Ayodhya Kanda

Chapter 322: The return to Ayodhya; Janaka leaves

5 verses · 322 of 326

What happens in this chapter

The return to Ayodhya; Janaka leaves

The munis, Brahmins, guru, Bharata and King Janaka, all equally distraught at parting from Rama, walk the road in silence. They cross the Yamuna, and that day passes without food. Crossing the Ganga they halt a second time, where Rama's friend Guha sees to every comfort. They cross the Sai, bathe in the Gomati, and on the fourth day reach Ayodhya. Janaka stays in the city four days, entrusts the kingdom to the ministers, the guru and Bharata, and leaves for Tirhut with all his train. The men and women of the city, following the guru's counsel, settle in Rama's capital. For the sake of Rama's darshan they keep vows and fasts and live on the hope of the term's end.

322.1

मुनि महिसुर गुरु भरत भुआलू । राम-बिरहँ सम साज बिहालू ॥
प्रभु गुन-ग्राम गनत मन माहीं । सब चुपचाप चले मग जाहीं ॥

muni mahisura guru bharata bhuālū | rāma-biraham̐ sama sāja bihālū ||
prabhu guna-grāma ganata mana māhīṃ | saba cupacāpa cale maga jāhīṃ ||

322.2

जमुना उतरि पार सब भयऊ । सो बासर बिनु भोजन गयऊ ॥
उतरि देवसरि दूसर बासू । राम-सखा सब कीन्ह सुपासू ॥

jamunā utari pāra saba bhayaū | so bāsara binu bhojana gayaū ||
utari devasari dūsara bāsū | rāma-sakhā saba kīnha supāsū ||

322.3

सई उतरि गोमतीं नहाये । चौथें दिवस अवधपुर आये ॥
जनक रहे पुर बासर बारी । राज काज सब साज संभारी ॥

saī utari gomatīṃ nahāye | cautheṃ divasa avadhapura āye ||
janaka rahe pura bāsara bārī | rāja kāja saba sāja saṃbhārī ||

322.4

सौंपि सचिव गुरु भरतहि राजू । तेरहुति चले साजि सबु साजू ॥
नगर नारि नर गुरु सिख मानी । बसे सुखेन राम-रजधानी ॥

sauṃpi saciva guru bharatahi rājū | terahuti cale sāji sabu sājū ||
nagara nāri nara guru sikha mānī | base sukhena rāma-rajadhānī ||

दो॰ 322Doha

राम दरस लगि लोग सब, करत नेम उपवास ।
तजि तजि भूषन भोग सुख, जियत अवधि कीं आस ॥

rāma darasa lagi loga saba, karata nema upavāsa |
taji taji bhūṣana bhoga sukha, jiyata avadhi kīṃ āsa ||

Text source: Wikisource · Public domain (Tulsidas, 16th c.; 1925 edition, Wikisource PD-1996 tag); transcription CC BY-SA 4.0