अध्याय 8: तालवन में धेनुक का अन्त

गाः पालयन्तौ च पुनः सहितौ बल-केशवौ ।
भ्रममाणौ वने तस्मिन् रम्यं तालवनं गतौ

gāḥ pālayantau ca punaḥ sahitau bala-keśavau |
bhramamāṇau vane tasmin ramyaṃ tālavanaṃ gatau

तत्तु तालवनं दिव्यं धेनुको नाम दानवः ।
मृगमांसकृताहारः सदाध्यास्ते खराकृतिः

tattu tālavanaṃ divyaṃ dhenuko nāma dānavaḥ |
mṛgamāṃsakṛtāhāraḥ sadādhyāste kharākṛtiḥ

तत्तु तालवन पक्क-फलसम्पत्समन्वितम् ।
दृष्ट्वा स्पृहान्विता गोपाः फलादानेऽब्रु वन्, वचः

tattu tālavana pakka-phalasampatsamanvitam |
dṛṣṭvā spṛhānvitā gopāḥ phalādāne'bru van, vacaḥ

हे राम हे कृष्ण सदा धेनुकेनैष रक्ष्यते ।
भूप्रदेशो यतस्तस्मात् पक्कानीमानि सन्ति वै

he rāma he kṛṣṇa sadā dhenukenaiṣa rakṣyate |
bhūpradeśo yatastasmāt pakkānīmāni santi vai

फलानि पश्य तालानां गन्धामोदितदींशि च ।
वयमत्तुमभीप्सामः पात्यन्तां यदि रोचसे

phalāni paśya tālānāṃ gandhāmoditadīṃśi ca |
vayamattumabhīpsāmaḥ pātyantāṃ yadi rocase

इति गोपकुमाराणां श्रुत्वा सङ्कर्षणो वचः ।
कृष्णश्व पातयामास भुवि तालफलानि वै

iti gopakumārāṇāṃ śrutvā saṅkarṣaṇo vacaḥ |
kṛṣṇaśva pātayāmāsa bhuvi tālaphalāni vai

फलानां पततां शब्दमाकर्ण्य स दुरासदः ।
आजगाम सुदुष्टात्मा कोपादू दैतेयगर्द्दभः

phalānāṃ patatāṃ śabdamākarṇya sa durāsadaḥ |
ājagāma suduṣṭātmā kopādū daiteyagarddabhaḥ

पद्भयामुभाभ्यां स तदा पश्विमाभ्यां बली बलम् ।
जघानोरसि ताभ्याञ्च स च तेनाप्यगृह्यत

padbhayāmubhābhyāṃ sa tadā paśvimābhyāṃ balī balam |
jaghānorasi tābhyāñca sa ca tenāpyagṛhyata

गृहीत्वा भ्रामणेनैव सोऽम्बरे गतजीवितम् ।
तस्मिन्नेव च चिक्षेप वेगेन तृणराजनि

gṛhītvā bhrāmaṇenaiva so'mbare gatajīvitam |
tasminneva ca cikṣepa vegena tṛṇarājani

ततः फलान्यनेकानि तालाग्रान्निपतन् खरः ।
पृथिव्यां पातयामास महावातोऽम्बुदानिव

tataḥ phalānyanekāni tālāgrānnipatan kharaḥ |
pṛthivyāṃ pātayāmāsa mahāvāto'mbudāniva

अन्यानप्यस्य वै ज्ञातीनागतान् दैत्यगर्द्दभान् ।
कृष्णाश्विक्षेप तालाग्र बलभद्रश्व लीलया

anyānapyasya vai jñātīnāgatān daityagarddabhān |
kṛṣṇāśvikṣepa tālāgra balabhadraśva līlayā

क्षणेनालङ्कृता पृथ्वी पक्कस्तालफलैस्तथा ।
दैत्यगर्द्दभदेहैश्व मैत्रेय शुशुभेऽधिकम्

kṣaṇenālaṅkṛtā pṛthvī pakkastālaphalaistathā |
daityagarddabhadehaiśva maitreya śuśubhe'dhikam

ततो गावो निराबाधास्तस्मिंस्तालवने द्रिज नवशस्य सुख चेरुर्यन्न भुक्तमभूत् पुरा

tato gāvo nirābādhāstasmiṃstālavane drija navaśasya sukha ceruryanna bhuktamabhūt purā