अष्टम मण्डल

सूक्त 103: अतिथि अग्नि के लिए सोभरि का स्तोत्र

ऋषि: सौभरिः काण्वः · देवता: अग्निः, १४ अग्नामरुतः · छन्द: बृहती, ५ विराड्रूपा, ७, ९,११, १३ सतोबृहती, ८, १२ ककुप्, १० ह्रसीयसी, १४ अनुष्टुप्

14 श्लोक · 103 में से 103

इस अध्याय में क्या होता है

अतिथि अग्नि के लिए सोभरि का स्तोत्र

सोभरि काण्व अग्नि की स्तुति से मण्डल समाप्त करते हैं, और अन्तिम मन्त्र में मरुतों की भी। अग्नि दिखे हैं, मार्ग खोजने वालों में श्रेष्ठ, जिनमें व्रत स्थापित हैं। दिवोदास के अग्नि अपने बल से देवों की ओर गए, माता पृथ्वी पर फैले और स्वर्ग के शिखर पर खड़े हुए। जो मनुष्य अग्नि को देता है, वह वीर पुत्र और सहस्रों का धन पाता है। प्रियों में सबसे प्रिय अतिथि, रथों के नियन्ता की स्तुति करो। बहुत सराहे गए अतिथि हम पर क्रोध न करें। हे अग्नि, मरुतों और रुद्रों के साथ सोम पीने आओ और सोभरि की स्तुति में आनन्द पाओ।

103.1

अद॑र्शि गातु॒वित्त॑मो॒ यस्मि॑न्व्र॒तान्या॑द॒धुः ।
उपो॒ षु जा॒तमार्य॑स्य॒ वर्ध॑नम॒ग्निं न॑क्षन्त नो॒ गिर॑ः

adarśi gātuvittamo yasminvratānyādadhuḥ |
upo ṣu jātamāryasya vardhanamagniṃ nakṣanta no giraḥ

103.2

प्र दैवो॑दासो अ॒ग्निर्दे॒वाँ अच्छा॒ न म॒ज्मना॑ ।
अनु॑ मा॒तरं॑ पृथि॒वीं वि वा॑वृते त॒स्थौ नाक॑स्य॒ सान॑वि

pra daivodāso agnirdevām̐ acchā na majmanā |
anu mātaraṃ pṛthivīṃ vi vāvṛte tasthau nākasya sānavi

103.3

यस्मा॒द्रेज॑न्त कृ॒ष्टय॑श्च॒र्कृत्या॑नि कृण्व॒तः ।
स॒ह॒स्र॒सां मे॒धसा॑ताविव॒ त्मना॒ग्निं धी॒भिः स॑पर्यत

yasmādrejanta kṛṣṭayaścarkṛtyāni kṛṇvataḥ |
sahasrasāṃ medhasātāviva tmanāgniṃ dhībhiḥ saparyata

103.4

प्र यं रा॒ये निनी॑षसि॒ मर्तो॒ यस्ते॑ वसो॒ दाश॑त् ।
स वी॒रं ध॑त्ते अग्न उक्थशं॒सिनं॒ त्मना॑ सहस्रपो॒षिण॑म्

pra yaṃ rāye ninīṣasi marto yaste vaso dāśat |
sa vīraṃ dhatte agna ukthaśaṃsinaṃ tmanā sahasrapoṣiṇam

103.5

स दृ॒ळ्हे चि॑द॒भि तृ॑णत्ति॒ वाज॒मर्व॑ता॒ स ध॑त्ते॒ अक्षि॑ति॒ श्रव॑ः ।
त्वे दे॑व॒त्रा सदा॑ पुरूवसो॒ विश्वा॑ वा॒मानि॑ धीमहि

sa dṛḻhe cidabhi tṛṇatti vājamarvatā sa dhatte akṣiti śravaḥ |
tve devatrā sadā purūvaso viśvā vāmāni dhīmahi

103.6

यो विश्वा॒ दय॑ते॒ वसु॒ होता॑ म॒न्द्रो जना॑नाम् ।
मधो॒र्न पात्रा॑ प्रथ॒मान्य॑स्मै॒ प्र स्तोमा॑ यन्त्य॒ग्नये॑

yo viśvā dayate vasu hotā mandro janānām |
madhorna pātrā prathamānyasmai pra stomā yantyagnaye

103.7

अश्वं॒ न गी॒र्भी र॒थ्यं॑ सु॒दान॑वो मर्मृ॒ज्यन्ते॑ देव॒यव॑ः ।
उ॒भे तो॒के तन॑ये दस्म विश्पते॒ पर्षि॒ राधो॑ म॒घोना॑म्

aśvaṃ na gīrbhī rathyaṃ sudānavo marmṛjyante devayavaḥ |
ubhe toke tanaye dasma viśpate parṣi rādho maghonām

103.8

प्र मंहि॑ष्ठाय गायत ऋ॒ताव्ने॑ बृह॒ते शु॒क्रशो॑चिषे ।
उप॑स्तुतासो अ॒ग्नये॑

pra maṃhiṣṭhāya gāyata ṛtāvne bṛhate śukraśociṣe |
upastutāso agnaye

103.9

आ वं॑सते म॒घवा॑ वी॒रव॒द्यश॒ः समि॑द्धो द्यु॒म्न्याहु॑तः ।
कु॒विन्नो॑ अस्य सुम॒तिर्नवी॑य॒स्यच्छा॒ वाजे॑भिरा॒गम॑त्

ā vaṃsate maghavā vīravadyaśaḥ samiddho dyumnyāhutaḥ |
kuvinno asya sumatirnavīyasyacchā vājebhirāgamat

103.10

प्रेष्ठ॑मु प्रि॒याणां॑ स्तु॒ह्या॑सा॒वाति॑थिम् ।
अ॒ग्निं रथा॑नां॒ यम॑म्

preṣṭhamu priyāṇāṃ stuhyāsāvātithim |
agniṃ rathānāṃ yamam

103.11

उदि॑ता॒ यो निदि॑ता॒ वेदि॑ता॒ वस्वा य॒ज्ञियो॑ व॒वर्त॑ति ।
दु॒ष्टरा॒ यस्य॑ प्रव॒णे नोर्मयो॑ धि॒या वाजं॒ सिषा॑सतः

uditā yo niditā veditā vasvā yajñiyo vavartati |
duṣṭarā yasya pravaṇe normayo dhiyā vājaṃ siṣāsataḥ

103.12

मा नो॑ हृणीता॒मति॑थि॒र्वसु॑र॒ग्निः पु॑रुप्रश॒स्त ए॒षः ।
यः सु॒होता॑ स्वध्व॒रः

mā no hṛṇītāmatithirvasuragniḥ purupraśasta eṣaḥ |
yaḥ suhotā svadhvaraḥ

103.13

मो ते रि॑ष॒न्ये अच्छो॑क्तिभिर्व॒सोऽग्ने॒ केभि॑श्चि॒देवै॑ः ।
की॒रिश्चि॒द्धि त्वामीट्टे॑ दू॒त्या॑य रा॒तह॑व्यः स्वध्व॒रः

mo te riṣanye acchoktibhirvaso'gne kebhiścidevaiḥ |
kīriściddhi tvāmīṭṭe dūtyāya rātahavyaḥ svadhvaraḥ

103.14

आग्ने॑ याहि म॒रुत्स॑खा रु॒द्रेभि॒ः सोम॑पीतये ।
सोभ॑र्या॒ उप॑ सुष्टु॒तिं मा॒दय॑स्व॒ स्व॑र्णरे

āgne yāhi marutsakhā rudrebhiḥ somapītaye |
sobharyā upa suṣṭutiṃ mādayasva svarṇare

पाठ का स्रोत: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)