प्रथम मण्डल

सूक्त 88: गोतम ने सुनहरे पहियों वाले मरुद्गण देखे

ऋषि: गोतमो राहूगणः · देवता: मरुतः · छन्द: त्रिष्टुप्, १,६ प्रस्तारपंक्तिः, ५ विराड्रूपा

6 श्लोक · 88 में से 191

इस अध्याय में क्या होता है

गोतम ने सुनहरे पहियों वाले मरुद्गण देखे

हे मरुद्गण, बिजली और गान से भरे रथों में, भालों सहित, घोड़ों के पंखों पर आओ और पक्षियों की तरह उतरकर हमें भरपूर अन्न दो। गोतम राहूगण त्रिष्टुप् और पंक्ति छन्द में उनकी स्तुति करते हैं। लाल और पीले घोड़े रथ दौड़ाते हैं, पहिये की नेमि धरती को रौंदती है। गोतम वंश के लोगों ने स्तुति करते हुए पीने के लिए कुआँ ऊपर उठाया। फिर ऋषि बताते हैं कि उन्होंने क्या देखा: सुनहरे पहियों पर दौड़ते, लोहे के दाँतों वाले, वराहों जैसे मरुद्गण।

88.1

आ वि॒द्युन्म॑द्भिर्मरुतः स्व॒र्कै रथे॑भिर्यात ऋष्टि॒मद्भि॒रश्व॑पर्णैः ।
आ वर्षि॑ष्ठया न इ॒षा वयो॒ न प॑प्तता सुमायाः

ā vidyunmadbhirmarutaḥ svarkai rathebhiryāta ṛṣṭimadbhiraśvaparṇaiḥ |
ā varṣiṣṭhayā na iṣā vayo na paptatā sumāyāḥ

88.2

ते॑ऽरु॒णेभि॒र्वर॒मा पि॒शङ्गै॑ः शु॒भे कं या॑न्ति रथ॒तूर्भि॒रश्वै॑ः ।
रु॒क्मो न चि॒त्रः स्वधि॑तीवान्प॒व्या रथ॑स्य जङ्घनन्त॒ भूम॑

te'ruṇebhirvaramā piśaṅgaiḥ śubhe kaṃ yānti rathatūrbhiraśvaiḥ |
rukmo na citraḥ svadhitīvānpavyā rathasya jaṅghananta bhūma

88.3

श्रि॒ये कं वो॒ अधि॑ त॒नूषु॒ वाशी॑र्मे॒धा वना॒ न कृ॑णवन्त ऊ॒र्ध्वा ।
यु॒ष्मभ्यं॒ कं म॑रुतः सुजातास्तुविद्यु॒म्नासो॑ धनयन्ते॒ अद्रि॑म्

śriye kaṃ vo adhi tanūṣu vāśīrmedhā vanā na kṛṇavanta ūrdhvā |
yuṣmabhyaṃ kaṃ marutaḥ sujātāstuvidyumnāso dhanayante adrim

88.4

अहा॑नि॒ गृध्रा॒ः पर्या व॒ आगु॑रि॒मां धियं॑ वार्का॒र्यां च॑ दे॒वीम् ।
ब्रह्म॑ कृ॒ण्वन्तो॒ गोत॑मासो अ॒र्कैरू॒र्ध्वं नु॑नुद्र उत्स॒धिं पिब॑ध्यै

ahāni gṛdhrāḥ paryā va āgurimāṃ dhiyaṃ vārkāryāṃ ca devīm |
brahma kṛṇvanto gotamāso arkairūrdhvaṃ nunudra utsadhiṃ pibadhyai

88.5

ए॒तत्त्यन्न योज॑नमचेति स॒स्वर्ह॒ यन्म॑रुतो॒ गोत॑मो वः ।
पश्य॒न्हिर॑ण्यचक्रा॒नयो॑दंष्ट्रान्वि॒धाव॑तो व॒राहू॑न्

etattyanna yojanamaceti sasvarha yanmaruto gotamo vaḥ |
paśyanhiraṇyacakrānayodaṃṣṭrānvidhāvato varāhūn

88.6

ए॒षा स्या वो॑ मरुतोऽनुभ॒र्त्री प्रति॑ ष्टोभति वा॒घतो॒ न वाणी॑ ।
अस्तो॑भय॒द्वृथा॑सा॒मनु॑ स्व॒धां गभ॑स्त्योः

eṣā syā vo maruto'nubhartrī prati ṣṭobhati vāghato na vāṇī |
astobhayadvṛthāsāmanu svadhāṃ gabhastyoḥ

पाठ का स्रोत: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)