Sarga 21: Vasishtha persuades Dasharatha to send Rama

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य स्नेहपर्याकुलाक्षरम् ।
समन्युः कौशिको वाक्यं प्रत्युवाच महीपतिम्

tacchrutvā vacanaṃ tasya snehaparyākulākṣaram |
samanyuḥ kauśiko vākyaṃ pratyuvāca mahīpatim

पूर्वमर्थं प्रतिश्रुत्य प्रतिज्ञां हातुमिच्छसि ।
राघवाणामयुक्तोऽयं कुलस्यास्य विपर्ययः

pūrvamarthaṃ pratiśrutya pratijñāṃ hātumicchasi |
rāghavāṇāmayukto'yaṃ kulasyāsya viparyayaḥ

यदीदं ते क्षमं राजन् गमिष्यामि यथागतम् ।
मिथ्याप्रतिज्ञः काकुत्स्थ सुखी भव सुह्द्वृतः

yadīdaṃ te kṣamaṃ rājan gamiṣyāmi yathāgatam |
mithyāpratijñaḥ kākutstha sukhī bhava suhdvṛtaḥ

तस्य रोषपरीतस्य विश्वामित्रस्य धीमतः ।
चचाल वसुधा कृत्स्ना देवानां च भयं महत्

tasya roṣaparītasya viśvāmitrasya dhīmataḥ |
cacāla vasudhā kṛtsnā devānāṃ ca bhayaṃ mahat

त्रस्तरूपं तु विज्ञाय जगत्सर्वं महानृषिः ।
नृपतिं सुव्रतो धीरो वसिष्ठो वाक्यमब्रवीत्

trastarūpaṃ tu vijñāya jagatsarvaṃ mahānṛṣiḥ |
nṛpatiṃ suvrato dhīro vasiṣṭho vākyamabravīt

इक्ष्वाकूणां कुले जातः साक्षाद् धर्म इवापरः ।
धृतिमान् सुव्रतः श्रीमान् न धर्मं हातुमर्हसि

ikṣvākūṇāṃ kule jātaḥ sākṣād dharma ivāparaḥ |
dhṛtimān suvrataḥ śrīmān na dharmaṃ hātumarhasi

त्रिषु लोकेषु विख्यातो धर्मात्मा इति राघवः ।
स्वधर्मं प्रतिपद्यस्व नाधर्मं वोढुमर्हसि

triṣu lokeṣu vikhyāto dharmātmā iti rāghavaḥ |
svadharmaṃ pratipadyasva nādharmaṃ voḍhumarhasi

प्रतिश्रुत्य करिष्येति उक्तं वाक्यमकुर्वतः ।
इष्टापूर्तवधो भूयात् तस्माद् रामं विसर्जय

pratiśrutya kariṣyeti uktaṃ vākyamakurvataḥ |
iṣṭāpūrtavadho bhūyāt tasmād rāmaṃ visarjaya

कृतास्त्रमकृतास्त्रं वा नैनं शक्ष्यन्ति राक्षसाः ।
गुप्तं कुशिकपुत्रेण ज्वलनेनामृतं यथा

kṛtāstramakṛtāstraṃ vā nainaṃ śakṣyanti rākṣasāḥ |
guptaṃ kuśikaputreṇa jvalanenāmṛtaṃ yathā

एष विग्रहवान् धर्म एष वीर्यवतां वरः ।
एष विद्याधिको लोके तपसश्च परायणम्

eṣa vigrahavān dharma eṣa vīryavatāṃ varaḥ |
eṣa vidyādhiko loke tapasaśca parāyaṇam

एषोऽस्त्रान् विविधान् वेत्ति त्रैलोक्ये सचराचरे ।
नैनमन्यः पुमान् वेत्ति न च वेत्स्यन्ति केचन

eṣo'strān vividhān vetti trailokye sacarācare |
nainamanyaḥ pumān vetti na ca vetsyanti kecana

न देवा नर्षयः केचिन्नामरा न च राक्षसाः ।
गन्धर्वयक्षप्रवराः सकिन्नरमहोरगाः

na devā narṣayaḥ kecinnāmarā na ca rākṣasāḥ |
gandharvayakṣapravarāḥ sakinnaramahoragāḥ

सर्वास्त्राणि कृशाश्वस्य पुत्राः परमधार्मिकाः ।
कौशिकाय पुरा दत्ता यदा राज्यं प्रशासति

sarvāstrāṇi kṛśāśvasya putrāḥ paramadhārmikāḥ |
kauśikāya purā dattā yadā rājyaṃ praśāsati

तेऽपि पुत्राः कृशाश्वस्य प्रजापतिसुतासुताः ।
नैकरूपा महावीर्या दीप्तिमन्तो जयावहाः

te'pi putrāḥ kṛśāśvasya prajāpatisutāsutāḥ |
naikarūpā mahāvīryā dīptimanto jayāvahāḥ

जया च सुप्रभा चैव दक्षकन्ये सुमध्यमे ।
ते सुवातेऽस्त्रशस्त्राणि शतं परमभास्वरम्

jayā ca suprabhā caiva dakṣakanye sumadhyame |
te suvāte'straśastrāṇi śataṃ paramabhāsvaram

पञ्चाशतं सुताँल्लेभे जया लब्धवरा वरान् ।
वधायासुरसैन्यानामप्रमेयानुरूपिणः

pañcāśataṃ sutām̐llebhe jayā labdhavarā varān |
vadhāyāsurasainyānāmaprameyānurūpiṇaḥ

सुप्रभाजनयच्चापि पुत्रान् पञ्चाशतं पुनः ।
संहारान् नाम दुर्धर्षान् दुराक्रामान् बलीयसः

suprabhājanayaccāpi putrān pañcāśataṃ punaḥ |
saṃhārān nāma durdharṣān durākrāmān balīyasaḥ

तानि चास्त्राणि वेत्त्येष यथावत् कुशिकात्मजः ।
अपूर्वाणां च जनने शक्तो भूयश्च धर्मवित्

tāni cāstrāṇi vettyeṣa yathāvat kuśikātmajaḥ |
apūrvāṇāṃ ca janane śakto bhūyaśca dharmavit

तेनास्य मुनिमुख्यस्य धर्मज्ञस्य महात्मनः ।
न किञ्चिदस्त्यविदितं भूतं भव्यम् च राघव

tenāsya munimukhyasya dharmajñasya mahātmanaḥ |
na kiñcidastyaviditaṃ bhūtaṃ bhavyam ca rāghava

एवंवीर्यो महातेजा विश्वामित्रो महायशाः ।
न रामगमने राजन् संशयं गन्तुमर्हसि

evaṃvīryo mahātejā viśvāmitro mahāyaśāḥ |
na rāmagamane rājan saṃśayaṃ gantumarhasi

तेषां निग्रहणे शक्तः स्वयं च कुशिकात्मजः ।
तव पुत्रहितार्थाय त्वामुपेत्याभियाचते

teṣāṃ nigrahaṇe śaktaḥ svayaṃ ca kuśikātmajaḥ |
tava putrahitārthāya tvāmupetyābhiyācate

इति मुनिवचनात् प्रसन्नचित्तो
रघुवृषभः च मुमोद पार्थिवाग्र्यः ।
गमनमभिरुरोच राघवस्य
प्रथितयशाः कुशिकात्मजाय बुद्ध्या

iti munivacanāt prasannacitto
raghuvṛṣabhaḥ ca mumoda pārthivāgryaḥ |
gamanamabhiruroca rāghavasya
prathitayaśāḥ kuśikātmajāya buddhyā