प्रथम मण्डल

सूक्त 89: सब ओर से कल्याणकारी विचार आएँ

ऋषि: गोतमो राहूगणः · देवता: विश्वेदेवाः (१-२, ८-९ देवाः, १० अदितिः ) · छन्द: जगती, ६ विराट्-स्थाना, ८-१० त्रिष्टुप्

10 श्लोक · 89 में से 191

इस अध्याय में क्या होता है

सब ओर से कल्याणकारी विचार आएँ

आ नो भद्राः क्रतवो यन्तु विश्वतः: सब ओर से हमारे पास कल्याणकारी विचार आएँ। विश्वेदेवों के लिए गोतम राहूगण का यह सूक्त जगती और त्रिष्टुप् में है, और सनातन पूजा के सबसे अधिक पढ़े जाने वाले तीन मन्त्र इसी में हैं। छठा मन्त्र, स्वस्ति न इन्द्रो वृद्धश्रवाः, इन्द्र, पूषा, तार्क्ष्य और बृहस्पति से कल्याण माँगता है; आठवाँ, भद्रं कर्णेभिः शृणुयाम, शुभ सुनने, शुभ देखने और दृढ़ अंगों से देवों की दी आयु भोगने की प्रार्थना है। इन्हीं से अध्ययन और पूजा से पहले शान्तिपाठ होता है। ऋषि सौ शरद माँगते हैं और अन्त में अदिति को आकाश, अन्तरिक्ष, माता, पिता, पुत्र, सब देव और सब जन्मा हुआ कहते हैं।

89.1

आ नो॑ भ॒द्राः क्रत॑वो यन्तु वि॒श्वतोऽद॑ब्धासो॒ अप॑रीतास उ॒द्भिद॑ः ।
दे॒वा नो॒ यथा॒ सद॒मिद्वृ॒धे अस॒न्नप्रा॑युवो रक्षि॒तारो॑ दि॒वेदि॑वे

ā no bhadrāḥ kratavo yantu viśvato'dabdhāso aparītāsa udbhidaḥ |
devā no yathā sadamidvṛdhe asannaprāyuvo rakṣitāro divedive

89.2

दे॒वानां॑ भ॒द्रा सु॑म॒तिरृ॑जूय॒तां दे॒वानां॑ रा॒तिर॒भि नो॒ नि व॑र्तताम् ।
दे॒वानां॑ स॒ख्यमुप॑ सेदिमा व॒यं दे॒वा न॒ आयु॒ः प्र ति॑रन्तु जी॒वसे॑

devānāṃ bhadrā sumatirṛjūyatāṃ devānāṃ rātirabhi no ni vartatām |
devānāṃ sakhyamupa sedimā vayaṃ devā na āyuḥ pra tirantu jīvase

89.3

तान्पूर्व॑या नि॒विदा॑ हूमहे व॒यं भगं॑ मि॒त्रमदि॑तिं॒ दक्ष॑म॒स्रिध॑म् ।
अ॒र्य॒मणं॒ वरु॑णं॒ सोम॑म॒श्विना॒ सर॑स्वती नः सु॒भगा॒ मय॑स्करत्

tānpūrvayā nividā hūmahe vayaṃ bhagaṃ mitramaditiṃ dakṣamasridham |
aryamaṇaṃ varuṇaṃ somamaśvinā sarasvatī naḥ subhagā mayaskarat

89.4

तन्नो॒ वातो॑ मयो॒भु वा॑तु भेष॒जं तन्मा॒ता पृ॑थि॒वी तत्पि॒ता द्यौः ।
तद्ग्रावा॑णः सोम॒सुतो॑ मयो॒भुव॒स्तद॑श्विना शृणुतं धिष्ण्या यु॒वम्

tanno vāto mayobhu vātu bheṣajaṃ tanmātā pṛthivī tatpitā dyauḥ |
tadgrāvāṇaḥ somasuto mayobhuvastadaśvinā śṛṇutaṃ dhiṣṇyā yuvam

89.5

तमीशा॑नं॒ जग॑तस्त॒स्थुष॒स्पतिं॑ धियंजि॒न्वमव॑से हूमहे व॒यम् ।
पू॒षा नो॒ यथा॒ वेद॑सा॒मस॑द्वृ॒धे र॑क्षि॒ता पा॒युरद॑ब्धः स्व॒स्तये॑

tamīśānaṃ jagatastasthuṣaspatiṃ dhiyaṃjinvamavase hūmahe vayam |
pūṣā no yathā vedasāmasadvṛdhe rakṣitā pāyuradabdhaḥ svastaye

89.6

स्व॒स्ति न॒ इन्द्रो॑ वृ॒द्धश्र॑वाः स्व॒स्ति न॑ः पू॒षा वि॒श्ववे॑दाः ।
स्व॒स्ति न॒स्तार्क्ष्यो॒ अरि॑ष्टनेमिः स्व॒स्ति नो॒ बृह॒स्पति॑र्दधातु

svasti na indro vṛddhaśravāḥ svasti naḥ pūṣā viśvavedāḥ |
svasti nastārkṣyo ariṣṭanemiḥ svasti no bṛhaspatirdadhātu

89.7

पृष॑दश्वा म॒रुत॒ः पृश्नि॑मातरः शुभं॒यावा॑नो वि॒दथे॑षु॒ जग्म॑यः ।
अ॒ग्नि॒जि॒ह्वा मन॑व॒ः सूर॑चक्षसो॒ विश्वे॑ नो दे॒वा अव॒सा ग॑मन्नि॒ह

pṛṣadaśvā marutaḥ pṛśnimātaraḥ śubhaṃyāvāno vidatheṣu jagmayaḥ |
agnijihvā manavaḥ sūracakṣaso viśve no devā avasā gamanniha

89.8

भ॒द्रं कर्णे॑भिः शृणुयाम देवा भ॒द्रं प॑श्येमा॒क्षभि॑र्यजत्राः ।
स्थि॒रैरङ्गै॑स्तुष्टु॒वांस॑स्त॒नूभि॒र्व्य॑शेम दे॒वहि॑तं॒ यदायु॑ः

bhadraṃ karṇebhiḥ śṛṇuyāma devā bhadraṃ paśyemākṣabhiryajatrāḥ |
sthirairaṅgaistuṣṭuvāṃsastanūbhirvyaśema devahitaṃ yadāyuḥ

89.9

श॒तमिन्नु श॒रदो॒ अन्ति॑ देवा॒ यत्रा॑ नश्च॒क्रा ज॒रसं॑ त॒नूना॑म् ।
पु॒त्रासो॒ यत्र॑ पि॒तरो॒ भव॑न्ति॒ मा नो॑ म॒ध्या री॑रिष॒तायु॒र्गन्तो॑ः

śataminnu śarado anti devā yatrā naścakrā jarasaṃ tanūnām |
putrāso yatra pitaro bhavanti mā no madhyā rīriṣatāyurgantoḥ

89.10

अदि॑ति॒र्द्यौरदि॑तिर॒न्तरि॑क्ष॒मदि॑तिर्मा॒ता स पि॒ता स पु॒त्रः ।
विश्वे॑ दे॒वा अदि॑ति॒ः पञ्च॒ जना॒ अदि॑तिर्जा॒तमदि॑ति॒र्जनि॑त्वम्

aditirdyauraditirantarikṣamaditirmātā sa pitā sa putraḥ |
viśve devā aditiḥ pañca janā aditirjātamaditirjanitvam

पाठ का स्रोत: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)