Uttara Kanda

Chapter 81: In every universe, the same child Rama

6 verses · 81 of 130

What happens in this chapter

In every universe, the same child Rama

In each world, Bhushundi tells Garuda, there was a different Brahma, a different Vishnu, Shiva, Manu and guardians of the quarters; every creature, every earth, river and mountain was of another sort. In every cosmic egg he saw his own form too, and many matchless things. In every world he saw an Avadhpuri, a Sarayu, different men and women, a Dasharatha and Kausalya, and Bharata and the brothers in varied forms. In every universe Rama had taken avatar, and Bhushundi watched his generous childhood play. All else was different, but in countless worlds he never saw another Rama: the same childhood, the same beauty, the same gracious Raghubira, as he wandered on, blown by the wind of delusion.

81.1

लोक लोक प्रति भिन्न बिधाता । भिन्न बिष्नु सिव मनु दिसि त्राता ॥
नर गन्धर्व भूत बेताला । किन्नर निसिचर पसु खग ब्याला ॥

loka loka prati bhinna bidhātā | bhinna biṣnu siva manu disi trātā ||
nara gandharva bhūta betālā | kinnara nisicara pasu khaga byālā ||

81.2

देव दनुज गन नाना जाती । सकल जीव तहँ आनहिँ भाँती ॥
महि सरि सागर सर गिरि नाना । सब प्रपञ्च तहँ आनहिँ आना ॥

deva danuja gana nānā jātī | sakala jīva taham̐ ānahim̐ bhām̐tī ||
mahi sari sāgara sara giri nānā | saba prapañca taham̐ ānahim̐ ānā ||

81.3

अंडकोस प्रति प्रति निज रूपा । देखेउँ जिनस अनेक अनूपा ॥
अवधपुरी प्रति भुवन निहारी । सरजू भिन्न भिन्न नर नारी ॥

aṃḍakosa prati prati nija rūpā | dekheum̐ jinasa aneka anūpā ||
avadhapurī prati bhuvana nihārī | sarajū bhinna bhinna nara nārī ||

81.4

दसरथ कौसल्या सुनु ताता । विविध रूप भरतादिक भ्राता ॥
प्रति ब्रह्मांड राम अवतारा । देखउँ बालबिनोद उदारा ॥

dasaratha kausalyā sunu tātā | vividha rūpa bharatādika bhrātā ||
prati brahmāṃḍa rāma avatārā | dekhaum̐ bālabinoda udārā ||

दो॰ 81 (क)Doha

भिन्न भिन्न में दीख सबु, अति बिचित्र हरिजान ।
अगनित भुवन फिरेउँ प्रभु, राम न देखेउँ आन ॥

bhinna bhinna meṃ dīkha sabu, ati bicitra harijāna |
aganita bhuvana phireum̐ prabhu, rāma na dekheum̐ āna ||

दो॰ 81 (ख)Doha

सोइ सिसुपन सोइ सोभा, सोइ कृपाल रघुबीर ।
भुवन भुवन देखत फिरउँ, प्रेरित मोह समीर ॥

soi sisupana soi sobhā, soi kṛpāla raghubīra |
bhuvana bhuvana dekhata phiraum̐, prerita moha samīra ||

Text source: Wikisource · Public domain (Tulsidas, 16th c.; 1925 edition, Wikisource PD-1996 tag); transcription CC BY-SA 4.0