeha |
ye daivyā ṛtvijastebhiragne tvaṃ hotṝṇāmasyāyajiṣṭhaḥ

2.2

वेषि॑ हो॒त्रमु॒त पो॒त्रं जना॑नां मन्धा॒तासि॑ द्रविणो॒दा ऋ॒तावा॑ ।
स्वाहा॑ व॒यं कृ॒णवा॑मा ह॒वींषि॑ दे॒वो दे॒वान्य॑जत्व॒ग्निरर्ह॑न्

veṣi hotramuta potraṃ janānāṃ mandhātāsi draviṇodā ṛtāvā |
svāhā vayaṃ kṛṇavāmā havīṃṣi devo devānyajatvagnirarhan

2.3

आ दे॒वाना॒मपि॒ पन्था॑मगन्म॒ यच्छ॒क्नवा॑म॒ तदनु॒ प्रवो॑ळ्हुम् ।
अ॒ग्निर्वि॒द्वान्स य॑जा॒त्सेदु॒ होता॒ सो अ॑ध्व॒रान्स ऋ॒तून्क॑ल्पयाति

ā devānāmapi panthāmaganma yacchaknavāma tadanu pravoḻhum |
agnirvidvānsa yajātsedu hotā so adhvarānsa ṛtūnkalpayāti

2.4

यद्वो॑ व॒यं प्र॑मि॒नाम॑ व्र॒तानि॑ वि॒दुषां॑ देवा॒ अवि॑दुष्टरासः ।
अ॒ग्निष्टद्विश्व॒मा पृ॑णाति वि॒द्वान्येभि॑र्दे॒वाँ ऋ॒तुभि॑ः क॒ल्पया॑ति

yadvo vayaṃ pramināma vratāni viduṣāṃ devā aviduṣṭarāsaḥ |
agniṣṭadviśvamā pṛṇāti vidvānyebhirdevām̐ ṛtubhiḥ kalpayāti

2.5

यत्पा॑क॒त्रा मन॑सा दी॒नद॑क्षा॒ न य॒ज्ञस्य॑ मन्व॒ते मर्त्या॑सः ।
अ॒ग्निष्टद्धोता॑ क्रतु॒विद्वि॑जा॒नन्यजि॑ष्ठो दे॒वाँ ऋ॑तु॒शो य॑जाति

yatpākatrā manasā dīnadakṣā na yajñasya manvate martyāsaḥ |
agniṣṭaddhotā kratuvidvijānanyajiṣṭho devām̐ ṛtuśo yajāti

2.6

विश्वे॑षां॒ ह्य॑ध्व॒राणा॒मनी॑कं चि॒त्रं के॒तुं जनि॑ता त्वा ज॒जान॑ ।
स आ य॑जस्व नृ॒वती॒रनु॒ क्षाः स्पा॒र्हा इष॑ः क्षु॒मती॑र्वि॒श्वज॑न्याः

viśveṣāṃ hyadhvarāṇāmanīkaṃ citraṃ ketuṃ janitā tvā jajāna |
sa ā yajasva nṛvatīranu kṣāḥ spārhā iṣaḥ kṣumatīrviśvajanyāḥ

2.7

यं त्वा॒ द्यावा॑पृथि॒वी यं त्वाप॒स्त्वष्टा॒ यं त्वा॑ सु॒जनि॑मा ज॒जान॑ ।
पन्था॒मनु॑ प्रवि॒द्वान्पि॑तृ॒याणं॑ द्यु॒मद॑ग्ने समिधा॒नो वि भा॑हि

yaṃ tvā dyāvāpṛthivī yaṃ tvāpastvaṣṭā yaṃ tvā sujanimā jajāna |
panthāmanu pravidvānpitṛyāṇaṃ dyumadagne samidhāno vi bhāhi

Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)