चतुर्थ अंश

अध्याय 22: सुमित्र पर समाप्त होते भावी इक्ष्वाकु राजा

इति श्रीमहाविष्णुपुराणे चतुर्थांशे द्वाविंशोऽध्यायः ॥

13 श्लोक · 22 में से 24

इस अध्याय में क्या होता है

सुमित्र पर समाप्त होते भावी इक्ष्वाकु राजा

तेरह श्लोकों की छोटी वंशावली। पराशर आगे होने वाले इक्ष्वाकु राजाओं की ओर मुड़ते हैं और सूर्यवंश को बृहद्बल से उठाते हैं, जो भारत युद्ध में अभिमन्यु के हाथों मारे गए। बृहद्बल का पुत्र बृहत्क्षण है, और उसके बाद उरुक्षय, वत्सव्यूह, प्रतिव्योम, दिवाकर, सहदेव, बृहदश्व, भानुरथ और बहुत से राजा आते हैं, किन्नर, अन्तरिक्ष, सुपर्ण और अमित्रजित तक। सूची में आगे संजय, शाक्य, शुद्धोदन, राहुल और प्रसेनजित हैं, फिर क्षुद्रक, कुण्डक, सुरथ और अन्त में सुमित्र। वंश का अन्तिम श्लोक कहता है कि इक्ष्वाकु कुल कलियुग में राजा सुमित्र पर समाप्त होगा। इसके अतिरिक्त कुछ नहीं कहा गया; यह अध्याय स्वयं सूची है।

श्रीपराशर उवाच

22.1

अतश्चेक्ष्वाकवो भविष्याः पार्थिवाः कथ्यन्ते

ataścekṣvākavo bhaviṣyāḥ pārthivāḥ kathyante

22.2

बृहद्बलस्य पुत्रो बृहत्क्षणः

bṛhadbalasya putro bṛhatkṣaṇaḥ

22.3

तस्मादुरुक्षयस्तस्माच्च वत्सव्यूहस्ततश्च प्रतिव्योमस्तस्मादपि दिवाकरः

tasmādurukṣayastasmācca vatsavyūhastataśca prativyomastasmādapi divākaraḥ

22.4

तस्मात्सहदेवः सहदेवाद्बृहदश्वस्तत्सूनुर्भानुरथस्तस्य च प्रतीताश्वस्तस्यापि सुप्रतीकस्ततश्च मरुदेवस्ततः सुनक्षत्रस्तमात्किन्नरः

tasmātsahadevaḥ sahadevādbṛhadaśvastatsūnurbhānurathastasya ca pratītāśvastasyāpi supratīkastataśca marudevastataḥ sunakṣatrastamātkinnaraḥ

22.5

किन्नरादन्तरिक्षस्तस्मात्सुपर्णस्ततश्चामित्रजित्

kinnarādantarikṣastasmātsuparṇastataścāmitrajit

22.6

ततश्च बृहद्भाजस्तस्यापि धर्मी धर्मीणः कृतञ्जयः

tataśca bṛhadbhājastasyāpi dharmī dharmīṇaḥ kṛtañjayaḥ

22.7

कृतञ्जयाद्रणञ्जयः

kṛtañjayādraṇañjayaḥ

22.8

रणञ्जयात्संजयस्तस्माच्छाक्यश्छाक्याच्छुद्धोदनस्तस्माद्राहुलस्ततः प्रसेनजित्

raṇañjayātsaṃjayastasmācchākyaśchākyācchuddhodanastasmādrāhulastataḥ prasenajit

22.9

ततश्च क्षुद्रकस्ततश्चज कुण्डकस्तस्मादपि सुरथः

tataśca kṣudrakastataścaja kuṇḍakastasmādapi surathaḥ

22.10

तत्पुत्रश्च सुमित्रः

tatputraśca sumitraḥ

22.11

इत्येते चेक्ष्वाकवो बृहद्बलान्वयाः

ityete cekṣvākavo bṛhadbalānvayāḥ

22.12

अत्रानुवंशश्लोकः

atrānuvaṃśaślokaḥ

22.13

इक्ष्वाकूणामयं वंशःसुमित्रान्तो भविष्यति ।
यतस्तं प्राप्य राजानं संस्थां प्राप्स्यति वै कलौ

ikṣvākūṇāmayaṃ vaṃśaḥsumitrānto bhaviṣyati |
yatastaṃ prāpya rājānaṃ saṃsthāṃ prāpsyati vai kalau

पाठ का स्रोत: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)