Uttara Kanda

Chapter 11: Rama unties Bharata's matted hair

7 verses · 11 of 130

What happens in this chapter

Rama unties Bharata's matted hair

Ayodhya is adorned and the devas shower flowers. Rama calls the servants and tells them to bathe his friends first, and Sugriva and the others are bathed at once. Then the merciful one calls Bharata and with his own hands unties his matted hair. He bathes all three brothers. Not even countless Sheshas could sing of Bharata's fortune and the Lord's tenderness. Only then, with the guru's leave, does Rama loosen his own matted locks and bathe, and puts on ornaments whose beauty shames Kamadeva. The mothers-in-law bathe Janaki and dress her in divine clothes. At Rama's left she shines like Rama's own Shri, and the mothers feel their lives fulfilled. Kakbhushundi tells Garuda that Brahma, Shiva and the munis came in vimanas to see.

11.1

अवधपुरी अति रुचिर बनाई । देवन्ह सुमन-बृष्टि झरि लाई ॥
राम कहा सेवकन्ह बुलाई । प्रथम सखन्ह अन्हवावहु जाई ॥

avadhapurī ati rucira banāī | devanha sumana-bṛṣṭi jhari lāī ||
rāma kahā sevakanha bulāī | prathama sakhanha anhavāvahu jāī ||

11.2

सुनत बचन जहँ तहँ जन धाये । सुग्रीवादि तुरत अन्हवाये ॥
पुनि करुनानिधि भरत हँकारे । निज कर राम जटा निरुआरे ॥

sunata bacana jaham̐ taham̐ jana dhāye | sugrīvādi turata anhavāye ||
puni karunānidhi bharata ham̐kāre | nija kara rāma jaṭā niruāre ||

11.3

अन्हवाये प्रभु तीनिउँ भाई । भगत बछल कृपाल रघुराई ॥
भरत भाग्य प्रभु कोमलताई । सेष कोटि सत सकहिं न गाई ॥

anhavāye prabhu tīnium̐ bhāī | bhagata bachala kṛpāla raghurāī ||
bharata bhāgya prabhu komalatāī | seṣa koṭi sata sakahiṃ na gāī ||

11.4

पुनि निज जटा राम विवराये । गुरु अनुसासन माँगि नहाये ॥
करि मज्जन प्रभु भूषन साजे । अङ्ग अनङ्ग देखि छबि लाजे ॥

puni nija jaṭā rāma vivarāye | guru anusāsana mām̐gi nahāye ||
kari majjana prabhu bhūṣana sāje | aṅga anaṅga dekhi chabi lāje ||

दो॰ 11 (क)Doha

सासुन्ह सादर जानकिहि, मज्जन तुरत कराइ ।
दिव्य बसन बर भूषन, अंग अंग सजे बनाइ ॥

sāsunha sādara jānakihi, majjana turata karāi |
divya basana bara bhūṣana, aṃga aṃga saje banāi ||

दो॰ 11 (ख)Doha

राम बाम दिसि सोभति रमा रूप गुन खानि ।
देखि मातु सब हरषीं, जनम सुफल निज जानि ॥

rāma bāma disi sobhati ramā rūpa guna khāni |
dekhi mātu saba haraṣīṃ, janama suphala nija jāni ||

दो॰ 11 (ग)Doha

सुनु खगेस तेहि अवसर, ब्रह्मा सिव मुनि बृन्द ।
चढ़ि बिमान आये सब, सुर देखन सुखकन्द ॥

sunu khagesa tehi avasara, brahmā siva muni bṛnda |
car̤hi bimāna āye saba, sura dekhana sukhakanda ||

Text source: Wikisource · Public domain (Tulsidas, 16th c.; 1925 edition, Wikisource PD-1996 tag); transcription CC BY-SA 4.0