वसत्सु तेषु प्रच्छन्नं पाण्डवेषु महात्मसु ।
आजगामाथ तान्द्रष्टुं व्यासः सत्यवतीसुतः
vasatsu teṣu pracchannaṃ pāṇḍaveṣu mahātmasu |
ājagāmātha tāndraṣṭuṃ vyāsaḥ satyavatīsutaḥ
Adi Parva
Chapter 184: Vyasa tells of Draupadi's former birth
इति श्रीमन्महाभारते आदिपर्वणि चैत्ररथपर्वणि चतुरशीत्यधिकशततमोऽध्यायः ॥
16 verses · 184 of 261
What happens in this chapter
Vyasa tells of Draupadi's former birth
While the Pandavas live in hiding, Vyasa, son of Satyavati, comes to see them. He asks whether they keep to dharma and the Shastra and honour the brahmanas. Then he tells of a rishi's daughter in a tapovana who through her own past karma found no husband. She performed fierce tapas and pleased Bhagwan Shankara, who offered her a boon. Again and again she said, I want a husband with every virtue. Shankara told her she would have five husbands, for she had asked five times. She protested that she wanted one, but he said it would come to pass in another body. That maiden, says Vyasa, is now born in Drupada's house as Krishnaa, destined to be their wife. Go to Panchala, he says, and departs.
वैशंपायन उवाच
तमागतमभिप्रेक्ष्य प्रत्युद्गम्य परन्तपाः ।
प्रणिपत्याभिवाद्यैनं तस्थुः प्राञ्जलयस्तदा
tamāgatamabhiprekṣya pratyudgamya parantapāḥ |
praṇipatyābhivādyainaṃ tasthuḥ prāñjalayastadā
समनुज्ञाप्य तान्सर्वानासीनान्मुनिरब्रवीत् ।
प्रच्छन्नं पूजितः पार्थैः प्रीतिपूर्वमिदं वचः
samanujñāpya tānsarvānāsīnānmunirabravīt |
pracchannaṃ pūjitaḥ pārthaiḥ prītipūrvamidaṃ vacaḥ
अपि धर्मेण वर्तध्वं शास्त्रेण च परन्तपाः ।
अपि विप्रेषु पूजा वः पूजार्हेषु न हीयते
api dharmeṇa vartadhvaṃ śāstreṇa ca parantapāḥ |
api vipreṣu pūjā vaḥ pūjārheṣu na hīyate
अथ धर्मार्थवद्वाक्यमुक्त्वा स भगवानृषिः ।
विचित्राश्च कथास्तास्ताः पुनरेवेदमब्रवीत्
atha dharmārthavadvākyamuktvā sa bhagavānṛṣiḥ |
vicitrāśca kathāstāstāḥ punarevedamabravīt
आसीत्तपोवने काचिदृषेः कन्या महात्मनः ।
विलग्नमध्या सुश्रोणी सुभ्रूः सर्वगुणान्विता
āsīttapovane kācidṛṣeḥ kanyā mahātmanaḥ |
vilagnamadhyā suśroṇī subhrūḥ sarvaguṇānvitā
कर्मभिः स्वकृतैः सा तु दुर्भगा समपद्यत ।
नाध्यगच्छत्पतिं सा तु कन्या रूपवती सती
karmabhiḥ svakṛtaiḥ sā tu durbhagā samapadyata |
nādhyagacchatpatiṃ sā tu kanyā rūpavatī satī
तपस्तप्तुमथारेभे पत्यर्थमसुखा ततः ।
तोषयामास तपसा सा किलोग्रेण शङ्करम्
tapastaptumathārebhe patyarthamasukhā tataḥ |
toṣayāmāsa tapasā sā kilogreṇa śaṅkaram
तस्याः स भगवांस्तुष्टस्तामुवाच यशस्विनीम् ।
वरं वरय भद्रं ते वरदोऽस्मीति शङ्करः
tasyāḥ sa bhagavāṃstuṣṭastāmuvāca yaśasvinīm |
varaṃ varaya bhadraṃ te varado'smīti śaṅkaraḥ
अथेश्वरमुवाचेदमात्मनः सा वचो हितम् ।
पतिं सर्वगुणोपेतमिच्छामीति पुनःपुनः
atheśvaramuvācedamātmanaḥ sā vaco hitam |
patiṃ sarvaguṇopetamicchāmīti punaḥpunaḥ
तामथ प्रत्युवाचेदमीशानो वदतां वरः ।
पञ्च ते पतयो भद्रे भविष्यन्तीति भारताः
tāmatha pratyuvācedamīśāno vadatāṃ varaḥ |
pañca te patayo bhadre bhaviṣyantīti bhāratāḥ
एवमुक्ता ततः कन्या देवं वरदमब्रवीत् ।
एकमिच्छाम्यहं देव त्वत्प्रसादात्पतिं प्रभो
evamuktā tataḥ kanyā devaṃ varadamabravīt |
ekamicchāmyahaṃ deva tvatprasādātpatiṃ prabho
पुनरेवाब्रवीद्देव इदं वचनमुत्तमम् ।
पञ्चकृत्वस्त्वया ह्युक्तः पतिं देहीत्यहं पुनः
punarevābravīddeva idaṃ vacanamuttamam |
pañcakṛtvastvayā hyuktaḥ patiṃ dehītyahaṃ punaḥ
देहमन्यं गतायास्ते यथोक्तं तद्भविष्यति ।
(व्यास उवाच)
द्रुपदस्य कुले जज्ञे सा कन्या देवरूपिणी
dehamanyaṃ gatāyāste yathoktaṃ tadbhaviṣyati |
(vyāsa uvāca)
drupadasya kule jajñe sā kanyā devarūpiṇī
निर्दिष्टा भवतां पत्नी कृष्णा पार्षत्यनिन्दिता ।
पाञ्चालनगरे तस्मान्निवसध्वं महाबलाः ।
सुखिनस्तामनुप्राप्य भविष्यथ न संशयः
nirdiṣṭā bhavatāṃ patnī kṛṣṇā pārṣatyaninditā |
pāñcālanagare tasmānnivasadhvaṃ mahābalāḥ |
sukhinastāmanuprāpya bhaviṣyatha na saṃśayaḥ
एवमुक्त्वा महाभागः पाण्डवान्स पितामहः ।
पार्थानामन्त्र्य कुन्तीं च प्रातिष्ठत महातपाः
evamuktvā mahābhāgaḥ pāṇḍavānsa pitāmahaḥ |
pārthānāmantrya kuntīṃ ca prātiṣṭhata mahātapāḥ
Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)