Sarga 68: Messengers ride to fetch Bharata

तेषाम् तत् वचनम् श्रुत्वा वसिष्ठः प्रत्युवाच ह ।
मित्र अमात्य गणान् सर्वान् ब्राह्मणाम्स् तान् इदम् वचः

teṣām tat vacanam śrutvā vasiṣṭhaḥ pratyuvāca ha |
mitra amātya gaṇān sarvān brāhmaṇāms tān idam vacaḥ

यद् असौ मातुल कुले पुरे राज गृहे सुखी ।
भरतः वसति भ्रात्रा शत्रुघ्नेन समन्वितः

yad asau mātula kule pure rāja gṛhe sukhī |
bharataḥ vasati bhrātrā śatrughnena samanvitaḥ

तत् शीघ्रम् जवना दूता गच्चन्तु त्वरितैः हयैः ।
आनेतुम् भ्रातरौ वीरौ किम् समीक्षामहे वयम्

tat śīghram javanā dūtā gaccantu tvaritaiḥ hayaiḥ |
ānetum bhrātarau vīrau kim samīkṣāmahe vayam

गच्चन्तु इति ततः सर्वे वसिष्ठम् वाक्यम् अब्रुवन् ।
तेषाम् तत् वचनम् श्रुत्वा वसिष्ठो वाक्यम् अब्रवीत्

gaccantu iti tataḥ sarve vasiṣṭham vākyam abruvan |
teṣām tat vacanam śrutvā vasiṣṭho vākyam abravīt

एहि सिद्ध अर्थ विजय जयन्त अशोक नन्दन ।
श्रूयताम् इतिकर्तव्यम् सर्वान् एव ब्रवीमि वः

ehi siddha artha vijaya jayanta aśoka nandana |
śrūyatām itikartavyam sarvān eva bravīmi vaḥ

पुरम् राज गृहम् गत्वा शीघ्रम् शीघ्र जवैः हयैः ।
त्यक्त शोकैः इदम् वाच्यः शासनात् भरतः मम

puram rāja gṛham gatvā śīghram śīghra javaiḥ hayaiḥ |
tyakta śokaiḥ idam vācyaḥ śāsanāt bharataḥ mama

पुरोहितः त्वाम् कुशलम् प्राह सर्वे च मन्त्रिणः ।
त्वरमाणः च निर्याहि कृत्यम् आत्ययिकम् त्वया

purohitaḥ tvām kuśalam prāha sarve ca mantriṇaḥ |
tvaramāṇaḥ ca niryāhi kṛtyam ātyayikam tvayā

मा च अस्मै प्रोषितम् रामम् मा च अस्मै पितरम् मृतम् ।
भवन्तः शम्सिषुर् गत्वा राघवाणाम् इमम् क्षयम्

mā ca asmai proṣitam rāmam mā ca asmai pitaram mṛtam |
bhavantaḥ śamsiṣur gatvā rāghavāṇām imam kṣayam

कौशेयानि च वस्त्राणि भूषणानि वराणि च ।
क्षिप्रम् आदाय राज्ञः च भरतस्य च गच्चत

kauśeyāni ca vastrāṇi bhūṣaṇāni varāṇi ca |
kṣipram ādāya rājñaḥ ca bharatasya ca gaccata

दत्तपथ्यशना दूताजग्मुः स्वम् स्वम् निवेशनम् ।
केकयाम्स्ते गमिष्यन्तो हयानारुह्य सम्मतान्

dattapathyaśanā dūtājagmuḥ svam svam niveśanam |
kekayāmste gamiṣyanto hayānāruhya sammatān

ततः प्रास्थानिकम् कृत्वा कार्यशेषमनन्तरम् ।
वसिष्ठेनाभ्यनुज्ञाता दूताः सम्त्वरिता ययुः

tataḥ prāsthānikam kṛtvā kāryaśeṣamanantaram |
vasiṣṭhenābhyanujñātā dūtāḥ samtvaritā yayuḥ

न्यन्तेनापरतालस्य प्रलम्बस्योत्तरम् प्रति ।
निषेवमाणास्ते जग्मुर्नदीम् मध्येन मालिनीम्

nyantenāparatālasya pralambasyottaram prati |
niṣevamāṇāste jagmurnadīm madhyena mālinīm

ते हस्तिनापुरे गङ्गाम् तीर्त्वा प्रत्यङ्मुखा ययुः ।
पाञलदेशमासाद्य मध्येन कुरुजाङ्गलम्

te hastināpure gaṅgām tīrtvā pratyaṅmukhā yayuḥ |
pāñaladeśamāsādya madhyena kurujāṅgalam

सराम्सि च सुपूर्णानि नदीश्च विमलोदकाः ।
निरीक्षमाणास्ते जग्मुर्दूताः कार्यवशाद्द्रुतम्

sarāmsi ca supūrṇāni nadīśca vimalodakāḥ |
nirīkṣamāṇāste jagmurdūtāḥ kāryavaśāddrutam

ते प्रसन्नोदकाम् दिव्याम् नानाविहगसेविताम् ।
उपातिजग्मुर्वेगेन शरदण्डाम् जनाकुलाम्

te prasannodakām divyām nānāvihagasevitām |
upātijagmurvegena śaradaṇḍām janākulām

निकूलवृक्षमासाद्य दिव्यम् सत्योपयाचनम् ।
अभिगम्याभिवाद्यम् तम् कुलिङ्गाम् प्राविशन् पुरीम्

nikūlavṛkṣamāsādya divyam satyopayācanam |
abhigamyābhivādyam tam kuliṅgām prāviśan purīm

अभिकालम् ततः प्राप्यते बोधिभवनाच्च्युताम् ।
पितृपैतामहीम् पुण्याम् तेरुरिक्षुमतीम् नदीम्

abhikālam tataḥ prāpyate bodhibhavanāccyutām |
pitṛpaitāmahīm puṇyām terurikṣumatīm nadīm

अवेक्स्याञ्जलिपानाम्श्च ब्राह्मणान् वेदपारगान् ।
ययुर्मध्येन बाह्लीकान् सुदामानम् च पर्वतम्

aveksyāñjalipānāmśca brāhmaṇān vedapāragān |
yayurmadhyena bāhlīkān sudāmānam ca parvatam

विष्णोः पदम् प्रेक्षमाणा विपाशाम् चापि शाल्मालीम् ।
नदीर्वापीस्तटाकानि पल्वलानि सराम्सि च

viṣṇoḥ padam prekṣamāṇā vipāśām cāpi śālmālīm |
nadīrvāpīstaṭākāni palvalāni sarāmsi ca

पस्यन्तो विविधाम्श्चापि सिमहव्याग्रमृगद्विपान् ।
ययुः पथातिमहता शासनम् भर्तुरीप्सवः

pasyanto vividhāmścāpi simahavyāgramṛgadvipān |
yayuḥ pathātimahatā śāsanam bharturīpsavaḥ

ते श्रान्त वाहना दूता विकृष्टेन सता पथा ।
गिरि व्रजम् पुर वरम् शीघ्रम् आसेदुर् अन्जसा

te śrānta vāhanā dūtā vikṛṣṭena satā pathā |
giri vrajam pura varam śīghram āsedur anjasā

भर्तुः प्रिय अर्थम् कुल रक्षण अर्थम् ।
भर्तुः च वम्शस्य परिग्रह अर्थम् ।
अहेडमानाः त्वरया स्म दूता ।
रात्र्याम् तु ते तत् पुरम् एव याताः

bhartuḥ priya artham kula rakṣaṇa artham |
bhartuḥ ca vamśasya parigraha artham |
aheḍamānāḥ tvarayā sma dūtā |
rātryām tu te tat puram eva yātāḥ