अध्याय 187: दीर्घायु के रसायन योग

हस्तिकर्णपलाशस्य पत्राणि चूर्णयेद्धर ।
सर्वरोगविनिर्मुक्तं चूर्णं पलशतं शिव

hastikarṇapalāśasya patrāṇi cūrṇayeddhara |
sarvarogavinirmuktaṃ cūrṇaṃ palaśataṃ śiva

सक्षीरं भक्षीतं कुर्यात्सप्ताहेन वृषध्वज ।
नरं श्रुतिधरं रुद्र मृगेन्द्रगतिविक्रमम्

sakṣīraṃ bhakṣītaṃ kuryātsaptāhena vṛṣadhvaja |
naraṃ śrutidharaṃ rudra mṛgendragativikramam

पद्मरागप्रतीकाशंयुक्तं दशशतायुषा ।
षोडशाब्दाकृतिं रुद्र सततं दुग्धभोजनात्

padmarāgapratīkāśaṃyuktaṃ daśaśatāyuṣā |
ṣoḍaśābdākṛtiṃ rudra satataṃ dugdhabhojanāt

मधुसर्पिःसमायुक्तं दुग्धमायुष्करं भवेत् ।
तज्जग्धं मधुना सार्धं दशवर्ष सहस्रिणम्

madhusarpiḥsamāyuktaṃ dugdhamāyuṣkaraṃ bhavet |
tajjagdhaṃ madhunā sārdhaṃ daśavarṣa sahasriṇam

कुर्यान्नरं श्रुतिधरं प्रमदाजनवल्लभम् ।
दध्ना नित्यं भक्षितन्तु वज्रदेहकरं भवेत्

kuryānnaraṃ śrutidharaṃ pramadājanavallabham |
dadhnā nityaṃ bhakṣitantu vajradehakaraṃ bhavet

केशराजिसमायुक्तं नरं वर्षसहस्रिणम् ।
तच्च काञ्जिकसंयुक्तं नरं कुर्याच्च भक्षितम्

keśarājisamāyuktaṃ naraṃ varṣasahasriṇam |
tacca kāñjikasaṃyuktaṃ naraṃ kuryācca bhakṣitam

शतवर्षं दिव्यदेहं वलीपलितवर्जितम् ।
जग्धं त्रिफलया क्षौद्रं चक्षुष्मन्तं करोति वै

śatavarṣaṃ divyadehaṃ valīpalitavarjitam |
jagdhaṃ triphalayā kṣaudraṃ cakṣuṣmantaṃ karoti vai

अन्धः पश्येत्तु चूर्णस्य साज्यस्यैव तु भक्षणात् ।
महिषीक्षीरसंयुक्तस्तल्लेपः कृष्णकेशकृत्

andhaḥ paśyettu cūrṇasya sājyasyaiva tu bhakṣaṇāt |
mahiṣīkṣīrasaṃyuktastallepaḥ kṛṣṇakeśakṛt

खल्वाटस्य च वै केशा भवन्ति वृषभध्वज ।
तैलयुक्तेन चूर्णेन वलीपलितनाशनम्

khalvāṭasya ca vai keśā bhavanti vṛṣabhadhvaja |
tailayuktena cūrṇena valīpalitanāśanam

तदुद्वर्तनमात्रेण सर्वरागः प्रमुच्यते ।
सच्छागक्षीरचूर्णेन दृष्टिः स्यान्मासतोऽञ्जनात्

tadudvartanamātreṇa sarvarāgaḥ pramucyate |
sacchāgakṣīracūrṇena dṛṣṭiḥ syānmāsato'ñjanāt

पलाशस्य च बीजानि श्रावणे वितुषाणि च ।
गृहीत्वा नवनीतेन तेषां चूर्णं च भक्षयेत्

palāśasya ca bījāni śrāvaṇe vituṣāṇi ca |
gṛhītvā navanītena teṣāṃ cūrṇaṃ ca bhakṣayet

कर्षार्धमेकं सेवेत नत्वा नित्यं हरिं प्रभुम् ।
पुराणषष्टिधान्यस्य पथ्यमम्बु पिबन्हर ।
जीवेद्वर्षसहस्राणि वलीपलितवर्जितः

karṣārdhamekaṃ seveta natvā nityaṃ hariṃ prabhum |
purāṇaṣaṣṭidhānyasya pathyamambu pibanhara |
jīvedvarṣasahasrāṇi valīpalitavarjitaḥ

भृङ्गराजस्य वै मूलं पुष्यर्क्षे तु समाहृतम् ।
विधाय तस्य चूर्णं वै ससौवीरञ्च भक्षयेतं

bhṛṅgarājasya vai mūlaṃ puṣyarkṣe tu samāhṛtam |
vidhāya tasya cūrṇaṃ vai sasauvīrañca bhakṣayetaṃ

मासमात्रप्रयोगेण वलीपलितवर्जितः ।
शतानि पञ्च जीवेच्च नरो नागबलो भवेत् ।
भवेच्छ्रुतिधरो रुद्र पुष्यर्क्षे चैव भक्षणात्

māsamātraprayogeṇa valīpalitavarjitaḥ |
śatāni pañca jīvecca naro nāgabalo bhavet |
bhavecchrutidharo rudra puṣyarkṣe caiva bhakṣaṇāt