उक्तं ते गोप्रदानं वै नाचिकेतमृषिं प्रति ।
माहात्म्यमपि चैवोक्तमुद्देशेन गवां प्रभो
uktaṃ te gopradānaṃ vai nāciketamṛṣiṃ prati |
māhātmyamapi caivoktamuddeśena gavāṃ prabho
Anushasana Parva
Chapter 107: Indra asks Brahma about Goloka
इति श्रीमन्महाभारते अनुशासनपर्वणि दानधर्मपर्वणि सप्ताधिकशततमोऽध्यायः ॥
12 verses · 107 of 274
What happens in this chapter
Indra asks Brahma about Goloka
A short chapter of questions. Yudhishthira has heard of Nachiketa and the gift of cows, of Nriga's suffering for one unknowing fault, and of how Shri Krishna freed him at Dvaraka. One doubt remains: what is the world where givers of cows dwell? Bhishma answers with an old account in which Indra put the same question to lotus-born Brahma. Indra says he has seen the dwellers of Goloka outshine the splendour of svarga itself. He asks what those worlds are like, what fruit they give, for how long, how a small gift can equal a large one, how one may count as a giver of cows without giving any, and which dakshina is best. Brahma answers in the next adhyaya.
युधिष्ठिर उवाच
नृगेण च महद्दुःखमनुभूतं महात्मना ।
एकापराधादज्ञानात्पितामह महामते
nṛgeṇa ca mahadduḥkhamanubhūtaṃ mahātmanā |
ekāparādhādajñānātpitāmaha mahāmate
द्वारवत्यां यथा चासौ निविशन्त्यां समुद्धृतः ।
मोक्षहेतुरभूत्कृष्णस्तदप्यवधृतं मया
dvāravatyāṃ yathā cāsau niviśantyāṃ samuddhṛtaḥ |
mokṣaheturabhūtkṛṣṇastadapyavadhṛtaṃ mayā
किं त्वस्ति मम संदेहो गवां लोकं प्रति प्रभो ।
तत्त्वतः श्रोतुमिच्छामि गोदा यत्र वसन्त्युत
kiṃ tvasti mama saṃdeho gavāṃ lokaṃ prati prabho |
tattvataḥ śrotumicchāmi godā yatra vasantyuta
भीष्म उवाच
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
यथाऽपृच्छत्पद्मयोनिमेतदेव शतक्रतुः
atrāpyudāharantīmamitihāsaṃ purātanam |
yathā'pṛcchatpadmayonimetadeva śatakratuḥ
शक्र उवाच
स्वर्लोकवासिनां लक्ष्मीमभिभूय स्वयाऽर्चिषा ।
गोलोकवासिनः पश्ये वदतां संशयोऽत्र मे
svarlokavāsināṃ lakṣmīmabhibhūya svayā'rciṣā |
golokavāsinaḥ paśye vadatāṃ saṃśayo'tra me
कीदृशा भगवँल्लोका गवां तद्बूहि मेऽनघ ।
यानावसन्ति दातार एतदिच्छामि वेदितुम्
kīdṛśā bhagavam̐llokā gavāṃ tadbūhi me'nagha |
yānāvasanti dātāra etadicchāmi veditum
कीदृशाः किंफलाः किंस्वित्परमस्तत्र को गुणः ।
कथं च पुरुषास्तत्र गच्छन्ति विगतज्वराः
kīdṛśāḥ kiṃphalāḥ kiṃsvitparamastatra ko guṇaḥ |
kathaṃ ca puruṣāstatra gacchanti vigatajvarāḥ
कियत्कालं प्रदानस्य दाता च फलमश्नुते ।
कथं बहुविधं दानं स्यादल्पमपि वा कथम्
kiyatkālaṃ pradānasya dātā ca phalamaśnute |
kathaṃ bahuvidhaṃ dānaṃ syādalpamapi vā katham
बह्वीनां कीदृशं दानमल्पानां वाऽपि दीदृशम् ।
अदत्त्वा गोप्रदाः सन्ति केन वा तच्च शंस मे
bahvīnāṃ kīdṛśaṃ dānamalpānāṃ vā'pi dīdṛśam |
adattvā gopradāḥ santi kena vā tacca śaṃsa me
कथं वा बहुदाता स्यादल्पदात्रा समः प्रभो ।
अल्पप्रदाता बहुदः कथं स्वित्स्यादिहेश्वर
kathaṃ vā bahudātā syādalpadātrā samaḥ prabho |
alpapradātā bahudaḥ kathaṃ svitsyādiheśvara
कीदृशी दक्षिणा चैव गोप्रदाने विशिष्यते ।
एतत्तथ्येन भगवन्मम शंसितुमर्हसि
kīdṛśī dakṣiṇā caiva gopradāne viśiṣyate |
etattathyena bhagavanmama śaṃsitumarhasi
Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)