Purva Khanda: Achara Kanda

Chapter 76: Bhishma stones and their protective power

इति श्रीगारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे वैदूर्य्यपरीक्षणं नाम षट्सप्ततितमोऽध्यायः ॥

8 verses · 76 of 241

What happens in this chapter

Bhishma stones and their protective power

Though its colophon calls it a test of vaidurya, the chapter describes the bhishma stone. Suta says the seed of that enemy of the devas fell in the northern Himalaya, which became the mine of the finest bhishma gems, white like conch and lotus, and diamond-like when young. One who wears it set in gold at the neck always prospers. Leopards, wolves, elephants, lions and tigers flee from the wearer even at close range. Worn as a ring, it removes fear; offered at the tarpana of the pitris, it satisfies them for many years. It calms the venom of snakes, rats and scorpions and destroys fear of water, fire, enemies and thieves. Stones coloured like moss or cloud, dull or faded, are shunned. Price depends on place and distance.

सूत उवाच

76.1

हिमवत्युत्तरदेशे वीर्य्यं पतितं सुरद्विषस्तस्य ।
संप्राप्तमुत्तमानामाकरतां भीष्मरत्नानाम्

himavatyuttaradeśe vīryyaṃ patitaṃ suradviṣastasya |
saṃprāptamuttamānāmākaratāṃ bhīṣmaratnānām

76.2

शुक्लाः शङ्खाब्जनिभाः स्योनाकसन्निभाः प्रभावन्तः ।
प्रभवन्ति ततस्तरुणा वज्रनिभा भीष्मपाषाणाः

śuklāḥ śaṅkhābjanibhāḥ syonākasannibhāḥ prabhāvantaḥ |
prabhavanti tatastaruṇā vajranibhā bhīṣmapāṣāṇāḥ

76.3

हेमादिप्रतिबद्धाः शुद्धमपि श्रद्धया विधत्ते यः ।
भीष्ममणिं ग्रीवादिषु सुसम्पदं स सर्वदा लभते

hemādipratibaddhāḥ śuddhamapi śraddhayā vidhatte yaḥ |
bhīṣmamaṇiṃ grīvādiṣu susampadaṃ sa sarvadā labhate

76.4

निरीक्ष्य पलायन्ते यं तमरण्यनिवासिनः समीपेऽपि ।
द्वीपिवृकशरभकुञ्जरसिंहव्याघ्रादयो हिंस्राः

nirīkṣya palāyante yaṃ tamaraṇyanivāsinaḥ samīpe'pi |
dvīpivṛkaśarabhakuñjarasiṃhavyāghrādayo hiṃsrāḥ

76.5

तसोयत्कलतष्टतरोर्भवति भयं न चास्तीशमुपहसन्ति ।
भीष्ममणिर्गुणयुक्तो सम्यक्प्राप्ताङ्गुलीकलत्रत्वः

tasoyatkalataṣṭatarorbhavati bhayaṃ na cāstīśamupahasanti |
bhīṣmamaṇirguṇayukto samyakprāptāṅgulīkalatratvaḥ

76.6

पितॄतर्पणे पितॄणां तृप्तिर्बहुवार्षिकी भवति ।
शाम्यन्त्यद्भुतान्यपि सर्पाण्डजाखुवृश्चिकविषाणि ।
सलिलाग्निवैरितस्करभयानि भीमानि नश्यन्ति

pitṝtarpaṇe pitṝṇāṃ tṛptirbahuvārṣikī bhavati |
śāmyantyadbhutānyapi sarpāṇḍajākhuvṛścikaviṣāṇi |
salilāgnivairitaskarabhayāni bhīmāni naśyanti

76.7

शैवलबलाहकाभं पुरुषं पीतप्रभं प्रभाहीनम् ।
मलिनद्युति च विवर्णं दूरात्परिवर्जयेत्प्राज्ञः

śaivalabalāhakābhaṃ puruṣaṃ pītaprabhaṃ prabhāhīnam |
malinadyuti ca vivarṇaṃ dūrātparivarjayetprājñaḥ

76.8

मूल्यं प्रकल्प्यमेषां विबुधवरैर्दैशकालविज्ञानात् ।
दूरे भूतानां बहु किञ्चिन्निकटप्रसूतानाम्

mūlyaṃ prakalpyameṣāṃ vibudhavarairdaiśakālavijñānāt |
dūre bhūtānāṃ bahu kiñcinnikaṭaprasūtānām

Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)