Udyoga Parva

Chapter 194: Arjuna answers: in a moment, yet fairly

इति श्रीमन्महाभारते उद्योगपर्वणि अम्बोपाख्यनपर्वणि चतुर्नवत्यधिकशततमोऽध्यायः ॥

22 verses · 194 of 196

What happens in this chapter

Arjuna answers: in a moment, yet fairly

Yudhishthira calls his brothers aside. His spies have reported the boasts of Bhishma, Drona, Kripa, Ashvatthama and Karna. He asks Arjuna how long he would need. Arjuna, looking at Shri Krishna, says these are great warriors and could do it. But let the king's worry go: with Krishna's help, in a single chariot, he could destroy the three worlds with the devas in the blink of an eye. He holds the terrible weapon Pashupati gave him in their duel as a Kirata, which Rudra uses at the end of an age, unknown to Bhishma, Drona, Kripa, Ashvatthama or Karna. Yet it is not right to slay ordinary men with divine weapons; they will win by fair fighting.

वैशंपायन उवाच

194.1

एतच्छ्रुत्वा तु कौन्तेयः सर्वान्भ्रातॄनुपह्वरे ।
आहूय भरतश्रेष्ठ इदं वचनमब्रवीत्

etacchrutvā tu kaunteyaḥ sarvānbhrātṝnupahvare |
āhūya bharataśreṣṭha idaṃ vacanamabravīt

युधिष्ठिर उवाच

194.2

धार्तराष्ट्रस्य सैन्येषु ये चारपुरुषा मम ।
ते प्रवृत्तिं प्रयच्छन्ति ममेमां व्युषितां निशाम्

dhārtarāṣṭrasya sainyeṣu ye cārapuruṣā mama |
te pravṛttiṃ prayacchanti mamemāṃ vyuṣitāṃ niśām

194.3

दुर्योधनः किलापृच्छदापगेयं महाव्रतम् ।
केन कालेन पाण्डूनां हन्याः सैन्यमिति प्रभो

duryodhanaḥ kilāpṛcchadāpageyaṃ mahāvratam |
kena kālena pāṇḍūnāṃ hanyāḥ sainyamiti prabho

194.4

मासेनेति च तेनोक्तो धार्तराष्ट्रः सुदुर्मतिः ।
तावता चापि कालेन द्रोणोपि प्रतिजज्ञिवान्

māseneti ca tenokto dhārtarāṣṭraḥ sudurmatiḥ |
tāvatā cāpi kālena droṇopi pratijajñivān

194.5

गौतमो द्विगुणं कालमुक्तवानिति नः श्रुतम् ।
द्रौणिस्तु दशरात्रेण प्रतिजज्ञे महास्त्रवित्

gautamo dviguṇaṃ kālamuktavāniti naḥ śrutam |
drauṇistu daśarātreṇa pratijajñe mahāstravit

194.6

तथा दिव्यास्त्रवित्कर्णः संपृष्टः कुरुसंसदि ।
पञ्चभिर्दिवसैर्हन्तुं ससैन्यं प्रतिजज्ञिवान्

tathā divyāstravitkarṇaḥ saṃpṛṣṭaḥ kurusaṃsadi |
pañcabhirdivasairhantuṃ sasainyaṃ pratijajñivān

194.7

तस्मादहमपीच्छामि श्रोतुमर्जुन ते वचः ।
कालेन कियता शत्रून्क्षपयेरिति फाल्गुन

tasmādahamapīcchāmi śrotumarjuna te vacaḥ |
kālena kiyatā śatrūnkṣapayeriti phālguna

194.8

एवमुक्तो गुडाकेशः पार्थिवेन धनञ्जयः ।
वासुदेवं समीक्ष्येदं वचनं प्रत्यभाषत

evamukto guḍākeśaḥ pārthivena dhanañjayaḥ |
vāsudevaṃ samīkṣyedaṃ vacanaṃ pratyabhāṣata

194.9

सर्व एते महात्मानः कृतास्त्राश्चित्रयोधिनः ।
असंशयं महाराज हन्युरेव न संशयः

sarva ete mahātmānaḥ kṛtāstrāścitrayodhinaḥ |
asaṃśayaṃ mahārāja hanyureva na saṃśayaḥ

194.10

अपैतु ते मनस्तापो यथा सत्यं ब्रवीम्यहम् ।
हन्यामेकरथेनैव वासुदेवसहायवान्

apaitu te manastāpo yathā satyaṃ bravīmyaham |
hanyāmekarathenaiva vāsudevasahāyavān

194.11

सामरानपि लोकांस्त्रीन्सर्वान्स्थावरजङ्गमान् ।
भूतं भव्यं भविष्यं च निमेषादिति मे मतिः

sāmarānapi lokāṃstrīnsarvānsthāvarajaṅgamān |
bhūtaṃ bhavyaṃ bhaviṣyaṃ ca nimeṣāditi me matiḥ

194.12

यावदिच्छेद्धरिरयं तावदस्ति न चान्यथा ।
यत्तद्धोरं पशुपतिः प्रादादस्त्रं महन्मम ।
कैराते द्वन्द्वयुद्धे तु तदिदं मयि वर्तते

yāvadiccheddharirayaṃ tāvadasti na cānyathā |
yattaddhoraṃ paśupatiḥ prādādastraṃ mahanmama |
kairāte dvandvayuddhe tu tadidaṃ mayi vartate

194.13

यद्युगान्ते पशुपतिः सर्वभूतानि संहरन् ।
प्रयुङ्क्ते पुरुषव्याघ्र तदिदं मयि वर्तते

yadyugānte paśupatiḥ sarvabhūtāni saṃharan |
prayuṅkte puruṣavyāghra tadidaṃ mayi vartate

194.14

तन्न जानाति गाङ्गेयो न द्रोणो न च गौतमः ।
न च द्रोणसुतो राजन्कुत एव तु सूतजः

tanna jānāti gāṅgeyo na droṇo na ca gautamaḥ |
na ca droṇasuto rājankuta eva tu sūtajaḥ

194.15

न तु युक्तं रणे हन्तुं दिव्यैरस्त्रैः पृथग्जनम् ।
आर्जवेनैव युद्धेन विजेष्यामो वयं परान्

na tu yuktaṃ raṇe hantuṃ divyairastraiḥ pṛthagjanam |
ārjavenaiva yuddhena vijeṣyāmo vayaṃ parān

194.16

तथेमे पुरुषव्याघ्राः सहायास्तव पार्थिव ।
सर्वे दिव्यास्त्रविद्वांसः सर्वे युद्धाभिकाङ्क्षिणः

tatheme puruṣavyāghrāḥ sahāyāstava pārthiva |
sarve divyāstravidvāṃsaḥ sarve yuddhābhikāṅkṣiṇaḥ

194.17

वेदान्तावभृथस्नाताः सर्व एतेऽपराजिताः ।
निहन्युः समरे सेनां देवानामपि पाण्डव

vedāntāvabhṛthasnātāḥ sarva ete'parājitāḥ |
nihanyuḥ samare senāṃ devānāmapi pāṇḍava

194.18

शिखण्डी युयुधानश्च धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः ।
भीमसेनो यमौ चोभौ युधामन्यूत्तमौजसौ

śikhaṇḍī yuyudhānaśca dhṛṣṭadyumnaśca pārṣataḥ |
bhīmaseno yamau cobhau yudhāmanyūttamaujasau

194.19

विराटद्रुपदौ चोभौ भीष्मद्रोणसमौ युधि ।
शङ्खश्चैव महाबाहुर्हैडिम्बश्च महाबलः

virāṭadrupadau cobhau bhīṣmadroṇasamau yudhi |
śaṅkhaścaiva mahābāhurhaiḍimbaśca mahābalaḥ

194.20

पुत्रोऽस्याञ्जनपर्वा तु महाबलपराक्रमः ।
शैनेयश्च महाबाहुः सहायो रणकेविदः

putro'syāñjanaparvā tu mahābalaparākramaḥ |
śaineyaśca mahābāhuḥ sahāyo raṇakevidaḥ

194.21

अभिमन्युश्च बलवान्द्रौपद्याः पञ्च चात्मजाः ।
स्वयं चापि समर्थोसि त्रेलोक्योत्सादनेपि च

abhimanyuśca balavāndraupadyāḥ pañca cātmajāḥ |
svayaṃ cāpi samarthosi trelokyotsādanepi ca

194.22

क्रोधाद्यं पुरुषं पश्येस्तथा शक्रसमद्युते ।
स क्षिप्रं नभवेद्व्यक्तमिति त्वां वेद्मि कौरव

krodhādyaṃ puruṣaṃ paśyestathā śakrasamadyute |
sa kṣipraṃ nabhavedvyaktamiti tvāṃ vedmi kaurava

Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)