हस्तिकर्णपलाशस्य पत्राणि चूर्णयेद्धर ।
सर्वरोगविनिर्मुक्तं चूर्णं पलशतं शिव
hastikarṇapalāśasya patrāṇi cūrṇayeddhara |
sarvarogavinirmuktaṃ cūrṇaṃ palaśataṃ śiva
Purva Khanda: Achara Kanda
Chapter 187: Rasayana recipes for long life
इति श्रीगारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे आयुष्करयोगोदृसप्ताशीत्यधिकशततमोऽध्यायः ॥
14 verses · 187 of 241
What happens in this chapter
Rasayana recipes for long life
Hari gives Shiva recipes for long life. Leaves of the hastikarna palasha, dried and powdered, are eaten with milk for a week; the text says this makes a man a shrutidhara, one who keeps whatever he hears, with the gait and valour of a lion, the glow of a ruby and the form of a sixteen-year-old living on milk alone. Taken with honey and ghee, with keshraja, or with sour gruel, the same powder is said to give lifespans of a hundred or a thousand years free of wrinkles and grey hair. As a paste it blackens hair and brightens the eyes. Palasha seeds husked in Shravana and taken with butter, while bowing daily to Hari, and bhringaraja root gathered under Pushya nakshatra, give the same gifts.
हरिरुवाच
सक्षीरं भक्षीतं कुर्यात्सप्ताहेन वृषध्वज ।
नरं श्रुतिधरं रुद्र मृगेन्द्रगतिविक्रमम्
sakṣīraṃ bhakṣītaṃ kuryātsaptāhena vṛṣadhvaja |
naraṃ śrutidharaṃ rudra mṛgendragativikramam
पद्मरागप्रतीकाशंयुक्तं दशशतायुषा ।
षोडशाब्दाकृतिं रुद्र सततं दुग्धभोजनात्
padmarāgapratīkāśaṃyuktaṃ daśaśatāyuṣā |
ṣoḍaśābdākṛtiṃ rudra satataṃ dugdhabhojanāt
मधुसर्पिःसमायुक्तं दुग्धमायुष्करं भवेत् ।
तज्जग्धं मधुना सार्धं दशवर्ष सहस्रिणम्
madhusarpiḥsamāyuktaṃ dugdhamāyuṣkaraṃ bhavet |
tajjagdhaṃ madhunā sārdhaṃ daśavarṣa sahasriṇam
कुर्यान्नरं श्रुतिधरं प्रमदाजनवल्लभम् ।
दध्ना नित्यं भक्षितन्तु वज्रदेहकरं भवेत्
kuryānnaraṃ śrutidharaṃ pramadājanavallabham |
dadhnā nityaṃ bhakṣitantu vajradehakaraṃ bhavet
केशराजिसमायुक्तं नरं वर्षसहस्रिणम् ।
तच्च काञ्जिकसंयुक्तं नरं कुर्याच्च भक्षितम्
keśarājisamāyuktaṃ naraṃ varṣasahasriṇam |
tacca kāñjikasaṃyuktaṃ naraṃ kuryācca bhakṣitam
शतवर्षं दिव्यदेहं वलीपलितवर्जितम् ।
जग्धं त्रिफलया क्षौद्रं चक्षुष्मन्तं करोति वै
śatavarṣaṃ divyadehaṃ valīpalitavarjitam |
jagdhaṃ triphalayā kṣaudraṃ cakṣuṣmantaṃ karoti vai
अन्धः पश्येत्तु चूर्णस्य साज्यस्यैव तु भक्षणात् ।
महिषीक्षीरसंयुक्तस्तल्लेपः कृष्णकेशकृत्
andhaḥ paśyettu cūrṇasya sājyasyaiva tu bhakṣaṇāt |
mahiṣīkṣīrasaṃyuktastallepaḥ kṛṣṇakeśakṛt
खल्वाटस्य च वै केशा भवन्ति वृषभध्वज ।
तैलयुक्तेन चूर्णेन वलीपलितनाशनम्
khalvāṭasya ca vai keśā bhavanti vṛṣabhadhvaja |
tailayuktena cūrṇena valīpalitanāśanam
तदुद्वर्तनमात्रेण सर्वरागः प्रमुच्यते ।
सच्छागक्षीरचूर्णेन दृष्टिः स्यान्मासतोऽञ्जनात्
tadudvartanamātreṇa sarvarāgaḥ pramucyate |
sacchāgakṣīracūrṇena dṛṣṭiḥ syānmāsato'ñjanāt
पलाशस्य च बीजानि श्रावणे वितुषाणि च ।
गृहीत्वा नवनीतेन तेषां चूर्णं च भक्षयेत्
palāśasya ca bījāni śrāvaṇe vituṣāṇi ca |
gṛhītvā navanītena teṣāṃ cūrṇaṃ ca bhakṣayet
कर्षार्धमेकं सेवेत नत्वा नित्यं हरिं प्रभुम् ।
पुराणषष्टिधान्यस्य पथ्यमम्बु पिबन्हर ।
जीवेद्वर्षसहस्राणि वलीपलितवर्जितः
karṣārdhamekaṃ seveta natvā nityaṃ hariṃ prabhum |
purāṇaṣaṣṭidhānyasya pathyamambu pibanhara |
jīvedvarṣasahasrāṇi valīpalitavarjitaḥ
भृङ्गराजस्य वै मूलं पुष्यर्क्षे तु समाहृतम् ।
विधाय तस्य चूर्णं वै ससौवीरञ्च भक्षयेतं
bhṛṅgarājasya vai mūlaṃ puṣyarkṣe tu samāhṛtam |
vidhāya tasya cūrṇaṃ vai sasauvīrañca bhakṣayetaṃ
मासमात्रप्रयोगेण वलीपलितवर्जितः ।
शतानि पञ्च जीवेच्च नरो नागबलो भवेत् ।
भवेच्छ्रुतिधरो रुद्र पुष्यर्क्षे चैव भक्षणात्
māsamātraprayogeṇa valīpalitavarjitaḥ |
śatāni pañca jīvecca naro nāgabalo bhavet |
bhavecchrutidharo rudra puṣyarkṣe caiva bhakṣaṇāt
Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)