अध्याय 24: मुचुकुन्द को वर और बलराम का व्रज-आगमन

इत्थंस्तुतस्तदा तेन मुचुकुन्देन धीमता ।
प्राहेशः सर्वभूतानामनादिनिधनो हरिः

itthaṃstutastadā tena mucukundena dhīmatā |
prāheśaḥ sarvabhūtānāmanādinidhano hariḥ

यथाभिवाञ्छितान्दिव्यान्गच्छलोकान्नराधिप ।
अव्याहतपरैश्वर्यो मत्प्रसादोपबृंहितः

yathābhivāñchitāndivyāngacchalokānnarādhipa |
avyāhataparaiśvaryo matprasādopabṛṃhitaḥ

भुक्त्वा दिव्यन्महा भोगान्भविष्यसि महाकुले ।
जातिस्मरो मत्प्रसादात्ततोमोक्षमवाप्स्यसि

bhuktvā divyanmahā bhogānbhaviṣyasi mahākule |
jātismaro matprasādāttatomokṣamavāpsyasi

इत्युक्तः प्रणिपत्येशं जगतामच्युतं नृपः ।
गुहामुखाद्विनिष्क्रान्ततःस ददर्शाल्पकान्नरान्

ityuktaḥ praṇipatyeśaṃ jagatāmacyutaṃ nṛpaḥ |
guhāmukhādviniṣkrāntataḥsa dadarśālpakānnarān

ततः कलियुगं मत्वा प्राप्तं तप्तुं नृपस्तपः ।
नरनारायणस्थानं प्रययौ गन्धमादनम्

tataḥ kaliyugaṃ matvā prāptaṃ taptuṃ nṛpastapaḥ |
naranārāyaṇasthānaṃ prayayau gandhamādanam

कृष्णोपि घातयित्वारिमुपायेन हि तद्वलम् ।
जग्राह मथुरामेत्य हस्त्यश्वस्यन्दनोज्ज्वलम्

kṛṣṇopi ghātayitvārimupāyena hi tadvalam |
jagrāha mathurāmetya hastyaśvasyandanojjvalam

आनीय चोग्रसेनाय द्वारवत्वां न्यवेदयत् ।
पराभिभवनिः शङ्कं बभूव च यदोः कुलम्

ānīya cograsenāya dvāravatvāṃ nyavedayat |
parābhibhavaniḥ śaṅkaṃ babhūva ca yadoḥ kulam

बलदेवोऽपि मैत्रेय प्रशान्ताखिलविग्रहः ।
ज्ञातिदर्शनसोत्कण्ठः प्रययौ नन्दगोकुलम्

baladevo'pi maitreya praśāntākhilavigrahaḥ |
jñātidarśanasotkaṇṭhaḥ prayayau nandagokulam

ततो गोपाश्च गोप्यश्च यथा पूर्वममित्रजित् ।
तथैवाभ्यवदत्प्रम्णा बहुमानपुरःसरम्

tato gopāśca gopyaśca yathā pūrvamamitrajit |
tathaivābhyavadatpramṇā bahumānapuraḥsaram

स कैश्चित्संपरिष्वक्तः कांश्चिच्च परिषस्वजे ।
हास्यं चक्रे समं कैश्चिद्गोपैर्गोपीजनैस्तथा

sa kaiścitsaṃpariṣvaktaḥ kāṃścicca pariṣasvaje |
hāsyaṃ cakre samaṃ kaiścidgopairgopījanaistathā

प्रियाण्यनेकान्यवदन् गोपास्तत्र हलायुधम् ।
गोप्यश्च प्रेमकुपिताः प्रोचुःसेर्ष्यमथापराः

priyāṇyanekānyavadan gopāstatra halāyudham |
gopyaśca premakupitāḥ procuḥserṣyamathāparāḥ

गोप्यः पप्रच्छुरपरा नागरीजनवल्लभम् ।
कच्चिदास्ते सुखं कृष्णश्चलप्रेमलवात्मकः

gopyaḥ papracchuraparā nāgarījanavallabham |
kaccidāste sukhaṃ kṛṣṇaścalapremalavātmakaḥ

अस्मच्चेष्टामपहसन्न कच्चित्पुरयोषिताम् ।
सौभाग्यमान मधिकं करोति क्षणसौहृदः

asmacceṣṭāmapahasanna kaccitpurayoṣitām |
saubhāgyamāna madhikaṃ karoti kṣaṇasauhṛdaḥ

कच्चित्स्मरति नः कृष्णो गीतानुगमनं कलम् ।
अप्यसौ मातरं द्रष्टु सकृदप्यागमिष्यति

kaccitsmarati naḥ kṛṣṇo gītānugamanaṃ kalam |
apyasau mātaraṃ draṣṭu sakṛdapyāgamiṣyati

अथ वा किं तदालापैः क्रियन्तामपराः कथाः ।
यस्यास्मभिर्विना तेन विनास्माकं भविष्यति

atha vā kiṃ tadālāpaiḥ kriyantāmaparāḥ kathāḥ |
yasyāsmabhirvinā tena vināsmākaṃ bhaviṣyati

पिता माता तथा भ्राता भर्ता बन्धुजनश्च किम् ।
संत्यक्तस्तत्कृतेस्माभिरकृतज्ञध्वजो हि सः

pitā mātā tathā bhrātā bhartā bandhujanaśca kim |
saṃtyaktastatkṛtesmābhirakṛtajñadhvajo hi saḥ

तथापि कच्चिदालापमिहागमनसंश्रयम् ।
करोति कृष्णो वक्तव्यं भवता राम नानृतम्

tathāpi kaccidālāpamihāgamanasaṃśrayam |
karoti kṛṣṇo vaktavyaṃ bhavatā rāma nānṛtam

दामोदरोऽसौ गोविन्दः पुरस्त्रीसक्तमानसः ।
अपेतप्रीतिरस्मासु दुर्दर्शः प्रतिभाति नः

dāmodaro'sau govindaḥ purastrīsaktamānasaḥ |
apetaprītirasmāsu durdarśaḥ pratibhāti naḥ

आमन्त्रितश्च कृष्णेति पुनर्दामोदरेति च ।
जहसुःसस्वरं गोप्यो हरिणा हृतचेतसः

āmantritaśca kṛṣṇeti punardāmodareti ca |
jahasuḥsasvaraṃ gopyo hariṇā hṛtacetasaḥ

संदेशैः साममधुरैः प्रेमगर्भैरगर्वितैः ।
रामेणाश्वासिता गोप्यः कृष्णस्यातिमनोहरैः

saṃdeśaiḥ sāmamadhuraiḥ premagarbhairagarvitaiḥ |
rāmeṇāśvāsitā gopyaḥ kṛṣṇasyātimanoharaiḥ

गोपैश्च पूर्ववद्रामः परिहासमनोहराः ।
कथाश्चकार रेमे च सह तैर्व्रजभूमिषु

gopaiśca pūrvavadrāmaḥ parihāsamanoharāḥ |
kathāścakāra reme ca saha tairvrajabhūmiṣu