Adi Parva

Chapter 28: Vinata blesses Garuda before the quest

इति श्रीमन्महाभारते आदिपर्वणि आस्तीकपर्वणि अष्टाविंशोऽध्यायः ॥

22 verses · 28 of 261

What happens in this chapter

Vinata blesses Garuda before the quest

Bound by the serpents' demand, Garuda tells his mother Vinata he will fetch the amrita and asks what he may eat on the way. She points him to a settlement of cruel Nishadas in a remote hollow of the ocean. Eat them, she says, but never harm a brahmana, for an angered brahmana burns like fire, sun and poison together. How will he know one? The one that sticks in his throat like a swallowed hook and burns like a coal. She blesses him, asking the winds, Sun, Moon, Agni, the Vasus and Vishnu to guard him. Garuda opens his beak across the Nishadas' path and they rush into it.

सौतिरुवाच

28.1

इत्युक्तो गरुडः सर्पैस्ततो मातरमब्रवीत् ।
गच्छाम्यमृतमाहर्तुं भक्ष्यमिच्छामि वेदितुम्

ityukto garuḍaḥ sarpaistato mātaramabravīt |
gacchāmyamṛtamāhartuṃ bhakṣyamicchāmi veditum

विनतोवाच

28.2

समुद्रकुक्षावेकान्ते निषादालयमुत्तमम् ।
भवनानि निषादानां तत्र सन्ति द्विजोत्तम

samudrakukṣāvekānte niṣādālayamuttamam |
bhavanāni niṣādānāṃ tatra santi dvijottama

28.3

पापिनां नष्टलोकानां निर्घृणानां दुरात्मनाम् ।
निषादानां सहस्राणि तान्भुक्त्वाऽमृतमानय

pāpināṃ naṣṭalokānāṃ nirghṛṇānāṃ durātmanām |
niṣādānāṃ sahasrāṇi tānbhuktvā'mṛtamānaya

28.4

न च ते ब्राह्मणं हन्तुं कार्या बुद्धिः कथंचन ।
अवध्यः सर्वभूतानां ब्राह्मणो ह्यनलोपमः

na ca te brāhmaṇaṃ hantuṃ kāryā buddhiḥ kathaṃcana |
avadhyaḥ sarvabhūtānāṃ brāhmaṇo hyanalopamaḥ

28.5

अग्निरर्को विषं शस्त्रं विप्रो भवति कोपितः ।
गुरुर्हि सर्वभूतानां ब्राह्मणः परिकीर्तितः

agnirarko viṣaṃ śastraṃ vipro bhavati kopitaḥ |
gururhi sarvabhūtānāṃ brāhmaṇaḥ parikīrtitaḥ

28.6

एवमादिस्वरूपैस्तु सतां वै ब्राह्मणो मतः ।
स ते तात न हन्तव्यः संक्रुद्धेनापि सर्वथा

evamādisvarūpaistu satāṃ vai brāhmaṇo mataḥ |
sa te tāta na hantavyaḥ saṃkruddhenāpi sarvathā

28.7

ब्राह्मणानामभिद्रोहो न कर्तव्यः कथंचन ।
न ह्येवमग्निर्नादित्यो भस्म कुर्यात्तथानघ

brāhmaṇānāmabhidroho na kartavyaḥ kathaṃcana |
na hyevamagnirnādityo bhasma kuryāttathānagha

28.8

यथा कुर्यादभिक्रुद्धो ब्राह्मणः संशितव्रतः ।
तदेतैर्विविधैर्लिङ्गैस्त्वं विद्यास्तं द्विजोत्तमम्

yathā kuryādabhikruddho brāhmaṇaḥ saṃśitavrataḥ |
tadetairvividhairliṅgaistvaṃ vidyāstaṃ dvijottamam

28.9

भूतानामग्रभूर्विप्रो वर्णश्रेष्ठः पिता गुरुः ।
(गरुड उवाच)
किंरूपो ब्राह्मणो मातः किंशीलः किंपराक्रमः

bhūtānāmagrabhūrvipro varṇaśreṣṭhaḥ pitā guruḥ |
(garuḍa uvāca)
kiṃrūpo brāhmaṇo mātaḥ kiṃśīlaḥ kiṃparākramaḥ

28.10

किंस्विदग्निनिभो भाति किंस्वित्सौम्यप्रदर्शनः ।
यथाहमभिजानीयां ब्राह्मणं लक्षणैः शुभैः

kiṃsvidagninibho bhāti kiṃsvitsaumyapradarśanaḥ |
yathāhamabhijānīyāṃ brāhmaṇaṃ lakṣaṇaiḥ śubhaiḥ

28.11

तन्मे कारणतो मातः पृच्छतो वक्तुमर्हसि ।
(विनतोवाच)
यस्ते कण्ठमनुप्राप्तो निगीर्णं बडिशं यथा

tanme kāraṇato mātaḥ pṛcchato vaktumarhasi |
(vinatovāca)
yaste kaṇṭhamanuprāpto nigīrṇaṃ baḍiśaṃ yathā

28.12

दहेदङ्गारवत्पुत्रं तं विद्याद्ब्राह्मणर्षभम् ।
विप्रस्त्वया न हन्तव्यः संक्रुद्धेनापि सर्वदा

dahedaṅgāravatputraṃ taṃ vidyādbrāhmaṇarṣabham |
viprastvayā na hantavyaḥ saṃkruddhenāpi sarvadā

28.13

प्रोवाच चैन विनता पुत्रहार्दादिदं वचः ।
जठरे न च जीर्येद्यस्तं जानीहि द्विजोत्तमम्

provāca caina vinatā putrahārdādidaṃ vacaḥ |
jaṭhare na ca jīryedyastaṃ jānīhi dvijottamam

28.14

पुनः प्रोवाच विनता पुत्रहार्दादिदं वचः ।
जानन्त्यप्यतुलं वीर्यमाशीर्वादपरायणा

punaḥ provāca vinatā putrahārdādidaṃ vacaḥ |
jānantyapyatulaṃ vīryamāśīrvādaparāyaṇā

28.15

प्रीता परमदुःखार्ता नागैर्विप्रकृता सती ।
(विनतोवाच)
पक्षौ ते मारुतः पातु चन्द्रसूर्यौ च पृष्ठतः

prītā paramaduḥkhārtā nāgairviprakṛtā satī |
(vinatovāca)
pakṣau te mārutaḥ pātu candrasūryau ca pṛṣṭhataḥ

28.16

शिरश्च पातु वह्निस्ते वसवः सर्वतस्तनुम् ।
विष्णुः सर्वगतः सर्वमह्गानि तव चैव ह ।
अहं च ते सदा पुत्र शान्तिस्वस्तिपरायणा

śiraśca pātu vahniste vasavaḥ sarvatastanum |
viṣṇuḥ sarvagataḥ sarvamahgāni tava caiva ha |
ahaṃ ca te sadā putra śāntisvastiparāyaṇā

28.17

इहासीना भविष्यामि स्वस्तिकारे रता सदा ।
अरिष्टं व्रज पन्थानं पुत्र कार्यार्थसिद्धये

ihāsīnā bhaviṣyāmi svastikāre ratā sadā |
ariṣṭaṃ vraja panthānaṃ putra kāryārthasiddhaye

सौतिरुवाच

28.18

ततः स मातुर्वचनं निशम्य
वितत्य पक्षौ नभ उत्पपात ।
ततो निषादान्बलवानुपागतो
बुभुक्षितः काल इवान्तकोऽपरः

tataḥ sa māturvacanaṃ niśamya
vitatya pakṣau nabha utpapāta |
tato niṣādānbalavānupāgato
bubhukṣitaḥ kāla ivāntako'paraḥ

28.19

स तान्निषादानुपसंहरंस्तदा
रजः समुद्धूय नभःस्पृशं महत् ।
समुद्रकुक्षौ च विशोषयन्पयः
समीपजान्भूधरजान्विचालयन्

sa tānniṣādānupasaṃharaṃstadā
rajaḥ samuddhūya nabhaḥspṛśaṃ mahat |
samudrakukṣau ca viśoṣayanpayaḥ
samīpajānbhūdharajānvicālayan

28.20

ततः स चक्रे महदाननं तदा
निषादमार्गं प्रतिरुध्य पक्षिराट् ।
ततो निषादास्त्वरिताः प्रवव्रजु-
र्यतो मुखं तस्य भुजंगभोजिनः

tataḥ sa cakre mahadānanaṃ tadā
niṣādamārgaṃ pratirudhya pakṣirāṭ |
tato niṣādāstvaritāḥ pravavraju-
ryato mukhaṃ tasya bhujaṃgabhojinaḥ

28.21

तदाननं विवृतमतिप्रमाणव-
त्समभ्ययुर्गगनमिवार्दिताः खगाः ।
सहस्रशः पवनजोविमोहिता
यथा ।ञनिलप्रचलितपादपे वने

tadānanaṃ vivṛtamatipramāṇava-
tsamabhyayurgaganamivārditāḥ khagāḥ |
sahasraśaḥ pavanajovimohitā
yathā |ñanilapracalitapādape vane

28.22

ततः खगो वदनममित्रतापनः
समाहरत्परिचपलो मत्बलाः ।
निषूदयन्बहुविधमत्स्यजीविनो
बभुक्षितो गगनचरेश्वरस्तदा

tataḥ khago vadanamamitratāpanaḥ
samāharatparicapalo matbalāḥ |
niṣūdayanbahuvidhamatsyajīvino
babhukṣito gaganacareśvarastadā

Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)