Rishi: त्रित आप्त्यः · Devata: अग्निः · Metre: त्रिष्टुप्
7 verses · 1 of 191
Trita Aptya opens the tenth mandala with seven trishtubh verses to Agni. Agni rises high before the dawns, comes out of darkness with light and fills every dwelling as soon as he is born. He is the child of heaven and earth, carried in the plants, a bright infant who roars as he leaves his mothers. Vishnu knows his highest seat. Nourishing mothers come to him with food; among human clans he is the hotar, the banner of every yajna, the guest of the people. The rishi asks him to stretch out across both worlds and bring the Devas here.
अग्रे॑ बृ॒हन्नु॒षसा॑मू॒र्ध्वो अ॑स्थान्निर्जग॒न्वान्तम॑सो॒ ज्योति॒षागा॑त् ।
अ॒ग्निर्भा॒नुना॒ रुश॑ता॒ स्वङ्ग॒ आ जा॒तो विश्वा॒ सद्मा॑न्यप्राः
agre bṛhannuṣasāmūrdhvo asthānnirjaganvāntamaso jyotiṣāgāt |
agnirbhānunā ruśatā svaṅga ā jāto viśvā sadmānyaprāḥ
स जा॒तो गर्भो॑ असि॒ रोद॑स्यो॒रग्ने॒ चारु॒र्विभृ॑त॒ ओष॑धीषु ।
चि॒त्रः शिशु॒ः परि॒ तमां॑स्य॒क्तून्प्र मा॒तृभ्यो॒ अधि॒ कनि॑क्रदद्गाः
sa jāto garbho asi rodasyoragne cārurvibhṛta oṣadhīṣu |
citraḥ śiśuḥ pari tamāṃsyaktūnpra mātṛbhyo adhi kanikradadgāḥ
विष्णु॑रि॒त्था प॑र॒मम॑स्य वि॒द्वाञ्जा॒तो बृ॒हन्न॒भि पा॑ति तृ॒तीय॑म् ।
आ॒सा यद॑स्य॒ पयो॒ अक्र॑त॒ स्वं सचे॑तसो अ॒भ्य॑र्च॒न्त्यत्र॑
viṣṇuritthā paramamasya vidvāñjāto bṛhannabhi pāti tṛtīyam |
āsā yadasya payo akrata svaṃ sacetaso abhyarcantyatra
अत॑ उ त्वा पितु॒भृतो॒ जनि॑त्रीरन्ना॒वृधं॒ प्रति॑ चर॒न्त्यन्नै॑ः ।
ता ईं॒ प्रत्ये॑षि॒ पुन॑र॒न्यरू॑पा॒ असि॒ त्वं वि॒क्षु मानु॑षीषु॒ होता॑
ata u tvā pitubhṛto janitrīrannāvṛdhaṃ prati carantyannaiḥ |
tā īṃ pratyeṣi punaranyarūpā asi tvaṃ vikṣu mānuṣīṣu hotā
होता॑रं चि॒त्रर॑थमध्व॒रस्य॑ य॒ज्ञस्य॑यज्ञस्य के॒तुं रुश॑न्तम् ।
प्रत्य॑र्धिं दे॒वस्य॑देवस्य म॒ह्ना श्रि॒या त्व१॒॑ग्निमति॑थिं॒ जना॑नाम्
hotāraṃ citrarathamadhvarasya yajñasyayajñasya ketuṃ ruśantam |
pratyardhiṃ devasyadevasya mahnā śriyā tvagnimatithiṃ janānām
स तु वस्त्रा॒ण्यध॒ पेश॑नानि॒ वसा॑नो अ॒ग्निर्नाभा॑ पृथि॒व्याः ।
अ॒रु॒षो जा॒तः प॒द इळा॑याः पु॒रोहि॑तो राजन्यक्षी॒ह दे॒वान्
sa tu vastrāṇyadha peśanāni vasāno agnirnābhā pṛthivyāḥ |
aruṣo jātaḥ pada iḻāyāḥ purohito rājanyakṣīha devān
आ हि द्यावा॑पृथि॒वी अ॑ग्न उ॒भे सदा॑ पु॒त्रो न मा॒तरा॑ त॒तन्थ॑ ।
प्र या॒ह्यच्छो॑श॒तो य॑वि॒ष्ठाथा व॑ह सहस्ये॒ह दे॒वान्
ā hi dyāvāpṛthivī agna ubhe sadā putro na mātarā tatantha |
pra yāhyacchośato yaviṣṭhāthā vaha sahasyeha devān
Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)
