Ayodhya Kanda

Chapter 241: The meeting beyond words; Rama embraces all

5 verses · 241 of 326

What happens in this chapter

The meeting beyond words; Rama embraces all

How can the love of that meeting be told? It is beyond poets in deed, mind and speech. Both brothers, full of the highest love, forget mind, intellect, thought and ego. A poet has only the true strength of meaning and letter; a dancer dances to the beat. The love of Bharata and Raghubara is beyond even the minds of Brahma, Vishnu and Shiva. How can I, dull-witted, tell it, says Tulsidas; can a fine raga play on a string of grass? Seeing the meeting, the devas fear in their hearts, until their guru wakes them from stupor; then they rain flowers and praise. Rama lovingly meets Shatrughna, then embraces Guha. Bharata meets Lakshmana, who bows to him.

241.1

मिलनि प्रीति किमि जाइ बखानी । कवि-कुल-अगम करम मन बानी ॥
परम पेम पूरन दोउ भाई । मन बुधि चित अहमिति बिसराई ॥

milani prīti kimi jāi bakhānī | kavi-kula-agama karama mana bānī ||
parama pema pūrana dou bhāī | mana budhi cita ahamiti bisarāī ||

241.2

कहहु सुपेम प्रगट को करई । केहि छाया कबि मति अनुसरई ॥
कविहि अरथ आखर बल साँचा । अनुहरि ताल गतिहि नट नाचा ॥

kahahu supema pragaṭa ko karaī | kehi chāyā kabi mati anusaraī ||
kavihi aratha ākhara bala sām̐cā | anuhari tāla gatihi naṭa nācā ||

241.3

अगम सनेह भरत रघुबर को । जहँ न जाइ मन विधि-हरि-हर को ॥
सो मैं कुमति कहउँ केहि भाँती । बाज सुराग कि गाँडर ताँती ॥

agama saneha bharata raghubara ko | jaham̐ na jāi mana vidhi-hari-hara ko ||
so maiṃ kumati kahaum̐ kehi bhām̐tī | bāja surāga ki gām̐ḍara tām̐tī ||

241.4

मिलनि बिलोकि भरत रघुवर की । सुर-गन सभय धकधकी घर की ॥
समुझाये सुरगुरु जड़ जागे । बरषि प्रसून प्रसंसन लागे ॥

milani biloki bharata raghuvara kī | sura-gana sabhaya dhakadhakī ghara kī ||
samujhāye suraguru jar̤a jāge | baraṣi prasūna prasaṃsana lāge ||

दो॰ 241Doha

मिलि सपेम रिपुसूदनहिँ, केवट भेंटेउ राम ।
भूरि भायँ भेंटे भरत, लछिमन करत प्रनाम ॥

mili sapema ripusūdanahim̐, kevaṭa bheṃṭeu rāma |
bhūri bhāyam̐ bheṃṭe bharata, lachimana karata pranāma ||

Text source: Wikisource · Public domain (Tulsidas, 16th c.; 1925 edition, Wikisource PD-1996 tag); transcription CC BY-SA 4.0