इस अध्याय में क्या होता है इन्द्र, जिनके बल का अन्त नहीं हे मघवन्, हमें इस संकट में न डालो, सव्य आंगिरस आरम्भ करते हैं, क्योंकि तुम्हारे बल का अन्त कोई नहीं पाता। जगती और त्रिष्टुप् छन्द में वे स्तोता को शक्र की स्तुति के लिए प्रेरित करते हैं, उस वृषभ की जो द्यावापृथिवी को झुका देते हैं। इन्द्र ने द्युलोक का शिखर हिलाया, शम्बर को चीरा, शुष्ण और गर्जते मायावियों का सिर कुचला। उन्होंने तुर्वश, यदु और तुर्वीति की रक्षा की और निन्यानवे पुर तोड़े। देवभक्त राजा फलता है। वृत्र के पेट में अन्धकार ने जल को बाँध रखा था, इन्द्र ने उसे छुड़ाया। अन्त में महान क्षत्र, यजमानों की रक्षा और उत्तम सन्तान की याचना है।
54.1 मा नो॑ अ॒स्मिन्म॑घवन्पृ॒त्स्वंह॑सि न॒हि ते॒ अन्त॒ः शव॑सः परी॒णशे॑ । अक्र॑न्दयो न॒द्यो॒३॒॑ रोरु॑व॒द्वना॑ क॒था न क्षो॒णीर्भि॒यसा॒ समा॑रत
mā no asminmaghavanpṛtsvaṃhasi nahi te antaḥ śavasaḥ parīṇaśe | akrandayo nadyo roruvadvanā kathā na kṣoṇīrbhiyasā samārata
54.2 अर्चा॑ श॒क्राय॑ शा॒किने॒ शची॑वते शृ॒ण्वन्त॒मिन्द्रं॑ म॒हय॑न्न॒भि ष्टु॑हि । यो धृ॒ष्णुना॒ शव॑सा॒ रोद॑सी उ॒भे वृषा॑ वृष॒त्वा वृ॑ष॒भो न्यृ॒ञ्जते॑
arcā śakrāya śākine śacīvate śṛṇvantamindraṃ mahayannabhi ṣṭuhi | yo dhṛṣṇunā śavasā rodasī ubhe vṛṣā vṛṣatvā vṛṣabho nyṛñjate
54.3 अर्चा॑ दि॒वे बृ॑ह॒ते शू॒ष्यं१॒॑ वच॒ः स्वक्ष॑त्रं॒ यस्य॑ धृष॒तो धृ॒षन्मन॑ः । बृ॒हच्छ्र॑वा॒ असु॑रो ब॒र्हणा॑ कृ॒तः पु॒रो हरि॑भ्यां वृष॒भो रथो॒ हि षः
arcā dive bṛhate śūṣyaṃ vacaḥ svakṣatraṃ yasya dhṛṣato dhṛṣanmanaḥ | bṛhacchravā asuro barhaṇā kṛtaḥ puro haribhyāṃ vṛṣabho ratho hi ṣaḥ
54.4 त्वं दि॒वो बृ॑ह॒तः सानु॑ कोप॒योऽव॒ त्मना॑ धृष॒ता शम्ब॑रं भिनत् । यन्मा॒यिनो॑ व्र॒न्दिनो॑ म॒न्दिना॑ धृ॒षच्छि॒तां गभ॑स्तिम॒शनिं॑ पृत॒न्यसि॑
tvaṃ divo bṛhataḥ sānu kopayo'va tmanā dhṛṣatā śambaraṃ bhinat | yanmāyino vrandino mandinā dhṛṣacchitāṃ gabhastimaśaniṃ pṛtanyasi
54.5 नि यद्वृ॒णक्षि॑ श्वस॒नस्य॑ मू॒र्धनि॒ शुष्ण॑स्य चिद्व्र॒न्दिनो॒ रोरु॑व॒द्वना॑ । प्रा॒चीने॑न॒ मन॑सा ब॒र्हणा॑वता॒ यद॒द्या चि॑त्कृ॒णव॒ः कस्त्वा॒ परि॑
ni yadvṛṇakṣi śvasanasya mūrdhani śuṣṇasya cidvrandino roruvadvanā | prācīnena manasā barhaṇāvatā yadadyā citkṛṇavaḥ kastvā pari
54.6 त्वमा॑विथ॒ नर्यं॑ तु॒र्वशं॒ यदुं॒ त्वं तु॒र्वीतिं॑ व॒य्यं॑ शतक्रतो । त्वं रथ॒मेत॑शं॒ कृत्व्ये॒ धने॒ त्वं पुरो॑ नव॒तिं द॑म्भयो॒ नव॑
tvamāvitha naryaṃ turvaśaṃ yaduṃ tvaṃ turvītiṃ vayyaṃ śatakrato | tvaṃ rathametaśaṃ kṛtvye dhane tvaṃ puro navatiṃ dambhayo nava
54.7 स घा॒ राजा॒ सत्प॑तिः शूशुव॒ज्जनो॑ रा॒तह॑व्य॒ः प्रति॒ यः शास॒मिन्व॑ति । उ॒क्था वा॒ यो अ॑भिगृ॒णाति॒ राध॑सा॒ दानु॑रस्मा॒ उप॑रा पिन्वते दि॒वः
sa ghā rājā satpatiḥ śūśuvajjano rātahavyaḥ prati yaḥ śāsaminvati | ukthā vā yo abhigṛṇāti rādhasā dānurasmā uparā pinvate divaḥ
54.8 अस॑मं क्ष॒त्रमस॑मा मनी॒षा प्र सो॑म॒पा अप॑सा सन्तु॒ नेमे॑ । ये त॑ इन्द्र द॒दुषो॑ व॒र्धय॑न्ति॒ महि॑ क्ष॒त्रं स्थवि॑रं॒ वृष्ण्यं॑ च
asamaṃ kṣatramasamā manīṣā pra somapā apasā santu neme | ye ta indra daduṣo vardhayanti mahi kṣatraṃ sthaviraṃ vṛṣṇyaṃ ca
54.9 तुभ्येदे॒ते ब॑हु॒ला अद्रि॑दुग्धाश्चमू॒षद॑श्चम॒सा इ॑न्द्र॒पाना॑ः । व्य॑श्नुहि त॒र्पया॒ काम॑मेषा॒मथा॒ मनो॑ वसु॒देया॑य कृष्व
tubhyedete bahulā adridugdhāścamūṣadaścamasā indrapānāḥ | vyaśnuhi tarpayā kāmameṣāmathā mano vasudeyāya kṛṣva
54.10 अ॒पाम॑तिष्ठद्ध॒रुण॑ह्वरं॒ तमो॒ऽन्तर्वृ॒त्रस्य॑ ज॒ठरे॑षु॒ पर्व॑तः । अ॒भीमिन्द्रो॑ न॒द्यो॑ व॒व्रिणा॑ हि॒ता विश्वा॑ अनु॒ष्ठाः प्र॑व॒णेषु॑ जिघ्नते
apāmatiṣṭhaddharuṇahvaraṃ tamo'ntarvṛtrasya jaṭhareṣu parvataḥ | abhīmindro nadyo vavriṇā hitā viśvā anuṣṭhāḥ pravaṇeṣu jighnate
54.11 स शेवृ॑ध॒मधि॑ धा द्यु॒म्नम॒स्मे महि॑ क्ष॒त्रं ज॑ना॒षाळि॑न्द्र॒ तव्य॑म् । रक्षा॑ च नो म॒घोन॑ः पा॒हि सू॒रीन्रा॒ये च॑ नः स्वप॒त्या इ॒षे धा॑ः
sa śevṛdhamadhi dhā dyumnamasme mahi kṣatraṃ janāṣāḻindra tavyam | rakṣā ca no maghonaḥ pāhi sūrīnrāye ca naḥ svapatyā iṣe dhāḥ
पाठ का स्रोत: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)
← प्रथम मण्डल · सूक्त 53 गौ और अश्व देने वाले इन्द्र प्रथम मण्डल · सूक्त 55 → द्युलोक से विशाल इन्द्र, वज्र तेज करते हुए