Mandala 10

Sukta 109: The Brahmana's wife given back

Rishi: जुहूर्ब्रह्मजाया, ब्राह्मः ऊर्ध्वनाभा वा · Devata: विश्वे देवाः · Metre: त्रिष्टुप्, ६-७ अनुष्टुप्

7 verses · 109 of 191

What happens in this chapter

The Brahmana's wife given back

Juhu Brahmajaya, or Urdhvanabha Brahma, addresses the Vishvedevas in trishtubh and anushtubh. When a wrong was done against the Brahmana, the first to speak were the boundless ocean, Matarishvan, fierce Tapas and the waters. King Soma first gave back the Brahmana's wife without anger; Varuna and Mitra consented and Agni led her by the hand. The seven rishis declared that the Brahmana's wife, wrongly taken, sets terror in the highest heaven, and a kingdom is guarded only when she is restored. So Brihaspati regained his wife. Devas and men gave her back, kings keeping their word; freed from guilt, they share the strength of the earth.

109.1

ते॑ऽवदन्प्रथ॒मा ब्र॑ह्मकिल्बि॒षेऽकू॑पारः सलि॒लो मा॑त॒रिश्वा॑ ।
वी॒ळुह॑रा॒स्तप॑ उ॒ग्रो म॑यो॒भूरापो॑ दे॒वीः प्र॑थम॒जा ऋ॒तेन॑

te'vadanprathamā brahmakilbiṣe'kūpāraḥ salilo mātariśvā |
vīḻuharāstapa ugro mayobhūrāpo devīḥ prathamajā ṛtena

109.2

सोमो॒ राजा॑ प्रथ॒मो ब्र॑ह्मजा॒यां पुन॒ः प्राय॑च्छ॒दहृ॑णीयमानः ।
अ॒न्व॒र्ति॒ता वरु॑णो मि॒त्र आ॑सीद॒ग्निर्होता॑ हस्त॒गृह्या नि॑नाय

somo rājā prathamo brahmajāyāṃ punaḥ prāyacchadahṛṇīyamānaḥ |
anvartitā varuṇo mitra āsīdagnirhotā hastagṛhyā nināya

109.3

हस्ते॑नै॒व ग्रा॒ह्य॑ आ॒धिर॑स्या ब्रह्मजा॒येयमिति॒ चेदवो॑चन् ।
न दू॒ताय॑ प्र॒ह्ये॑ तस्थ ए॒षा तथा॑ रा॒ष्ट्रं गु॑पि॒तं क्ष॒त्रिय॑स्य

hastenaiva grāhya ādhirasyā brahmajāyeyamiti cedavocan |
na dūtāya prahye tastha eṣā tathā rāṣṭraṃ gupitaṃ kṣatriyasya

109.4

दे॒वा ए॒तस्या॑मवदन्त॒ पूर्वे॑ सप्तऋ॒षय॒स्तप॑से॒ ये नि॑षे॒दुः ।
भी॒मा जा॒या ब्रा॑ह्म॒णस्योप॑नीता दु॒र्धां द॑धाति पर॒मे व्यो॑मन्

devā etasyāmavadanta pūrve saptaṛṣayastapase ye niṣeduḥ |
bhīmā jāyā brāhmaṇasyopanītā durdhāṃ dadhāti parame vyoman

109.5

ब्र॒ह्म॒चा॒री च॑रति॒ वेवि॑ष॒द्विष॒ः स दे॒वानां॑ भव॒त्येक॒मङ्ग॑म् ।
तेन॑ जा॒यामन्व॑विन्द॒द्बृह॒स्पति॒ः सोमे॑न नी॒तां जु॒ह्वं१॒॑ न दे॑वाः

brahmacārī carati veviṣadviṣaḥ sa devānāṃ bhavatyekamaṅgam |
tena jāyāmanvavindadbṛhaspatiḥ somena nītāṃ juhvaṃ na devāḥ

109.6

पुन॒र्वै दे॒वा अ॑ददु॒ः पुन॑र्मनु॒ष्या॑ उ॒त ।
राजा॑नः स॒त्यं कृ॑ण्वा॒ना ब्र॑ह्मजा॒यां पुन॑र्ददुः

punarvai devā adaduḥ punarmanuṣyā uta |
rājānaḥ satyaṃ kṛṇvānā brahmajāyāṃ punardaduḥ

109.7

पु॒न॒र्दाय॑ ब्रह्मजा॒यां कृ॒त्वी दे॒वैर्नि॑किल्बि॒षम् ।
ऊर्जं॑ पृथि॒व्या भ॒क्त्वायो॑रुगा॒यमुपा॑सते

punardāya brahmajāyāṃ kṛtvī devairnikilbiṣam |
ūrjaṃ pṛthivyā bhaktvāyorugāyamupāsate

Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)