ध्यायिभिः प्रोच्यते ध्येयो ध्यानेन हरिरीश्वरः
dhyāyibhiḥ procyate dhyeyo dhyānena harirīśvaraḥ
Purva Khanda: Achara Kanda
Chapter 14: Dhyana yoga, meditating on Hari as Self
इति श्रीगारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे ध्यानयोगो नाम चतुर्दशोऽध्यायः ॥
12 verses · 14 of 241
What happens in this chapter
Dhyana yoga, meditating on Hari as Self
Hari tells Maheshvara how the meditators meditate on him. The meditation is an affirmation: Vishnu, Lord of all, beyond the six waves of hunger, thirst, grief, delusion, old age and death, is Vasudeva, and "I am that Brahman". He dwells in every body yet has no body and none of its traits. He sees, hears and smells while beyond the senses, thinks within the mind while free of mind, knows within the intellect while beyond intellect. He is witness and ruler of waking, dream and deep sleep, untouched by all three, the fourth state, turiya, of the form of supreme bliss, free, awake, ageless, all-pervading. Those who meditate thus attain his form, Hari says, without doubt, and whoever reads this always goes to Vishnuloka.
हरिरुवाच
तच्छृणुष्व महेशान सर्वपापविनाशनम् ।
विष्णुः सर्वेश्वरोऽनन्तः षड्भिर्भूपरिवर्जितः
tacchṛṇuṣva maheśāna sarvapāpavināśanam |
viṣṇuḥ sarveśvaro'nantaḥ ṣaḍbhirbhūparivarjitaḥ
वासुदेवो जगन्नाथो ब्रह्मात्मास्म्यहमेव हि ।
देहिदेहस्थितो नित्यः सर्वदेहविवर्जितः
vāsudevo jagannātho brahmātmāsmyahameva hi |
dehidehasthito nityaḥ sarvadehavivarjitaḥ
देहधर्म्मविहीनश्च क्षराक्षरविवर्जितः ।
षड्विधेषु स्थितो द्रष्टा श्रोता घ्राता ह्यतीन्द्रियः
dehadharmmavihīnaśca kṣarākṣaravivarjitaḥ |
ṣaḍvidheṣu sthito draṣṭā śrotā ghrātā hyatīndriyaḥ
तद्धर्म्मरहितः स्रष्टा नामगोत्रविवर्जितः ।
मन्ता मनः स्थितो देवो मनसा परिवर्जितः
taddharmmarahitaḥ sraṣṭā nāmagotravivarjitaḥ |
mantā manaḥ sthito devo manasā parivarjitaḥ
मनोधर्म्मविहीनश्च विज्ञानं ज्ञानमेव च ।
बोद्धा बुद्धिस्थितः साक्षी सर्वज्ञो बुद्धिवर्जितः
manodharmmavihīnaśca vijñānaṃ jñānameva ca |
boddhā buddhisthitaḥ sākṣī sarvajño buddhivarjitaḥ
बुद्धिधर्म्मविहीनश्च सर्वः सर्वगतो मनः ।
सर्वप्राणिविनिर्मुक्तः प्राणधर्म्मविवर्जितः
buddhidharmmavihīnaśca sarvaḥ sarvagato manaḥ |
sarvaprāṇivinirmuktaḥ prāṇadharmmavivarjitaḥ
प्राणप्राणो महाशान्तो भयेन परिवर्जितः ।
अहंकारादिहीनश्च तद्धर्म्मपरिवर्जितः
prāṇaprāṇo mahāśānto bhayena parivarjitaḥ |
ahaṃkārādihīnaśca taddharmmaparivarjitaḥ
तत्साक्षी तन्नियन्ता च परमानन्दरूपकः ।
जाग्रत्स्वप्नसुषुप्तिस्थस्तत्साक्षी तद्विवर्जितः
tatsākṣī tanniyantā ca paramānandarūpakaḥ |
jāgratsvapnasuṣuptisthastatsākṣī tadvivarjitaḥ
तुरीयः परमो धाता दृग्रूपो गुणवर्जितः ।
मुक्तो बुद्धोऽजरो व्यापी सत्य आत्मास्म्यहं शिवः
turīyaḥ paramo dhātā dṛgrūpo guṇavarjitaḥ |
mukto buddho'jaro vyāpī satya ātmāsmyahaṃ śivaḥ
एवं ये मानवा विज्ञा ध्यायन्तीशं परं पदम् ।
प्राप्नुयुस्ते च तद्रूपं नात्र कार्य्या विचारणा
evaṃ ye mānavā vijñā dhyāyantīśaṃ paraṃ padam |
prāpnuyuste ca tadrūpaṃ nātra kāryyā vicāraṇā
इति ध्यानं समाख्यातं तव शङ्कर सुव्रत ।
पठेद्य एतत्सततं विष्णुलोकं स गच्छति
iti dhyānaṃ samākhyātaṃ tava śaṅkara suvrata |
paṭhedya etatsatataṃ viṣṇulokaṃ sa gacchati
Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)