Purva Khanda: Achara Kanda

Chapter 77: Pulaka gems: sources, signs and value

इति श्रीगारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे पुलकपरीक्षणं नाम सप्तसप्ततितमोऽध्यायः ॥

4 verses · 77 of 241

What happens in this chapter

Pulaka gems: sources, signs and value

Suta says that the nails of the danava king were placed on holy mountains, by rivers and in the northern lands, and those regions became famous. In Dasharna, Vagadara, Mekala, Kalaga and similar places, good pulaka gems are found, coloured like gunja seed, collyrium, honey and lotus stalk, some shining like fire or the plantain. Pulakas marked with patterns of conch, lotus, bee or sun, or crossed by fine threads, are supremely pure and auspicious, and bring growth. But those that show shapes of crows, dogs, donkeys, jackals, wolves or vultures with mouths wet with flesh and blood bring death, and a wise man rejects them. A pala of good pulaka is priced at five hundred. The whole teaching takes four verses.

सूत उवाच

77.1

पुण्येषु पर्वतवरेषु च निम्नगासु स्थानान्तरेषु च तथोत्तरदेशगत्वात् ।
संस्थापिताः स्वनखबाहुगतेः प्रकाशं संपूज्य दानवपतिं प्रथिते प्रदेशे

puṇyeṣu parvatavareṣu ca nimnagāsu sthānāntareṣu ca tathottaradeśagatvāt |
saṃsthāpitāḥ svanakhabāhugateḥ prakāśaṃ saṃpūjya dānavapatiṃ prathite pradeśe

77.2

दाशार्णवागदर
मेकलकालगादौ गुञ्जाञ्जनक्षौद्रमृणालवर्णाः ।
गन्धर्ववह्निकदलीसदृशावभासा एते प्रशस्ताः पुलकाः प्रसूताः

dāśārṇavāgadara
mekalakālagādau guñjāñjanakṣaudramṛṇālavarṇāḥ |
gandharvavahnikadalīsadṛśāvabhāsā ete praśastāḥ pulakāḥ prasūtāḥ

77.3

शङ्खाब्जभृङ्गार्कविचित्रभङ्गा सूत्रैरु
पेताः परमाः पवित्राः ।
मङ्गल्ययुक्ता बहुभक्तिचित्रा वृद्धिप्रदास्ते पुलका भवन्ति

śaṅkhābjabhṛṅgārkavicitrabhaṅgā sūtrairu
petāḥ paramāḥ pavitrāḥ |
maṅgalyayuktā bahubhakticitrā vṛddhipradāste pulakā bhavanti

77.4

काका
श्वरासभसृगालवृकोग्ररूपैर्गृध्रैः समांसरुधिरार्द्रमुखैरुपेताः ।
मृत्युप्रदाश्च विदुषा परिवर्जनीया मूल्यं पलस्य कथितं च शतानि पञ्च

kākā
śvarāsabhasṛgālavṛkograrūpairgṛdhraiḥ samāṃsarudhirārdramukhairupetāḥ |
mṛtyupradāśca viduṣā parivarjanīyā mūlyaṃ palasya kathitaṃ ca śatāni pañca

Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)