अष्टम मण्डल

सूक्त 75: अग्नि, हमें दूर से पार ले चलो

ऋषि: विरूप आङ्गिरसः · देवता: अग्निः · छन्द: गायत्री

16 श्लोक · 75 में से 103

इस अध्याय में क्या होता है

अग्नि, हमें दूर से पार ले चलो

विरूप आङ्गिरस अग्नि से कहते हैं कि सारथी की तरह देवों को बुलाने वाले घोड़े जोतो और प्राचीन होता बनकर बैठो। हे युवतम, बल के पुत्र, सहस्रगुण बल के स्वामी, धन के शिखर, देवों को निकट लाओ और सब निधियाँ हमारी करो। विरूप स्वयं को नित्य वाणी से स्तुति करने को प्रेरित करते हैं। दुर्बुद्धि का द्वेष हमें वैसे न मारे जैसे लहर नाव को मारती है। इस महासंग्राम में हमें बोझ ढोने वाले की तरह मत फेंको। दुर्भाग्य किसी और के पीछे जाए। दूर से निकट तक पार आओ और जहाँ मैं हूँ, उसकी रक्षा करो। हम तुम्हें पिता की रक्षा जैसा जानते हैं।

75.1

यु॒क्ष्वा हि दे॑व॒हूत॑माँ॒ अश्वाँ॑ अग्ने र॒थीरि॑व ।
नि होता॑ पू॒र्व्यः स॑दः

yukṣvā hi devahūtamām̐ aśvām̐ agne rathīriva |
ni hotā pūrvyaḥ sadaḥ

75.2

उ॒त नो॑ देव दे॒वाँ अच्छा॑ वोचो वि॒दुष्ट॑रः ।
श्रद्विश्वा॒ वार्या॑ कृधि

uta no deva devām̐ acchā voco viduṣṭaraḥ |
śradviśvā vāryā kṛdhi

75.3

त्वं ह॒ यद्य॑विष्ठ्य॒ सह॑सः सूनवाहुत ।
ऋ॒तावा॑ य॒ज्ञियो॒ भुव॑ः

tvaṃ ha yadyaviṣṭhya sahasaḥ sūnavāhuta |
ṛtāvā yajñiyo bhuvaḥ

75.4

अ॒यम॒ग्निः स॑ह॒स्रिणो॒ वाज॑स्य श॒तिन॒स्पति॑ः ।
मू॒र्धा क॒वी र॑यी॒णाम्

ayamagniḥ sahasriṇo vājasya śatinaspatiḥ |
mūrdhā kavī rayīṇām

75.5

तं ने॒मिमृ॒भवो॑ य॒था न॑मस्व॒ सहू॑तिभिः ।
नेदी॑यो य॒ज्ञम॑ङ्गिरः

taṃ nemimṛbhavo yathā namasva sahūtibhiḥ |
nedīyo yajñamaṅgiraḥ

75.6

तस्मै॑ नू॒नम॒भिद्य॑वे वा॒चा वि॑रूप॒ नित्य॑या ।
वृष्णे॑ चोदस्व सुष्टु॒तिम्

tasmai nūnamabhidyave vācā virūpa nityayā |
vṛṣṇe codasva suṣṭutim

75.7

कमु॑ ष्विदस्य॒ सेन॑या॒ग्नेरपा॑कचक्षसः ।
प॒णिं गोषु॑ स्तरामहे

kamu ṣvidasya senayāgnerapākacakṣasaḥ |
paṇiṃ goṣu starāmahe

75.8

मा नो॑ दे॒वानां॒ विश॑ः प्रस्ना॒तीरि॑वो॒स्राः ।
कृ॒शं न हा॑सु॒रघ्न्या॑ः

mā no devānāṃ viśaḥ prasnātīrivosrāḥ |
kṛśaṃ na hāsuraghnyāḥ

75.9

मा न॑ः समस्य दू॒ढ्य१॒॑ः परि॑द्वेषसो अंह॒तिः ।
ऊ॒र्मिर्न नाव॒मा व॑धीत्

mā naḥ samasya dūḍhyaḥ paridveṣaso aṃhatiḥ |
ūrmirna nāvamā vadhīt

75.10

नम॑स्ते अग्न॒ ओज॑से गृ॒णन्ति॑ देव कृ॒ष्टय॑ः ।
अमै॑र॒मित्र॑मर्दय

namaste agna ojase gṛṇanti deva kṛṣṭayaḥ |
amairamitramardaya

75.11

कु॒वित्सु नो॒ गवि॑ष्ट॒येऽग्ने॑ सं॒वेषि॑षो र॒यिम् ।
उरु॑कृदु॒रु ण॑स्कृधि

kuvitsu no gaviṣṭaye'gne saṃveṣiṣo rayim |
urukṛduru ṇaskṛdhi

75.12

मा नो॑ अ॒स्मिन्म॑हाध॒ने परा॑ वर्ग्भार॒भृद्य॑था ।
सं॒वर्गं॒ सं र॒यिं ज॑य

mā no asminmahādhane parā vargbhārabhṛdyathā |
saṃvargaṃ saṃ rayiṃ jaya

75.13

अ॒न्यम॒स्मद्भि॒या इ॒यमग्ने॒ सिष॑क्तु दु॒च्छुना॑ ।
वर्धा॑ नो॒ अम॑व॒च्छव॑ः

anyamasmadbhiyā iyamagne siṣaktu ducchunā |
vardhā no amavacchavaḥ

75.14

यस्याजु॑षन्नम॒स्विन॒ः शमी॒मदु॑र्मखस्य वा ।
तं घेद॒ग्निर्वृ॒धाव॑ति

yasyājuṣannamasvinaḥ śamīmadurmakhasya vā |
taṃ ghedagnirvṛdhāvati

75.15

पर॑स्या॒ अधि॑ सं॒वतोऽव॑राँ अ॒भ्या त॑र ।
यत्रा॒हमस्मि॒ ताँ अ॑व

parasyā adhi saṃvato'varām̐ abhyā tara |
yatrāhamasmi tām̐ ava

75.16

वि॒द्मा हि ते॑ पु॒रा व॒यमग्ने॑ पि॒तुर्यथाव॑सः ।
अधा॑ ते सु॒म्नमी॑महे

vidmā hi te purā vayamagne pituryathāvasaḥ |
adhā te sumnamīmahe

पाठ का स्रोत: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)