अध्याय 194: अर्जुन का उत्तर: क्षण भर में, पर धर्म से

एतच्छ्रुत्वा तु कौन्तेयः सर्वान्भ्रातॄनुपह्वरे ।
आहूय भरतश्रेष्ठ इदं वचनमब्रवीत्

etacchrutvā tu kaunteyaḥ sarvānbhrātṝnupahvare |
āhūya bharataśreṣṭha idaṃ vacanamabravīt

धार्तराष्ट्रस्य सैन्येषु ये चारपुरुषा मम ।
ते प्रवृत्तिं प्रयच्छन्ति ममेमां व्युषितां निशाम्

dhārtarāṣṭrasya sainyeṣu ye cārapuruṣā mama |
te pravṛttiṃ prayacchanti mamemāṃ vyuṣitāṃ niśām

दुर्योधनः किलापृच्छदापगेयं महाव्रतम् ।
केन कालेन पाण्डूनां हन्याः सैन्यमिति प्रभो

duryodhanaḥ kilāpṛcchadāpageyaṃ mahāvratam |
kena kālena pāṇḍūnāṃ hanyāḥ sainyamiti prabho

मासेनेति च तेनोक्तो धार्तराष्ट्रः सुदुर्मतिः ।
तावता चापि कालेन द्रोणोपि प्रतिजज्ञिवान्

māseneti ca tenokto dhārtarāṣṭraḥ sudurmatiḥ |
tāvatā cāpi kālena droṇopi pratijajñivān

गौतमो द्विगुणं कालमुक्तवानिति नः श्रुतम् ।
द्रौणिस्तु दशरात्रेण प्रतिजज्ञे महास्त्रवित्

gautamo dviguṇaṃ kālamuktavāniti naḥ śrutam |
drauṇistu daśarātreṇa pratijajñe mahāstravit

तथा दिव्यास्त्रवित्कर्णः संपृष्टः कुरुसंसदि ।
पञ्चभिर्दिवसैर्हन्तुं ससैन्यं प्रतिजज्ञिवान्

tathā divyāstravitkarṇaḥ saṃpṛṣṭaḥ kurusaṃsadi |
pañcabhirdivasairhantuṃ sasainyaṃ pratijajñivān

तस्मादहमपीच्छामि श्रोतुमर्जुन ते वचः ।
कालेन कियता शत्रून्क्षपयेरिति फाल्गुन

tasmādahamapīcchāmi śrotumarjuna te vacaḥ |
kālena kiyatā śatrūnkṣapayeriti phālguna

एवमुक्तो गुडाकेशः पार्थिवेन धनञ्जयः ।
वासुदेवं समीक्ष्येदं वचनं प्रत्यभाषत

evamukto guḍākeśaḥ pārthivena dhanañjayaḥ |
vāsudevaṃ samīkṣyedaṃ vacanaṃ pratyabhāṣata

सर्व एते महात्मानः कृतास्त्राश्चित्रयोधिनः ।
असंशयं महाराज हन्युरेव न संशयः

sarva ete mahātmānaḥ kṛtāstrāścitrayodhinaḥ |
asaṃśayaṃ mahārāja hanyureva na saṃśayaḥ

अपैतु ते मनस्तापो यथा सत्यं ब्रवीम्यहम् ।
हन्यामेकरथेनैव वासुदेवसहायवान्

apaitu te manastāpo yathā satyaṃ bravīmyaham |
hanyāmekarathenaiva vāsudevasahāyavān

सामरानपि लोकांस्त्रीन्सर्वान्स्थावरजङ्गमान् ।
भूतं भव्यं भविष्यं च निमेषादिति मे मतिः

sāmarānapi lokāṃstrīnsarvānsthāvarajaṅgamān |
bhūtaṃ bhavyaṃ bhaviṣyaṃ ca nimeṣāditi me matiḥ

यावदिच्छेद्धरिरयं तावदस्ति न चान्यथा ।
यत्तद्धोरं पशुपतिः प्रादादस्त्रं महन्मम ।
कैराते द्वन्द्वयुद्धे तु तदिदं मयि वर्तते

yāvadiccheddharirayaṃ tāvadasti na cānyathā |
yattaddhoraṃ paśupatiḥ prādādastraṃ mahanmama |
kairāte dvandvayuddhe tu tadidaṃ mayi vartate

यद्युगान्ते पशुपतिः सर्वभूतानि संहरन् ।
प्रयुङ्क्ते पुरुषव्याघ्र तदिदं मयि वर्तते

yadyugānte paśupatiḥ sarvabhūtāni saṃharan |
prayuṅkte puruṣavyāghra tadidaṃ mayi vartate

तन्न जानाति गाङ्गेयो न द्रोणो न च गौतमः ।
न च द्रोणसुतो राजन्कुत एव तु सूतजः

tanna jānāti gāṅgeyo na droṇo na ca gautamaḥ |
na ca droṇasuto rājankuta eva tu sūtajaḥ

न तु युक्तं रणे हन्तुं दिव्यैरस्त्रैः पृथग्जनम् ।
आर्जवेनैव युद्धेन विजेष्यामो वयं परान्

na tu yuktaṃ raṇe hantuṃ divyairastraiḥ pṛthagjanam |
ārjavenaiva yuddhena vijeṣyāmo vayaṃ parān

तथेमे पुरुषव्याघ्राः सहायास्तव पार्थिव ।
सर्वे दिव्यास्त्रविद्वांसः सर्वे युद्धाभिकाङ्क्षिणः

tatheme puruṣavyāghrāḥ sahāyāstava pārthiva |
sarve divyāstravidvāṃsaḥ sarve yuddhābhikāṅkṣiṇaḥ

वेदान्तावभृथस्नाताः सर्व एतेऽपराजिताः ।
निहन्युः समरे सेनां देवानामपि पाण्डव

vedāntāvabhṛthasnātāḥ sarva ete'parājitāḥ |
nihanyuḥ samare senāṃ devānāmapi pāṇḍava

शिखण्डी युयुधानश्च धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः ।
भीमसेनो यमौ चोभौ युधामन्यूत्तमौजसौ

śikhaṇḍī yuyudhānaśca dhṛṣṭadyumnaśca pārṣataḥ |
bhīmaseno yamau cobhau yudhāmanyūttamaujasau

विराटद्रुपदौ चोभौ भीष्मद्रोणसमौ युधि ।
शङ्खश्चैव महाबाहुर्हैडिम्बश्च महाबलः

virāṭadrupadau cobhau bhīṣmadroṇasamau yudhi |
śaṅkhaścaiva mahābāhurhaiḍimbaśca mahābalaḥ

पुत्रोऽस्याञ्जनपर्वा तु महाबलपराक्रमः ।
शैनेयश्च महाबाहुः सहायो रणकेविदः

putro'syāñjanaparvā tu mahābalaparākramaḥ |
śaineyaśca mahābāhuḥ sahāyo raṇakevidaḥ

अभिमन्युश्च बलवान्द्रौपद्याः पञ्च चात्मजाः ।
स्वयं चापि समर्थोसि त्रेलोक्योत्सादनेपि च

abhimanyuśca balavāndraupadyāḥ pañca cātmajāḥ |
svayaṃ cāpi samarthosi trelokyotsādanepi ca

क्रोधाद्यं पुरुषं पश्येस्तथा शक्रसमद्युते ।
स क्षिप्रं नभवेद्व्यक्तमिति त्वां वेद्मि कौरव

krodhādyaṃ puruṣaṃ paśyestathā śakrasamadyute |
sa kṣipraṃ nabhavedvyaktamiti tvāṃ vedmi kaurava