Mandala 1

Sukta 54: Indra, whose might has no end

Rishi: सव्य आङ्गिरसः · Devata: इन्द्रः · Metre: जगती, ६, ८-९, ११ त्रिष्टुप्

11 verses · 54 of 191

What happens in this chapter

Indra, whose might has no end

Do not set us in this distress, Maghavan, begins Savya Angirasa, for no one reaches the end of your strength. In jagati with trishtubh verses he urges the singer to praise Shakra, the bull who bends heaven and earth. Indra shook the peak of heaven, split Shambara, crushed Shushna's head and the roaring mayins. He helped Turvasha, Yadu and Turviti, and broke ninety-nine forts. The king who honours the gods flourishes. Inside Vritra's belly darkness held the waters, and Indra released them. The poet asks for great dominion, protection for the patrons and good offspring.

54.1

मा नो॑ अ॒स्मिन्म॑घवन्पृ॒त्स्वंह॑सि न॒हि ते॒ अन्त॒ः शव॑सः परी॒णशे॑ ।
अक्र॑न्दयो न॒द्यो॒३॒॑ रोरु॑व॒द्वना॑ क॒था न क्षो॒णीर्भि॒यसा॒ समा॑रत

mā no asminmaghavanpṛtsvaṃhasi nahi te antaḥ śavasaḥ parīṇaśe |
akrandayo nadyo roruvadvanā kathā na kṣoṇīrbhiyasā samārata

54.2

अर्चा॑ श॒क्राय॑ शा॒किने॒ शची॑वते शृ॒ण्वन्त॒मिन्द्रं॑ म॒हय॑न्न॒भि ष्टु॑हि ।
यो धृ॒ष्णुना॒ शव॑सा॒ रोद॑सी उ॒भे वृषा॑ वृष॒त्वा वृ॑ष॒भो न्यृ॒ञ्जते॑

arcā śakrāya śākine śacīvate śṛṇvantamindraṃ mahayannabhi ṣṭuhi |
yo dhṛṣṇunā śavasā rodasī ubhe vṛṣā vṛṣatvā vṛṣabho nyṛñjate

54.3

अर्चा॑ दि॒वे बृ॑ह॒ते शू॒ष्यं१॒॑ वच॒ः स्वक्ष॑त्रं॒ यस्य॑ धृष॒तो धृ॒षन्मन॑ः ।
बृ॒हच्छ्र॑वा॒ असु॑रो ब॒र्हणा॑ कृ॒तः पु॒रो हरि॑भ्यां वृष॒भो रथो॒ हि षः

arcā dive bṛhate śūṣyaṃ vacaḥ svakṣatraṃ yasya dhṛṣato dhṛṣanmanaḥ |
bṛhacchravā asuro barhaṇā kṛtaḥ puro haribhyāṃ vṛṣabho ratho hi ṣaḥ

54.4

त्वं दि॒वो बृ॑ह॒तः सानु॑ कोप॒योऽव॒ त्मना॑ धृष॒ता शम्ब॑रं भिनत् ।
यन्मा॒यिनो॑ व्र॒न्दिनो॑ म॒न्दिना॑ धृ॒षच्छि॒तां गभ॑स्तिम॒शनिं॑ पृत॒न्यसि॑

tvaṃ divo bṛhataḥ sānu kopayo'va tmanā dhṛṣatā śambaraṃ bhinat |
yanmāyino vrandino mandinā dhṛṣacchitāṃ gabhastimaśaniṃ pṛtanyasi

54.5

नि यद्वृ॒णक्षि॑ श्वस॒नस्य॑ मू॒र्धनि॒ शुष्ण॑स्य चिद्व्र॒न्दिनो॒ रोरु॑व॒द्वना॑ ।
प्रा॒चीने॑न॒ मन॑सा ब॒र्हणा॑वता॒ यद॒द्या चि॑त्कृ॒णव॒ः कस्त्वा॒ परि॑

ni yadvṛṇakṣi śvasanasya mūrdhani śuṣṇasya cidvrandino roruvadvanā |
prācīnena manasā barhaṇāvatā yadadyā citkṛṇavaḥ kastvā pari

54.6

त्वमा॑विथ॒ नर्यं॑ तु॒र्वशं॒ यदुं॒ त्वं तु॒र्वीतिं॑ व॒य्यं॑ शतक्रतो ।
त्वं रथ॒मेत॑शं॒ कृत्व्ये॒ धने॒ त्वं पुरो॑ नव॒तिं द॑म्भयो॒ नव॑

tvamāvitha naryaṃ turvaśaṃ yaduṃ tvaṃ turvītiṃ vayyaṃ śatakrato |
tvaṃ rathametaśaṃ kṛtvye dhane tvaṃ puro navatiṃ dambhayo nava

54.7

स घा॒ राजा॒ सत्प॑तिः शूशुव॒ज्जनो॑ रा॒तह॑व्य॒ः प्रति॒ यः शास॒मिन्व॑ति ।
उ॒क्था वा॒ यो अ॑भिगृ॒णाति॒ राध॑सा॒ दानु॑रस्मा॒ उप॑रा पिन्वते दि॒वः

sa ghā rājā satpatiḥ śūśuvajjano rātahavyaḥ prati yaḥ śāsaminvati |
ukthā vā yo abhigṛṇāti rādhasā dānurasmā uparā pinvate divaḥ

54.8

अस॑मं क्ष॒त्रमस॑मा मनी॒षा प्र सो॑म॒पा अप॑सा सन्तु॒ नेमे॑ ।
ये त॑ इन्द्र द॒दुषो॑ व॒र्धय॑न्ति॒ महि॑ क्ष॒त्रं स्थवि॑रं॒ वृष्ण्यं॑ च

asamaṃ kṣatramasamā manīṣā pra somapā apasā santu neme |
ye ta indra daduṣo vardhayanti mahi kṣatraṃ sthaviraṃ vṛṣṇyaṃ ca

54.9

तुभ्येदे॒ते ब॑हु॒ला अद्रि॑दुग्धाश्चमू॒षद॑श्चम॒सा इ॑न्द्र॒पाना॑ः ।
व्य॑श्नुहि त॒र्पया॒ काम॑मेषा॒मथा॒ मनो॑ वसु॒देया॑य कृष्व

tubhyedete bahulā adridugdhāścamūṣadaścamasā indrapānāḥ |
vyaśnuhi tarpayā kāmameṣāmathā mano vasudeyāya kṛṣva

54.10

अ॒पाम॑तिष्ठद्ध॒रुण॑ह्वरं॒ तमो॒ऽन्तर्वृ॒त्रस्य॑ ज॒ठरे॑षु॒ पर्व॑तः ।
अ॒भीमिन्द्रो॑ न॒द्यो॑ व॒व्रिणा॑ हि॒ता विश्वा॑ अनु॒ष्ठाः प्र॑व॒णेषु॑ जिघ्नते

apāmatiṣṭhaddharuṇahvaraṃ tamo'ntarvṛtrasya jaṭhareṣu parvataḥ |
abhīmindro nadyo vavriṇā hitā viśvā anuṣṭhāḥ pravaṇeṣu jighnate

54.11

स शेवृ॑ध॒मधि॑ धा द्यु॒म्नम॒स्मे महि॑ क्ष॒त्रं ज॑ना॒षाळि॑न्द्र॒ तव्य॑म् ।
रक्षा॑ च नो म॒घोन॑ः पा॒हि सू॒रीन्रा॒ये च॑ नः स्वप॒त्या इ॒षे धा॑ः

sa śevṛdhamadhi dhā dyumnamasme mahi kṣatraṃ janāṣāḻindra tavyam |
rakṣā ca no maghonaḥ pāhi sūrīnrāye ca naḥ svapatyā iṣe dhāḥ

Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)