इस अध्याय में क्या होता है देवों के प्रथम अटल व्रत विश्वेदेवों के प्रति आठ त्रिष्टुप् मन्त्र, जिनके ऋषि प्रजापति वैश्वामित्र या प्रजापति वाच्य हैं। न मायावी, न ज्ञानी, कोई भी देवों के प्रथम, दृढ़ व्रतों को नहीं तोड़ सकता; द्युलोक, पृथ्वी और पर्वत अडिग खड़े हैं। यह सूक्त तीन की संख्या पर बुना गया है: एक अचल छह भार धारण करता है; तीन महान ऊपर स्थित हैं; वृषभ के तीन उदर और तीन मुख हैं; तीन आसन और तीन नदियाँ हैं; सम्राट की तीन माताएँ हैं। सविता से दिन में तीन बार वरणीय वस्तुएँ और त्रिधातु धन भेजने की प्रार्थना है। वे द्युलोक से तीन बार मित्र और वरुण को प्रेरित करते हैं।
56.1 न ता मि॑नन्ति मा॒यिनो॒ न धीरा॑ व्र॒ता दे॒वानां॑ प्रथ॒मा ध्रु॒वाणि॑ । न रोद॑सी अ॒द्रुहा॑ वे॒द्याभि॒र्न पर्व॑ता नि॒नमे॑ तस्थि॒वांस॑ः
na tā minanti māyino na dhīrā vratā devānāṃ prathamā dhruvāṇi | na rodasī adruhā vedyābhirna parvatā niname tasthivāṃsaḥ
56.2 षड्भा॒राँ एको॒ अच॑रन्बिभर्त्यृ॒तं वर्षि॑ष्ठ॒मुप॒ गाव॒ आगु॑ः । ति॒स्रो म॒हीरुप॑रास्तस्थु॒रत्या॒ गुहा॒ द्वे निहि॑ते॒ दर्श्येका॑
ṣaḍbhārām̐ eko acaranbibhartyṛtaṃ varṣiṣṭhamupa gāva āguḥ | tisro mahīruparāstasthuratyā guhā dve nihite darśyekā
56.3 त्रि॒पा॒ज॒स्यो वृ॑ष॒भो वि॒श्वरू॑प उ॒त त्र्यु॒धा पु॑रु॒ध प्र॒जावा॑न् । त्र्य॒नी॒कः प॑त्यते॒ माहि॑नावा॒न्स रे॑तो॒धा वृ॑ष॒भः शश्व॑तीनाम्
tripājasyo vṛṣabho viśvarūpa uta tryudhā purudha prajāvān | tryanīkaḥ patyate māhināvānsa retodhā vṛṣabhaḥ śaśvatīnām
56.4 अ॒भीक॑ आसां पद॒वीर॑बोध्यादि॒त्याना॑मह्वे॒ चारु॒ नाम॑ । आप॑श्चिदस्मा अरमन्त दे॒वीः पृथ॒ग्व्रज॑न्ती॒ः परि॑ षीमवृञ्जन्
abhīka āsāṃ padavīrabodhyādityānāmahve cāru nāma | āpaścidasmā aramanta devīḥ pṛthagvrajantīḥ pari ṣīmavṛñjan
56.5 त्री ष॒धस्था॑ सिन्धव॒स्त्रिः क॑वी॒नामु॒त त्रि॑मा॒ता वि॒दथे॑षु स॒म्राट् । ऋ॒ताव॑री॒र्योष॑णास्ति॒स्रो अप्या॒स्त्रिरा दि॒वो वि॒दथे॒ पत्य॑मानाः
trī ṣadhasthā sindhavastriḥ kavīnāmuta trimātā vidatheṣu samrāṭ | ṛtāvarīryoṣaṇāstisro apyāstrirā divo vidathe patyamānāḥ
56.6 त्रिरा दि॒वः स॑वित॒र्वार्या॑णि दि॒वेदि॑व॒ आ सु॑व॒ त्रिर्नो॒ अह्न॑ः । त्रि॒धातु॑ रा॒य आ सु॑वा॒ वसू॑नि॒ भग॑ त्रातर्धिषणे सा॒तये॑ धाः
trirā divaḥ savitarvāryāṇi divediva ā suva trirno ahnaḥ | tridhātu rāya ā suvā vasūni bhaga trātardhiṣaṇe sātaye dhāḥ
56.7 त्रिरा दि॒वः स॑वि॒ता सो॑षवीति॒ राजा॑ना मि॒त्रावरु॑णा सुपा॒णी । आप॑श्चिदस्य॒ रोद॑सी चिदु॒र्वी रत्नं॑ भिक्षन्त सवि॒तुः स॒वाय॑
trirā divaḥ savitā soṣavīti rājānā mitrāvaruṇā supāṇī | āpaścidasya rodasī cidurvī ratnaṃ bhikṣanta savituḥ savāya
56.8 त्रिरु॑त्त॒मा दू॒णशा॑ रोच॒नानि॒ त्रयो॑ राज॒न्त्यसु॑रस्य वी॒राः । ऋ॒तावा॑न इषि॒रा दू॒ळभा॑स॒स्त्रिरा दि॒वो वि॒दथे॑ सन्तु दे॒वाः
triruttamā dūṇaśā rocanāni trayo rājantyasurasya vīrāḥ | ṛtāvāna iṣirā dūḻabhāsastrirā divo vidathe santu devāḥ
पाठ का स्रोत: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)
← तृतीय मण्डल · सूक्त 55 देवों का महान असुरत्व एक है तृतीय मण्डल · सूक्त 57 → विचरती धेनु रूपी मनीषा