Anushasana Parva

Chapter 16: Vyasa declares Shri Krishna the whole sacrifice

इति श्रीमन्महाभारते अनुशासनपर्वणि दानधर्मपर्वणि षोडशोऽध्यायः ॥

8 verses · 16 of 274

What happens in this chapter

Vyasa declares Shri Krishna the whole sacrifice

A short adhyaya. Bhishma repeats what Vyasa once said at Dvaraka: Vasudeva is the Veda and the substance of the brahmana. The brahmana who knows Vishnu Vasudeva as the yupa awakens others, and knowing Vishnu who strode the worlds, he gains true brahmanhood. Vishnu is the sacrifice and is worshipped in it; Shri Krishna is the Vedangas and their teaching. Every station of the sacrifice and the work of the four priests are his. Even a sinful brahmana meditating on Om does not fall to a hard road. The ghee, the ladles, the patron, his wife, the hall and the cakes are all Vishnu; knowing this, one reaches him.

भीष्म उवाच

16.1

द्वारकायां यथा प्राह पुराऽयं मुनिसत्तमः ।
वेदविप्रमयत्वं तु वासुदेवस्य तच्छृणु

dvārakāyāṃ yathā prāha purā'yaṃ munisattamaḥ |
vedavipramayatvaṃ tu vāsudevasya tacchṛṇu

16.2

यूपं विष्णुं वासुदेवं विजान-
न्सर्वान्विप्रान्बोधते तत्वदर्शि ।
विष्णुं क्रान्तं वासुदेवं विजान-
न्विप्रो विप्रत्वं गच्छते तत्वदर्शी

yūpaṃ viṣṇuṃ vāsudevaṃ vijāna-
nsarvānviprānbodhate tatvadarśi |
viṣṇuṃ krāntaṃ vāsudevaṃ vijāna-
nvipro vipratvaṃ gacchate tatvadarśī

16.3

विष्णुर्यज्ञस्त्विज्यते चापि विष्णुः
कृष्णो विष्णुर्यश्च कृत्स्नः प्रभुश्च ।
कृष्णो वेदाङ्गं वेदवादाश्च कृष्ण
एवं जानन्ब्राह्मणो ब्रह्म एति

viṣṇuryajñastvijyate cāpi viṣṇuḥ
kṛṣṇo viṣṇuryaśca kṛtsnaḥ prabhuśca |
kṛṣṇo vedāṅgaṃ vedavādāśca kṛṣṇa
evaṃ jānanbrāhmaṇo brahma eti

16.4

स्थानं सर्वं वैष्णवं यज्ञमार्गे
चातुर्होत्रं वैष्णवं तत्र कृष्णः ।
सर्वैर्भावैरिज्यते सर्वकामैः
पुण्याँल्लोकान्ब्राह्मणाः प्राप्नुवन्ति

sthānaṃ sarvaṃ vaiṣṇavaṃ yajñamārge
cāturhotraṃ vaiṣṇavaṃ tatra kṛṣṇaḥ |
sarvairbhāvairijyate sarvakāmaiḥ
puṇyām̐llokānbrāhmaṇāḥ prāpnuvanti

16.5

सोमं सद्भावाद्ये च जातं पिबन्ति
दीप्तिं कर्म ये विदानाश्चरन्ति ।
एकान्तमिष्टं चिन्तयन्तो दिविस्था-
स्ते वै स्थानं प्राप्नुवन्ति व्रतज्ञाः

somaṃ sadbhāvādye ca jātaṃ pibanti
dīptiṃ karma ye vidānāścaranti |
ekāntamiṣṭaṃ cintayanto divisthā-
ste vai sthānaṃ prāpnuvanti vratajñāḥ

16.6

ओमित्येतद्ध्यायमानो न गच्छे-
द्दुर्गं पन्थानं पापकर्मापि विप्रः ।
सर्वं कृष्णं वासुदेवं हि विग्राः
कृत्वा ध्यानं दुर्गतिं न प्रयान्ति

omityetaddhyāyamāno na gacche-
ddurgaṃ panthānaṃ pāpakarmāpi vipraḥ |
sarvaṃ kṛṣṇaṃ vāsudevaṃ hi vigrāḥ
kṛtvā dhyānaṃ durgatiṃ na prayānti

16.7

आज्यं यज्ञः स्रुक्स्रुवौ यज्ञदाता
इच्छा पत्नी पत्निशाला हवींषि ।
इध्याः पुरोडाशं सर्वदा होतृकर्ता
कृत्स्नं विष्णुं संविजानंस्तमेति

ājyaṃ yajñaḥ sruksruvau yajñadātā
icchā patnī patniśālā havīṃṣi |
idhyāḥ puroḍāśaṃ sarvadā hotṛkartā
kṛtsnaṃ viṣṇuṃ saṃvijānaṃstameti

16.8

योगेयोगे कर्मणां चाभिहारे
युक्ते वैताने कर्मणि ब्राह्मणस्य ।
पुष्ट्यर्थेषु प्राप्नुयात्कर्मसिद्धिं
शान्त्यर्थेषु प्राप्नुयात्सर्वशान्तिम्ट

yogeyoge karmaṇāṃ cābhihāre
yukte vaitāne karmaṇi brāhmaṇasya |
puṣṭyartheṣu prāpnuyātkarmasiddhiṃ
śāntyartheṣu prāpnuyātsarvaśāntimṭa

Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)