Shanti Parva

Chapter 366: The brahmana resolves to seek the Naga

इति श्रीमन्महाभारते शान्तिपर्वणि मोक्षधर्मपर्वणि षट्‌ष्ट्यधिकत्रिशततमोऽध्यायः ॥

11 verses · 366 of 372

What happens in this chapter

The brahmana resolves to seek the Naga

The brahmana tells his guest that these words have lifted a heavy load from him. They are like a bed to one worn out by the road, water to the thirsty, food to the hungry, a son to the old. He agrees to do as advised, and since the sun is low, asks the guest to stay the night and leave rested in the morning. Bhishma says the two spent that whole night talking of dharma and the truth, and it passed as pleasantly as a day. At dawn the brahmana honoured his guest as well as he could. Then, with his family's leave and his mind made up, he set out for the Naga's dwelling.

ब्राह्मण उवाच

366.1

अतिभारोद्यतस्यैव भारावतरणं महत् ।
पराश्वासकरं वाक्यमिदं मे भवतः श्रुतम्

atibhārodyatasyaiva bhārāvataraṇaṃ mahat |
parāśvāsakaraṃ vākyamidaṃ me bhavataḥ śrutam

366.2

अध्यक्लान्तस्य शयनं स्थानक्लान्तस्य चासनम् ।
तृषितस्येव पानीयं क्षुधार्तस्येव भोजनम्

adhyaklāntasya śayanaṃ sthānaklāntasya cāsanam |
tṛṣitasyeva pānīyaṃ kṣudhārtasyeva bhojanam

366.3

ईप्सितस्येव संप्राप्तिरर्थस्य समयेऽतिथे ।
एपितस्यात्मनः काले बृद्धस्यैव सुता यथा

īpsitasyeva saṃprāptirarthasya samaye'tithe |
epitasyātmanaḥ kāle bṛddhasyaiva sutā yathā

366.4

मनसा चिन्तितस्येव प्रीतिस्निग्धस्य दर्शनम् ।
प्रह्लादयति मां वाक्यं भवता यदुदीरितम्

manasā cintitasyeva prītisnigdhasya darśanam |
prahlādayati māṃ vākyaṃ bhavatā yadudīritam

366.5

मनश्चक्षुरिवाकाशे पश्यामि विमृशामि च ।
प्रज्ञानवचनाद्योयमुपदेशो हि मे कृतः

manaścakṣurivākāśe paśyāmi vimṛśāmi ca |
prajñānavacanādyoyamupadeśo hi me kṛtaḥ

366.6

वाढमेवं करिष्यामि यथा मे भाषते भवान् ।
इमां हि रजनीं साधो निवसस्व मया सह

vāḍhamevaṃ kariṣyāmi yathā me bhāṣate bhavān |
imāṃ hi rajanīṃ sādho nivasasva mayā saha

366.7

प्रभाते यास्यति चवान्पर्याश्वस्तः सुखोपितः ।
असौ हि भगवान्सूर्यो मन्दरश्मिरवाङ्भुखः

prabhāte yāsyati cavānparyāśvastaḥ sukhopitaḥ |
asau hi bhagavānsūryo mandaraśmiravāṅbhukhaḥ

भीष्म उवाच

366.8

ततस्तेन कृतातिथ्यः सोऽनिथिः शत्रुसूदन ।
उवास किल तां रात्रिं सह तेन द्विजेन वै

tatastena kṛtātithyaḥ so'nithiḥ śatrusūdana |
uvāsa kila tāṃ rātriṃ saha tena dvijena vai

366.9

तत्वं च धर्मसंयुक्तं तयोः कथयतोस्तदा ।
व्यतीता सा निशा कृत्स्ना सुखेन दिवसोपमा

tatvaṃ ca dharmasaṃyuktaṃ tayoḥ kathayatostadā |
vyatītā sā niśā kṛtsnā sukhena divasopamā

366.10

ततः प्रभातसमये सोऽतिथिस्तेन पूजितः ।
ब्राह्मणेन यथाशक्त्या स्वकार्यमभिकाङ्क्षता

tataḥ prabhātasamaye so'tithistena pūjitaḥ |
brāhmaṇena yathāśaktyā svakāryamabhikāṅkṣatā

366.11

ततः स विप्रः कृतकर्मनिश्चयः
कृताभ्यनुज्ञः स्वजनेन धर्मकृत् ।
यथोपदिष्टं भुजगेन्द्रसंश्रयं
जगाम काले सुकृतैकनिश्चयः

tataḥ sa vipraḥ kṛtakarmaniścayaḥ
kṛtābhyanujñaḥ svajanena dharmakṛt |
yathopadiṣṭaṃ bhujagendrasaṃśrayaṃ
jagāma kāle sukṛtaikaniścayaḥ

Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)