स वनानि विचित्राणि तीर्थानि च सरांसि च ।
अभिगच्छन्क्रमेण स्म कंचिन्मुनिमुपस्थितः
sa vanāni vicitrāṇi tīrthāni ca sarāṃsi ca |
abhigacchankrameṇa sma kaṃcinmunimupasthitaḥ
Shanti Parva
Chapter 367: The Naga's wife receives the brahmana
इति श्रीमन्महाभारते शान्तिपर्वणि मोक्षधर्मपर्वणि सप्तषष्ट्यधिकत्रिशततमोऽध्यायः ॥
13 verses · 367 of 372
What happens in this chapter
The Naga's wife receives the brahmana
Asking a muni the way, the brahmana reaches the Naga's dwelling. He announces himself with a respectful 'Bhoh, I am here.' The Naga's faithful, dharma-loving wife comes out, receives him with due worship and asks what she can do. He thanks her and says his whole purpose is to see the noble Naga himself. She tells him her husband has gone for his month's turn of drawing the chariot of Surya and will be back in seven or eight days; meanwhile she offers anything else he needs. The brahmana says he came with this one resolve and will wait. When the Naga returns she should tell him a visitor came seeking him. He will stay on the clean sandbank of the Gomati, eating sparingly.
भीष्म उवाच
तं स तेन यथोद्दिष्टं नागं विप्रेण ब्राह्मणः ।
पर्यपृच्छद्यथान्यायं श्रुत्वैव च जगाम सः
taṃ sa tena yathoddiṣṭaṃ nāgaṃ vipreṇa brāhmaṇaḥ |
paryapṛcchadyathānyāyaṃ śrutvaiva ca jagāma saḥ
सोऽभिगम्य यथान्यायं नागायतनमर्थवित् ।
प्रोक्तवानहमस्मीति भोःशब्दालंकृतं वचः
so'bhigamya yathānyāyaṃ nāgāyatanamarthavit |
proktavānahamasmīti bhoḥśabdālaṃkṛtaṃ vacaḥ
तत्तस्य वचनं श्रुत्वा रूपिणी धर्मवत्सला ।
दर्शयामास तं विप्रं नागपत्नी पतिव्रता ।
tattasya vacanaṃ śrutvā rūpiṇī dharmavatsalā |
darśayāmāsa taṃ vipraṃ nāgapatnī pativratā |
सा तस्मै विधिवत्पूजां चक्रे धर्मपरायणा ।
स्वागतेनागतं कृत्वा किं करोमीति चाब्रवीत्
sā tasmai vidhivatpūjāṃ cakre dharmaparāyaṇā |
svāgatenāgataṃ kṛtvā kiṃ karomīti cābravīt
ब्राह्मण उवाच
विश्रान्तोऽभ्यर्चिंतश्चास्मि भवत्या श्लक्ष्णया गिरा ।
द्रष्टुमिच्छामि भवति देवं नागमनुत्तमम्
viśrānto'bhyarciṃtaścāsmi bhavatyā ślakṣṇayā girā |
draṣṭumicchāmi bhavati devaṃ nāgamanuttamam
एतद्धि परमं कार्यमेतन्मे परमप्सितम् ।
अनेन चार्थेनास्म्यद्य संप्राप्तः पन्नगाश्रमम्
etaddhi paramaṃ kāryametanme paramapsitam |
anena cārthenāsmyadya saṃprāptaḥ pannagāśramam
नागभार्योवाच
आर्यः सूर्यरथं वोढुं गतोऽसौ मासचारिकः ।
सप्ताष्टभिर्दिनैर्विप्र दर्शयिष्यत्यसंशयम्
āryaḥ sūryarathaṃ voḍhuṃ gato'sau māsacārikaḥ |
saptāṣṭabhirdinairvipra darśayiṣyatyasaṃśayam
एतद्विदितमार्यस्य विवासकरणं तव ।
भर्तुर्भवतु किंचान्यत्क्रियतां तद्वदस्व मे
etadviditamāryasya vivāsakaraṇaṃ tava |
bharturbhavatu kiṃcānyatkriyatāṃ tadvadasva me
ब्राह्मण उवाच
अनेन निश्चयेनाहं साध्वि संप्राप्तवानिह ।
प्रतीक्षन्नागमं देवि वत्स्याम्यस्मिन्प्रहावने
anena niścayenāhaṃ sādhvi saṃprāptavāniha |
pratīkṣannāgamaṃ devi vatsyāmyasminprahāvane
संप्राप्तस्यैव चाव्यग्रमावेद्योऽहमिहागतः ।
मयाभिगमनं प्राप्तो वाच्यश्च वचनं त्वया
saṃprāptasyaiva cāvyagramāvedyo'hamihāgataḥ |
mayābhigamanaṃ prāpto vācyaśca vacanaṃ tvayā
अहमप्यत्र वत्स्यामि गोमत्याः पुलिने शुभे ।
कालं परिमिताहारो यथोक्तं परिपालयन्
ahamapyatra vatsyāmi gomatyāḥ puline śubhe |
kālaṃ parimitāhāro yathoktaṃ paripālayan
ततः स विप्रस्तां नागीं समाधाय पुनःपुनः ।
वेदवित्पुलिनं नद्याः प्रययौ ब्राह्मणर्भषः
tataḥ sa viprastāṃ nāgīṃ samādhāya punaḥpunaḥ |
vedavitpulinaṃ nadyāḥ prayayau brāhmaṇarbhaṣaḥ
Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)