किमि॒च्छन्ती॑ स॒रमा॒ प्रेदमा॑नड्दू॒रे ह्यध्वा॒ जगु॑रिः परा॒चैः ।
कास्मेहि॑ति॒ः का परि॑तक्म्यासीत्क॒थं र॒साया॑ अतर॒ः पयां॑सि
kimicchantī saramā predamānaḍdūre hyadhvā jaguriḥ parācaiḥ |
kāsmehitiḥ kā paritakmyāsītkathaṃ rasāyā ataraḥ payāṃsi
Mandala 10
Sukta 108: Sarama and the Panis, the dialogue
Rishi: पणयोऽसुराः · Devata: सरमा देवता · Metre: २, ४, ६, ८, १०-११ सरमा देवशुनी ऋषिका। पणयो देवता। त्रिष्टुप्
11 verses · 108 of 191
What happens in this chapter
Sarama and the Panis, the dialogue
A trishtubh dialogue between the Panis, who have hidden the cows, and Sarama, Indra's divine messenger hound. The Panis ask what she seeks so far away and how she crossed the waters of the Rasa. "I come as Indra's envoy, seeking your great treasure." They ask what Indra is like and offer to make him their cowherd; she says he cannot be deceived and they will lie slain. They offer to make her their sister and share the cows. Sarama refuses: she knows no brotherhood or sisterhood, only Indra and the fierce Angirasas. "Go far away, Panis; let the cows come out by Rita."
इन्द्र॑स्य दू॒तीरि॑षि॒ता च॑रामि म॒ह इ॒च्छन्ती॑ पणयो नि॒धीन्व॑ः ।
अ॒ति॒ष्कदो॑ भि॒यसा॒ तन्न॑ आव॒त्तथा॑ र॒साया॑ अतरं॒ पयां॑सि
indrasya dūtīriṣitā carāmi maha icchantī paṇayo nidhīnvaḥ |
atiṣkado bhiyasā tanna āvattathā rasāyā ataraṃ payāṃsi
की॒दृङ्ङिन्द्र॑ः सरमे॒ का दृ॑शी॒का यस्ये॒दं दू॒तीरस॑रः परा॒कात् ।
आ च॒ गच्छा॑न्मि॒त्रमे॑ना दधा॒माथा॒ गवां॒ गोप॑तिर्नो भवाति
kīdṛṅṅindraḥ sarame kā dṛśīkā yasyedaṃ dūtīrasaraḥ parākāt |
ā ca gacchānmitramenā dadhāmāthā gavāṃ gopatirno bhavāti
नाहं तं वे॑द॒ दभ्यं॒ दभ॒त्स यस्ये॒दं दू॒तीरस॑रं परा॒कात् ।
न तं गू॑हन्ति स्र॒वतो॑ गभी॒रा ह॒ता इन्द्रे॑ण पणयः शयध्वे
nāhaṃ taṃ veda dabhyaṃ dabhatsa yasyedaṃ dūtīrasaraṃ parākāt |
na taṃ gūhanti sravato gabhīrā hatā indreṇa paṇayaḥ śayadhve
इ॒मा गाव॑ः सरमे॒ या ऐच्छ॒ः परि॑ दि॒वो अन्ता॑न्सुभगे॒ पत॑न्ती ।
कस्त॑ एना॒ अव॑ सृजा॒दयु॑ध्व्यु॒तास्माक॒मायु॑धा सन्ति ति॒ग्मा
imā gāvaḥ sarame yā aicchaḥ pari divo antānsubhage patantī |
kasta enā ava sṛjādayudhvyutāsmākamāyudhā santi tigmā
अ॒से॒न्या व॑ः पणयो॒ वचां॑स्यनिष॒व्यास्त॒न्व॑ः सन्तु पा॒पीः ।
अधृ॑ष्टो व॒ एत॒वा अ॑स्तु॒ पन्था॒ बृह॒स्पति॑र्व उभ॒या न मृ॑ळात्
asenyā vaḥ paṇayo vacāṃsyaniṣavyāstanvaḥ santu pāpīḥ |
adhṛṣṭo va etavā astu panthā bṛhaspatirva ubhayā na mṛḻāt
अ॒यं नि॒धिः स॑रमे॒ अद्रि॑बुध्नो॒ गोभि॒रश्वे॑भि॒र्वसु॑भि॒र्न्यृ॑ष्टः ।
रक्ष॑न्ति॒ तं प॒णयो॒ ये सु॑गो॒पा रेकु॑ प॒दमल॑क॒मा ज॑गन्थ
ayaṃ nidhiḥ sarame adribudhno gobhiraśvebhirvasubhirnyṛṣṭaḥ |
rakṣanti taṃ paṇayo ye sugopā reku padamalakamā jagantha
एह ग॑म॒न्नृष॑य॒ः सोम॑शिता अ॒यास्यो॒ अङ्गि॑रसो॒ नव॑ग्वाः ।
त ए॒तमू॒र्वं वि भ॑जन्त॒ गोना॒मथै॒तद्वच॑ः प॒णयो॒ वम॒न्नित्
eha gamannṛṣayaḥ somaśitā ayāsyo aṅgiraso navagvāḥ |
ta etamūrvaṃ vi bhajanta gonāmathaitadvacaḥ paṇayo vamannit
ए॒वा च॒ त्वं स॑रम आज॒गन्थ॒ प्रबा॑धिता॒ सह॑सा॒ दैव्ये॑न ।
स्वसा॑रं त्वा कृणवै॒ मा पुन॑र्गा॒ अप॑ ते॒ गवां॑ सुभगे भजाम
evā ca tvaṃ sarama ājagantha prabādhitā sahasā daivyena |
svasāraṃ tvā kṛṇavai mā punargā apa te gavāṃ subhage bhajāma
नाहं वे॑द भ्रातृ॒त्वं नो स्व॑सृ॒त्वमिन्द्रो॑ विदु॒रङ्गि॑रसश्च घो॒राः ।
गोका॑मा मे अच्छदय॒न्यदाय॒मपात॑ इत पणयो॒ वरी॑यः
nāhaṃ veda bhrātṛtvaṃ no svasṛtvamindro viduraṅgirasaśca ghorāḥ |
gokāmā me acchadayanyadāyamapāta ita paṇayo varīyaḥ
दू॒रमि॑त पणयो॒ वरी॑य॒ उद्गावो॑ यन्तु मिन॒तीरृ॒तेन॑ ।
बृह॒स्पति॒र्या अवि॑न्द॒न्निगू॑ळ्हा॒ः सोमो॒ ग्रावा॑ण॒ ऋष॑यश्च॒ विप्रा॑ः
dūramita paṇayo varīya udgāvo yantu minatīrṛtena |
bṛhaspatiryā avindannigūḻhāḥ somo grāvāṇa ṛṣayaśca viprāḥ
Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)